فوتو: اشىق دەرەككٶز
بٷگٸندە قازاقستاندا اعزا اۋىستىرۋدى كٷتٸپ جٷرگەن 4 384 پاتسيەنت بار, ولاردىڭ 121-ٸ – بالا. كٷتۋ پاراعىنداعى ناۋقاستاردىڭ شامامەن 91%-ى بٷيرەك ترانسپلانتاتسيياسىنا مۇقتاج. سونىمەن قاتار 222 ادام – باۋىر, 149 – جٷرەك, 27 – ٶكپە, ال 6 ادام ٶكپە-جٷرەك كەشەنٸن كٷتٸپ وتىر, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ٶكٸنٸشكە قاراي, جىل سايىن 300-دەن استام ناۋقاس قاجەتتٸ ترانسپلانتاتسييانى كٷتپەي ٶمٸردەن ٶتەدٸ. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ترانسپلانتاتسييا جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق قىزمەتتەردٸ ٷيلەستٸرۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى نازگٷل جانگەلدينا مەلٸمدەدٸ.
نازگٷل جانگەلدينانىڭ ايتۋىنشا, اعزالىق دونورلىق – مەديتسيناداعى ەڭ كٷردەلٸ ەرٸ ٶمٸرلٸك ماڭىزى زور باعىتتاردىڭ بٸرٸ. ەربٸر ترانسپلانتاتسييا وپەراتسيياسى – بٸر ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
2012 جىلدان بەرٸ ەلٸمٸزدە 3 200-دەن استام اعزا ترانسپلانتاتسيياسى جاسالعان. نەگٸزٸنەن بۇل – تٸرٸ دونورلاردان الىنعان اعزالار. 2023 جىلدان باستاپ كونسەرۆاتسييالانعان مٶلدٸر قابىقتى ترانسپلانتاتسييالاۋ ەدٸسٸ ەنگٸزٸلٸپ, 308 وپەراتسييا سەتتٸ ورىندالدى. الايدا مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جٷيەنٸڭ تولىق دامۋى قايتىس بولعاننان كەيٸنگٸ دونورلىقتىڭ جولعا قويىلۋىنا بايلانىستى.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا جاقىندا بولعان جاعداي – سونىڭ ايعاعى. دونور وتباسىلارىنىڭ كەلٸسٸمٸ بٸرنەشە ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. بۇل بٸر عانا شەشٸمنٸڭ قانشاما تاعدىردى ٶزگەرتە الاتىنىن كٶرسەتتٸ. دەگەنمەن مۇنداي وقيعالار ەلٸ دە از. eGov.kz پورتالىندا 135 مىڭنان استام ازامات ٶز ەركٸن بٸلدٸرسە, ولاردىڭ ٸشٸندە نەبەرٸ 10 724 ادام عانا قايتىس بولعاننان كەيٸن دونور بولۋعا كەلٸسٸم بەرگەن, ال 112 مىڭنان استامى باس تارتقان.
كەلٸسٸم بٸلدٸرۋشٸلەر سانى ٶسٸپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, باس تارتۋ ٷلەسٸ دە جوعارى. بۇل قوعامدا دونورلىققا دەگەن سەنٸمسٸزدٸك پەن اقپاراتتىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸن بايقاتادى.
قازٸر دونورلىق ٷدەرٸستەردٸڭ ەڭ جوعارى بەلسەندٸلٸگٸ استانا مەن الماتى قالالارىندا, سونداي-اق پاۆلودار, اقمولا, شىعىس جەنە باتىس قازاقستان مەن جامبىل وبلىستارىندا بايقالىپ وتىر. ال اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, اقتٶبە, قىزىلوردا جەنە قاراعاندى ٶڭٸرلەرٸندە كٶرسەتكٸشتەر ەلٸ دە تٶمەن دەڭگەيدە.
قوعامدا اعزا دونورلىعىنا قاتىستى قاتە تٷسٸنٸكتەر كٶپ. وتباسىنىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز اعزالار الىنادى دەگەن قورقىنىش, اعزالاردى بٶلۋ جٷيەسٸنٸڭ اشىقتىعىنا كٷمەن مەن دٸني كٶزقاراستار بۇل سالانىڭ دامۋىن تەجەيدٸ.
ماماندار بولاشاقتا نورماتيۆتٸك بازانى جەتٸلدٸرۋ, دونورلار مەن رەتسيپيەنتتەردٸ ەسەپكە الۋ ٷشٸن جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرٸ بار اقپاراتتىق جٷيەنٸ ەنگٸزۋ, دونورلار وتباسىلارىن ەلەۋمەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸن كٷشەيتۋ جەنە رەسپۋبليكالىق ورتالىقتى ٶڭٸرلەردەگٸ فيليالدارى بار ۇلتتىق ورتالىققا اينالدىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل قادامدار 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپار اياسىندا جٷزەگە اسپاق.
قازاقستاندا اعزالىق دونورلىق ەلٸ دە دامۋ كەزەڭٸندە تۇر. تٸرٸ دونورلاردان جاسالاتىن وپەراتسييالار تۇراقتى تٷردە جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. الايدا مىڭداعان ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋدىڭ باستى جولى – قايتىس بولعاننان كەيٸنگٸ دونورلىق ەكەنٸن ماماندار ەسكە سالادى.
