فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن
قازاقستان جەر سٸلكٸنٸسٸنٸڭ سانى بويىنشا رەيتينگٸدە 58 ورىنعا كٶتەرٸلٸپ, 100 ەلدٸڭ ٸشٸندە التىنشى ورىنعا جايعاستى, دەپ حابارلادى Ranking.kz.
اگەنتتٸك مەلٸمەتٸنشە جىل باسىنان بەرٸ رەسپۋبليكادا 123 جەر سٸلكٸنٸسٸ تٸركەلگەن. ەڭ جوعارى ماگنيتۋدا 7 بالل – بۇل وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا الماتىدا بولعان جەر سٸلكٸنٸسٸ. 2023 جىلى قازاقستاندا نەبەرٸ 55 جەر سٸلكٸنٸسٸ تٸركەلٸپ, ەڭ جوعارى ماگنيتۋدا 5,3 بولدى.
قازاقستانداعى سوڭعى جەر سٸلكٸنٸسٸ 2 اقپان كٷنٸ تاڭەرتەڭ تارازدا تٸركەلدٸ, ونىڭ ماگنيتۋداسى 4,4 بالدى قۇرادى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, قاڭتاردىڭ 24-نە قاراعان تٷنٸ الماتىلىقتار كٷشتٸ جەر سٸلكٸنٸسٸن باستان ٶتكەردٸ. عيماراتتار مەن ادامدار اۋىر زارداپ شەكپەسە دە, بۇل وقيعا حالىقتىڭ جەنە مەملەكەتتٸڭ وسىنداي تٶتەنشە جاعدايلارعا دايىن ەمەستٸگٸن كٶرسەتتٸ.
Ranking.kz كومپانيياسى ەلەمدەگٸ جەنە قازاقستانداعى ەرتٷرلٸ جىلداردا بولعان جەر سٸلكٸنٸسٸنٸڭ ستاتيستيكاسىن جيناقتادى. مىسالى, Statista مەلٸمەتٸ بويىنشا, 2000-2023 جىلدار ارالىعىندا ەلەمدە ماگنيتۋداسى 5 جەنە ودان دا كٶپ 42,3 مىڭ جەر سٸلكٸنٸسٸ تٸركەلگەن.
ەڭ كٶپ جەر سٸلكٸنٸسٸ بولعان كەزەڭدەر:
2011 جىلى – 2,5 مىڭ,
2010 جىلى – 2,4 مىڭ,
2007 جىلى – 2,3 مىڭ,
2021 جىلى – 2,2 مىڭ,
2009 جىلى – 2,1 مىڭ.
"جەر سٸلكٸنٸسٸنٸڭ وشاعىن تابۋ جەنە تٸركەۋ ٷشٸن قولدانىلاتىن تەحنولوگييالار حح عاسىردان بەرٸ جەتٸلدٸرٸلدٸ. بٸراق عالىمداردىڭ جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاۋ مٷمكٸندٸگٸ ەلٸ دە ايتارلىقتاي شەكتەۋلٸ", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
2023 جىلدىڭ اقپان ايىندا تٷركييا مەن سيرييادا بولعان جەر سٸلكٸنٸسٸ قازا تاپقاندار سانى بويىنشا ەڭ جويقىن بولىپ سانالادى. ول 62 مىڭ ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى. ماگنيتۋداسى 7,5-7,8 بالل بولدى.
سونداي-اق 2023 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە ماروككودا 6,8 بالدىق جەر سٸلكٸنٸسٸ 3 مىڭعا جۋىق جەنە قازان ايىندا اۋعانستاندا 6,3 بالدىق جەر سٸلكٸنٸسٸ 1,5 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى.
"Earthquakelist.org سايتىنىڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا 2024 جىلدىڭ 2 اقپانىنداعى جاعداي بويىنشا ەڭ كٶپ جەر سٸلكٸنٸسٸ جاپونييادا بولدى: 204 جاعداي, ەڭ جوعارى ماگنيتۋداسى – 7,5 بالل. ودان كەيٸن مەكسيكا (180 جاعداي, ەڭ جوعارى ماگنيتۋداسى – 6,1), يندونەزييا (169 جاعداي, ەڭ جوعارى ماگنيتۋداسى – 5,6) تۇر. جەر سٸلكٸنٸسٸ قىتايدا, قىرعىزستاندا, قازاقستاندا, فيليپپيندە, چيليدە, گۆاتەمالادا جەنە پەرۋدە دە جيٸ بولدى", - دەلٸنگەن باسپاسٶز حابارلاماسىندا.
Earthquakes.zone مەلٸمەتٸ بويىنشا سوڭعى جٷزجىلدىقتا 9,6 بالدىق ەلەمدەگٸ ەڭ كٷشتٸ جەر سٸلكٸنٸسٸ 1960 جىلى 22 مامىردا چيليدە تٸركەلگەن.
قازاقستاندا ەڭ جويقىن جەر سٸلكٸنٸسٸ 1911 جىلدىڭ 3 قاڭتارىندا بولدى. ماگنيتۋداسى 7,8 بالدى قۇرادى. بۇل زٸلزالا بارلىق مەملەكەت اراسىندا 23-شٸ ورىندا تۇر. جەر سٸلكٸنٸسٸ شامامەن 4 ميلليون شارشى شاقىرىم اۋماقتا سەزٸلدٸ. گەولوگ بوگدانوۆيچتٸڭ ايتۋىنشا, جەر سٸلكٸنٸسٸنەن 452 ادام قازا تاۋىپ, 740 ادام جارالانعان, 1094 ٷي مەن 4545 كيٸز ٷي قيراپ, 13 مىڭعا جۋىق مال قىرىلعان.
