فوتو: Freepik
2025 جىلعى 11 تامىزدان باستاپ قازاقستاندا ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانى (ەتسق) الۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ بۇل قىزمەتتٸ تولىعىمەن ونلاين-فورماتقا اۋىستىرادى. بۇل شەشٸم ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرٸن قورعاۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ جەنە جەكە تسيفرلىق دەرەكتەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. ول ەلەكتروندىق قولتاڭبانى بٶگدە تۇلعالارعا الۋ جاعدايىنىڭ الدىن الادى.
بۇرىن ەتسق كٸلتتەرٸن ونلاين دا, حقكو-دا دا الۋعا بولاتىن. ەندٸ بۇل پروتسەدۋرا تولىقتاي ونلاين فورماتقا كٶشٸرٸلدٸ.
ەتسق-نى ونلاين قالاي الۋعا بولادى:
- - egov.kz نەمەسە pki.gov.kz پورتالىنا كٸرٸڭٸز;
- - ونلاين ٶتٸنٸم جٸبەرٸڭٸز;
- - بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋدەن ٶتٸڭٸز – جٷيە كامەرا ارقىلى بەت-ەلپەتٸڭٸزدٸ تانيدى.
ەگەر تۇلعا سەتتٸ راستالسا, ەتسق كٸلتٸ بٸردەن, حقكو قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋىنسىز ونلاين تٷردە بەرٸلەدٸ. كەيدە جٷيە سٸزدٸ تاني الماۋى مٷمكٸن – مىسالى, بازادا فوتوسۋرەت بولماسا نەمەسە تەحنيكالىق اقاۋ ورىن السا, جٷيە 5 رەتكە دەيٸن بيومەترييالىق تەكسەرۋدەن ٶتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. وسى ەرەكەتتەر سەتسٸز اياقتالعان سوڭ عانا حقكو-عا جٷگٸنۋ مٷمكٸندٸگٸ پايدا بولادى.
ماڭىزدىسى – بيومەترييادان ٶتپەيٸنشە, حقكو-دا وپەراتور ارقىلى ٶتٸنٸش بەرۋ مٷمكٸن ەمەس. وپەراتور جسن بويىنشا اقپاراتتى تەكسەرەدٸ جەنە ەگەر بەس رەت سەتسٸز بيومەترييا تاپسىرۋ ەرەكەتٸ بولماعان جاعدايدا, قىزمەت كٶرسەتە المايدى. ونلاين قىزمەت تولىق پايدالانىلعاننان كەيٸن عانا حقكو ارقىلى ٶتٸنٸش بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ اۆتوماتتى تٷردە اشىلادى.
ينتەرنەتكە نەمەسە كومپيۋتەرگە قولجەتٸمدٸلٸگٸ جوق ازاماتتار ٷشٸن حقكو-نىڭ ٶزٸنە-ٶزٸ قىزمەت كٶرسەتۋ ايماقتارىندا بيومەترييادان ٶتۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعان. ەگەر پايدالانۋشى سول جەردە سەتتٸ يدەنتيفيكاتسييادان ٶتسە, ەتسق كٸلتتەرٸ حقكو وپەراتورىنىڭ قاتىسۋىنسىز ونلاين تٷردە بەرٸلەدٸ.
قازاقستاندا ەتسق بەرۋ پروتسەسٸنٸڭ نەگٸزٸنەن قاشىقتان فورماتقا اۋىسقانى ستاتيستيكالىق دەرەكتەرمەن راستالادى. 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ رەسپۋبليكا بويىنشا 14,9 ميلليوننان استام ەتسق كٸلتٸ بەرٸلدٸ. سونىڭ ٸشٸندە 92,25%-ى قاشىقتان سەيكەستەندٸرۋ ارقىلى, ال نەبەرٸ 7,75%-ى حقكو ارقىلى رەسٸمدەلگەن. بۇل دەرەكتەر ونلاين-سەرۆيستٸڭ جوعارى سۇرانىسقا يە ەكەنٸن جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا تۇراقتى ٷردٸس قالىپتاسقانىن كٶرسەتەدٸ.
بۇل جاڭاشىلدىق اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ەتسق ٶز قولىمەن قويىلعان قولتاڭباعا تەڭەستٸرٸلەدٸ جەنە تولىق زاڭدى كٷشكە يە, سوندىقتان ەتسق كٸلتتەرٸنە قولجەتٸمدٸلٸك تەك ونىڭ يەسٸندە عانا بولادى. بيومەترييانى قولدانۋ جەكە تۇلعانى سەنٸمدٸ تٷردە راستاۋعا جەنە ەتسق كٸلتتەرٸن زاڭسىز الۋ جاعدايلارىنىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
