فوتو: elements.envato.com
قانداستار 10 جىلعا جەڭٸلدەتٸلگەن ۆيزا الىپ, قازاقستاندا ٶز بيزنەسٸن جٷرگٸزە الادى. بۇل تۋرالى ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ تامارا دٷيسەنوۆا ايتتى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz اگەنتتٸگٸ.
تامارا دٷيسەنوۆا ٷكٸمەت وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەزٸرلەنگەن جەنە ەكونوميكالىق رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستە ماقۇلدانعان 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان "اشىق قازاقستان 500+" كٶشٸ-قون ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ۇسىندى.
"بٸرٸنشٸ باعىت - بٸلٸم بەرۋ يمميگراتسيياسى, ونىڭ ماقساتى قازاقستاندى ٶڭٸرلٸك بٸلٸم بەرۋ حابى رەتٸندە ايقىنداۋ بولىپ تابىلادى. پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىن كٷشەيتۋ جەنە بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ٷشٸن قازاقستانعا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا 100 ٷزدٸك وقىتۋشى مەن سۇرانىسقا يە تەحنولوگييالار بويىنشا عالىمداردى تارتۋ ۇسىنىلادى.
تۇرۋعا ىقتييارحات الۋ قۇقىعىمەن ون جىلدىق "عىلىمي-پەداگوگيكالىق ۆيزا" بەرۋدٸڭ وڭايلاتىلعان تەرتٸبٸن جەنە كەيٸننەن قازاقستان ازاماتتىعىن ەنگٸزۋ كٶزدەلەدٸ. وسىنداي مٷمكٸندٸكتەردٸ تاپشى ماماندىقتار بويىنشا وقيتىن شەتەلدٸك ستۋدەنتتەر اراسىنان ماگيسترانتتار مەن باكالاۆرلار ٷشٸن تاراتۋ ۇسىنىلادى", - دەدٸ مينيستر.
ەكٸنشٸ باعىت - بيزنەس-يمميگراتسييا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جەنە ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنە وتىرىپ, ينۆەستيتسييالىق ۆيزا بەرۋدٸڭ شەگٸن 300 مىڭ اقش دوللارىنا دەيٸن تٶمەندەتۋ ۇسىنىلادى. ميگرانتتاردىڭ وسى ساناتى ٷشٸن تۇرۋعا ىقتييارحاتى بار جەنە بيزنەستٸ تٸركەۋ, مەنشٸككە يەلٸك ەتۋ, پەرسونالدى جالداۋ, قارجىلىق تٶلەمدەر جٷرگٸزۋ جەنە ولاردىڭ كەسٸپكەرلٸك قىزمەتٸنەن تۋىندايتىن كەز كەلگەن وپەراتسييالاردى ەركٸن جٷزەگە اسىرۋ قۇقىعى بار "ينۆەستورلىق ۆيزانى" ەنگٸزۋ كٶزدەلەدٸ.
ٷشٸنشٸ باعىت شەڭبەرٸندە ەلٸمٸزگە جيٸ تارتىلاتىن جەنە بٸر مەزگٸلدە قازاقستان ٷشٸن تاپشى كەسٸپتەر بويىنشا 100 ٷزدٸك شەتەلدٸك مامانداردى تارتۋ ۇسىنىلادى. ولار ٷشٸن تۇرۋعا ىقتييارحاتى بار "باعالى داعدىلار ۆيزاسى" ەنگٸزٸلەدٸ جەنە باعالى داعدىلاردىڭ (تاپشى كەسٸپتەر مەن ماماندىقتار) ٷنەمٸ جاڭارتىلىپ وتىراتىن رەيتينگٸ قالىپتاستىرىلادى.
