اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸندە «Exploring the Energetic Universe 2019» ەكٸنشٸ حالىقارالىق كونفەرەنتسيياسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەسمي سايتى.
وندا قازاقستاندا جاڭا جوعارى جىلدامدىقتى تەلەسكوپتىڭ ٸسكە قوسىلعانى تۋرالى حابارلانعان. عالىمدار NUTTellA-TAO (Nazarbayev University Transient Telescope at Assy-Turgen Observatory) اتاۋىن العان جاڭا اسپاپتى جيناقتاۋدى اياقتاپ, الدىن الا سىناقتان ٶتكٸزدٸ.
الداعى ۋاقىتتا اسسى-تٷرگەن وبسەرۆاتوريياسىندا (الماتى وبلىسى) ورناتىلعان جاڭا تەلەسكوپتىڭ كٶمەگٸمەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ (نۋ) ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ عالىمدارى عارىشتىق گامما-قالقىمالاردى زەرتتەيتٸن بولادى. اسپاپتىڭ جىلدامدىعى ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن عارىشتىق جارىلىستاردىڭ وپتيكالىق سەۋلە شىعارۋ سپەكترٸن ٶلشەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. تەلەسكوپ نوبەل لاۋرەاتى جەنە نۋ ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشٸسٸ پروفەسسور دجوردج سمۋت كومانداسىنىڭ مٷشەسٸ, ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ ەكسپەريمەنتتٸك توبىنىڭ باسشىسى, پروفەسسور بريۋس گروسساننىڭ باسشىلىعىمەن ەزٸرلەۋشٸلەر كومانداسى تاراپىنان قۇرىلدى.
«Nuttella-TAO گامما-قالقىمالاردى ساناۋلى سەكۋندتا ٶلشەۋدٸ باستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن يننوۆاتسييالىق تەلەسكوپ دەپ اتاۋعا بولادى. ونىڭ كٶمەگٸمەن بٸز SWIFT سپۋتنيگٸ سيياقتى عارىشتا سەزٸمتال اسپاپتارمەن سەيكەستەندٸرٸلگەن گامما-قالقىمالارعا جاۋاپ بەرە الامىز جەنە ولاردى ٶلشەي الامىز. سپەكتر نىسانىن ٶلشەۋ ەلەكتروماگنيتتٸك سپەكتردٸڭ ەڭ قاتتى بٶلٸگٸندە الىس گالاكتيكالاردا باقىلاۋعا بولاتىن عالامدا بولىپ جاتقان ەڭ جارقىن ەلەكتروماگنيتتٸك وقيعالاردىڭ مەحانيزمٸن تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. تيپتٸك گامما-قالقىمانىڭ ۇزاقتىعى بٸرنەشە سەكۋندتان 100 سەكۋندقا دەيٸن جەتەدٸ», – دەپ حابارلادى نۋ ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ جوبالىق توبىنىڭ زەرتتەۋشٸسٸ جانات ماقسۇت.
