بٷگٸننەن باستاپ قازاقستاندا بازالىق زەينەتاقىنى ەسەپتەۋدٸڭ جاڭا جٷيەسٸ ەنگٸزٸلەدٸ. وعان سەيكەس, بٸر ميلليونعا جۋىق زەينەتكەردٸڭ بازالىق زەينەتاقىسى ەكٸ ەسەگە ٶستٸ, دەپ xابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
قر ەڭبەك جەنە xالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ سۆەتلانا جاقىپوۆانىڭ ايتۋىنشا, بازالىق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ مەن زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ مەرزٸمٸنە تەۋەلدٸ بولادى. بٷگٸندە بازالىق زەينەتاقى بارلىعىنا بٸردەي تٶلەنٸپ وتىر. ال ونىڭ مٶلشەرٸ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54 پروتسەنتٸن قۇرايدى. ول - شامامەن 15 274 تەڭگە. ەندٸ, بازالىق زەينەتاقى ەڭبەك ٶتٸلٸ مەن زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ مەرزٸمٸنە قاراي تٶلەنەدٸ.
«مەسەلەن, زەينەتكەردٸڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ بولماسا, سوسىن زەينەتاقى جيناقتاۋ جٷيەسٸنە مٷلدەم قاتىسپاسا, يا بولماسا, ەڭبەك ٶتٸلٸ 10-اق جىل بولسا, وعان جاڭاعى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54 پروتسەنتٸن - 15 274 تەڭگەنٸ تٶلەنە بەرەدٸ. ال 10 جىلدان ارتىق ەڭبەك ٶتٸلٸ بار ادامعا قوسىمشا ەربٸر جىل ٷشٸن 2 پروتسەنت قوسىلادى. سوندا 33 جىلدىق ەڭبەك ٶتٸلٸ بار ادام بازالىق زەينەتاقىنىڭ تولىق مٶلشەرٸن - 28 284 تەڭگەنٸ الا الادى. ەربٸر ادام ٶزٸنٸڭ زەينەتاقى مٶلشەرٸن «ەلەكتروندى ٷكٸمەت» پورتالىنان, يا بولماسا, «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەتتٸڭ» فرونت-كەڭسەلەرٸنەن بٸلە الادى. سول جەردە تولىق انىقتامانى دا الۋعا مٷمكٸندٸك بار. بٷگٸندە قايتا ەسەپتەۋ شارالارى اتقارىلىپ, ەربٸر ادامنىڭ زەينەتاقىسى اۆتوماتتى تٷردە بەلگٸلەندٸ. سوندىقتان قوسىمشا قۇجاتتاردى ەكەلۋدٸڭ قاجەتٸ جوق», - دەيدٸ س.جاقىپوۆا.
بۇدان بٶلەك, بەلگٸلٸ بٸر سەبەپتەرگە جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسا الماعان كەيبٸر ازاماتتارعا جەڭٸلدٸك جاسالادى, ولاردىڭ جۇمىسسىز جٷرگەن جىلدارى ەڭبەك ٶتٸلٸ دەپ جازىلادى. «بٸرٸنشٸدەن, بالا كٷتٸمٸمەن ٷش جىل جٷرٸپ قالعاندارعا اتالعان ۋاقىت ەڭبەك ٶتٸلٸ دەپ جازىلادى. بٸراق ول ۋاقىت 12 جىلدان اسپاۋى تيٸس. سول سيياقتى I جەنە II توپتاعى مٷگەدەكتەرگە, سونداي-اق, 80 جاستان اسقان ادامدارعا كٷتٸپ جاساعاندارعا دا ەڭبەك ٶتٸلٸ جازىلادى. سوسىن ەسكەري ادام قىزمەت بابىنا بايلانىستى باسقا بٸر جەرگە جٸبەرٸلسە, ال ول جەردە ونىڭ جۇبايىنا جۇمىس تابىلماسا, ونىڭ دا ٶتكٸزگەن ۋاقىتى ەڭبەك ٶتٸلٸنە جاتقىزىلادى. ديپلوماتتاردىڭ جۇبايلارىنا دا تۋرا سونداي جەڭٸلدٸك جاسالادى», - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ س.جاقىپوۆا.
رەسمي مەلٸمەتكە سەيكەس, قازٸرگٸ كەزدە قازاقستاندا 2 ملن 148 مىڭ ادام بازالىق زەينەتاقى الىپ جٷر. ولاردىڭ 44,5 پروتسەنتٸ, ناقتى ايتساق, 940 مىڭ ادام بازالىق زەينەتاقىنىڭ تولىق مٶلشەرٸن, ياعني 28 284 تەڭگەنٸ الادى. سوسىن 931 مىڭعا جۋىق زەينەتكەر ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە جاقىن 74-90 پروتسەنتٸن الادى. قالعان 120 مىڭ ادام ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸش - 15 274 مىڭ تەڭگە الا بەرەدٸ. سەبەبٸ ولاردىڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ 10 جىلعا دا جەتپەيدٸ. بازالىق زەينەتاقىنى كٶتەرۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 530 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ وتىر.
