قازاقستاندا جاسٶسپٸرٸم ۇلدارعا قاراعاندا قىزدار تٸس تازالاعىنا باسا مەن بەرەدٸ. مۇنداي دەرەكتٸ ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ باس مامانى شىنار ەبدٸراحمانوۆا ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونلاين رەجيمدە «HBSC عالامدىق جەنە ۇلتتىق زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸمەن تانىستىرۋ» تاقىرىبىندا ٶتكەن دٶڭگەلەك ٷستەل بارىسىندا ول 2017-2018 جىلدارى قازاقستانداعى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ٶز دەنساۋلىقتارىنا قالاي قارايتىندىعىنا قاتىستى زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸن جارييا ەتكەن بولاتىن.
«كٶپتەگەن ەلدەردە جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ ٷشتەن ەكٸسٸ عانا كٷندەلٸكتٸ تٸسٸن ەكٸ رەت تازالايدى. قىزدار اۋىز قۋىسى تازالىعى ەرەجەسٸن جيٸ ۇستانادى. جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا تٸس تازالاۋ كٶرسەتكٸشٸ ەڭ تٶمەن ەلدەردٸڭ قاتارىندا قازاقستان دا بار. ەلٸمٸزدە بالالاردىڭ 49 پايىزى عانا كٷنٸنە 2 رەت جەنە ودان كٶپ رەت تٸسٸن تازالايدى. بٸزدە ۇلدارعا قاراعاندا قىزدار تٸسٸن جيٸ تازالاپ تۇرادى», - دەدٸ ساراپشى.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, جاھاندىق ۇسىنىمعا سەيكەس, بالالار كٷندەلٸكتٸ 60 مينۋت قارقىندى دەنە تەربيەسٸمەن اينالىسۋى تيٸس. ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە بۇل كٶرسەتكٸش نە بەرٸ 19 پايىزدى قۇرايدى. ال قازاقستاندا كٷن سايىن بەلسەندٸ قيمىل جاسايتىن بالالار ٷلەسٸ 33-34 پايىزعا جەتٸپ وتىر. بۇل ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش سانالادى.
«دەگەنمەن, ەسٸرەسە قىزدار اراسىندا 15 جاسقا قاراي دەنە قيمىلى بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ تٶمەن تەندەنتسيياسى بار. بٸز سونىمەن قاتار بالالاردىڭ ەلەكتروندى قۇرىلعى ەكرانى الدىندا قانشا ۋاقىت ٶتكٸزەتٸندٸگٸن دە زەردەلەدٸك. بالالاردىڭ 47 پايىزى تٷرلٸ قۇرىلعى ەكرانىنىڭ الدىندا 3 جەنە ودان دا كٶپ ساعات وتىرادى», - دەدٸ شىنار ەبدٸراحمانوۆا.
سونىمەن قاتار ونىڭ دەرەگٸنە سەيكەس, ەلٸمٸزدەگٸ بالالاردىڭ تەڭ جارتىسىنا جۋىعىنا مەكتەپ ۇنايدى. بۇل ەلەمنٸڭ بٷكٸل ەلدەرٸ ٸشٸندەگٸ ەڭ جوعارى كٶرسەتٸش.
«10 مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ جەتەۋٸ ۇستازداردىڭ, ال 10 وقۋشىنىڭ التاۋى سىنىپتاستارىنىڭ جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتەتٸندٸگٸن ايتادى. بۇل مەكتەپتەرٸمٸزدٸڭ بالالار ٷشٸن پوزيتيۆتٸ, قولايلى ورتا ەكەندٸگٸن كٶرسەتەدٸ», - دەدٸ ساراپشى.
HBSC (Health Behaviour in School-aged Children) زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ٷشٸن كەلٸسٸلگەن ساياسي شەشٸمدەر مەن پراكتيكالىق شارالاردى تالاپ ەتەتٸن پروبلەمالىق سالالاردى انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