بۇل رەتتە كٶرشٸ ەلدەردەن, ونىڭ ٸشٸندە بەيرەسمي ارنالار ارقىلى كەلەتٸن ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ قوزعالىسىن ەسەپكە الۋدى كٷشەيتۋ كٶزدەلەدٸ. ەڭبەك ميگرانتتارىن تارتۋ جەكە تۇلعالاردىڭ ناقتى قاجەتتٸلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ ايقىندالاتىن بولادى, سونداي-اق ميگرانتتاردىڭ ەڭبەك قىزمەتٸنٸڭ ورنىن قاتاڭ باقىلاۋ قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
"كەلەسٸ باعىت ەتنيكالىق كٶشٸ-قوندى رەتتەۋگە قاتىستى. مۇندا جۇمىس ەكٸ نەگٸزگٸ اسپەكت بويىنشا جٷرگٸزٸلەدٸ.
بٸرٸنشٸسٸ - شەتەلدە تۇراتىن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ ەلەۋەتٸن پايدالانۋ. وسى ماقساتتا ەتنيكالىق قازاقتارعا, باسقا ەلدەردٸڭ ازاماتتارىنا, جوعارى دەڭگەيدەگٸ كەسٸپقويلارعا نەمەسە ٶز ەلدەرٸندە تابىستى بيزنەس-كەيستەردٸ ٸسكە اسىرعان جەنە ولاردى قازاقستاندا ماسشتابتاۋدى قالايتىن "اتا جولى" كارتاسىن ەنگٸزۋ ۇسىنىلادى. ولاردىڭ تاريحي وتانىن دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸن جىل سايىنعى "پارىز" بايقاۋى اياسىندا پرەزيدەنتتٸك سىيلىقپەن ماراپاتتاۋدى ۇسىنامىز.
ەكٸنشٸسٸ - ەلگە كەلەتٸن قانداستاردىڭ كٶشٸ-قونىن رەتتەۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋ. قانداستاردى قونىستاندىرۋ ساياساتىن ەلدٸڭ دەموگرافييالىق جەنە ەكونوميكالىق ٷردٸستەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى قۇجاتتاردى قابىلداۋدىڭ باستاپقى كەزەڭٸندە قونىستاندىرۋ ٶڭٸرلەرٸنە قونىستاندىرۋدى قوسىمشا ىنتالاندىرا وتىرىپ, تٷبەگەيلٸ رەفورمالاۋ ۇسىنىلادى", - دەپ حابارلادى تامارا دٷيسەنوۆا.
بەسٸنشٸ باعىت - بوسقىندارمەن جەنە باسپانا ٸزدەۋشٸلەرمەن جۇمىس. مينيسترلٸك ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, بۇۇ ستاندارتتارىمەن ۇلتتىق زاڭناما نورمالارىن يمپلەمەنتاتسييالاۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار ەزٸرلەيتٸن بولادى.
التىنشى باعىت - شەتەلدە جۇمىس ٸستەيتٸن قازاقستان ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدٸ كٶزدەيدٸ. قازاقستاندىقتاردىڭ سانى جاعىنان ەڭ كٶپ جۇمىس ٸستەيتٸن ەلدەردە قازاقستاندىق ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ قۇقىقتارىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸن مەملەكەتارالىق كەلٸسٸمدەر پاكەتٸن قابىلداۋ ۇسىنىلادى.
"كٶشٸ-قون اعىندارىنىڭ قوزعالىسىن ەسەپكە الۋ ماقساتىندا كٶشٸپ-قونۋشىلاردىڭ قوزعالىسىن ەسەپكە الۋدىڭ بٸرىڭعاي اقپاراتتىق جٷيەسٸن قۇرۋ ۇسىنىلادى. بۇل مەملەكەتكە كٶشٸ-قون زاڭناماسىن بۇزۋ فاكتٸلەرٸن تيٸمدٸ انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ال ادامدار ٷشٸن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ الۋدى جەڭٸلدەتەدٸ, ۋاقىتتى ٷنەمدەيدٸ جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بايلانىستى ازايتادى", - دەدٸ تامارا دٷيسەنوۆ.
مينيستر ۇسىنىلعان شارالار كٶشٸ-قون ساياساتىن تيٸمدٸ "قايتا جٷكتەۋگە" جەنە ەرتٷرلٸ سالالاردى ودان ەرٸ دامىتۋ ەلەۋەتٸمەن ادامي كاپيتال دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.