«قازاقستان – يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن»

«قازاقستان – يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن»

2016 جىلدىڭ 30 قاراشاسى, ساعات 15.00-دە قر مەملەكەتتٸك ورتالىق مۋزەيٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 25 جىل تولۋىنا ارنالعان «قازاقستان – يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن» اتتى كٶرمە اشىلادى.

تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن كٷرەسٸندەگٸ العاشقى باتىل قادامدارىنىڭ بٸرٸ – سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي  ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان بۇل كٶرمە ٷش بٶلٸمنەن تۇرادى:

«يادرولىق سىناقتىڭ اۋقىمى جەنە ونىڭ زارداپتارى» بٶلٸمٸ سوۆەتتٸك اتوم بومباسىن جاساۋ, العاشقى يادرولىق سىناق جەنە ونىڭ زارداپتارىن كٶرسەتۋگە ارنالعان.          سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن (سياسپ) قۇرۋ ٸٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان كەيٸنگٸ سوتسياليستٸك جەنە كاپيتاليستٸك لاگەرلەر اراسىنداعى شيەلەنٸسە تٷسكەن  قارىم-قاتىناستارداعى قايشىلىقتىڭ سالدارىنان تۋعان بولاتىن. 1947 جىلى 21 تامىزدا سسسر مينيسترلەر كەڭەسٸنٸڭ شەشٸمٸ بويىنشا قۇرىلعان سەمەي پوليگونى ٷشٸن حالىق شارۋاشىلىعى ٷلەسٸنەن 18500 شارشى شاقىرىم جەر بٶلٸنٸپ الىندى. پوليگون سەمەي, پاۆلودار جەنە قاراعاندى وبلىستارى اۋماقتارىنا بٶلٸنٸپ تاستالدى. العاشقى يادرولىق سىناق 1949 جىلى 29 تامىزدا اۋادا جاسالدى. ال, جەر استى جارىلىستارى 1990 جىلعا دەيٸن تولاستامادى. ٶلكەنٸ جارىلىستار الاڭىنا اينالدىرۋ بارىسىنداعى  قازاق جەرٸن ۋلاعان سىناقتاردىڭ زارداپتارى قورشاعان ورتاعا, بٷگٸنگٸ  جەنە بولاشاق ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىنا الاپات ەسەرٸن تيگٸزٸپ,  ورنى تولماس قايعىعى دۋشار ەتتٸ.

«يادرولىق جارىلىسقا قارسى «نەۆادا-سەمەي» قوزعالىسى» بٶلٸمٸنە رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى اتوم پوليگونىن جابۋ, «نەۆادا-سەمەي» انتييادرولىق قوزعالىسى, سوۆەت-امەريكان بەيبٸتشٸلٸك جورىعى تۋرالى ماتەريالدار مەن ەلەمدٸك قاۋىمداستىقتىڭ جان-جاقتى قولداۋىنا يە بولعان يادرولىق سىناققا قارسى قوزعالىستىڭ ٸس-قىزمەتٸنەن سىر شەرتەتٸن تاريحي قۇجاتتار, حاتتار, فوتوسۋرەتتەر قويىلادى.

«قر پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆ – يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن» بٶلٸمٸ اتوم پوليگونىن جابۋداعى ۇلت كٶشباسشىسىنىڭ رٶلٸ مەن سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸن كٶرسەتۋگە ارنالعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆتىڭ بۇۇ-نىڭ بيٸك مٸنبەرٸنەن ححٸ عاسىردا يادرولىق قارۋسىز ەلەم قۇرۋعا شاقىرعان باستاماسى ەلەمدٸك قوعامداستىق تاراپىنان قولداۋعا يە بولدى. بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ شەشٸمٸمەن 29 تامىز حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى كٷن بولىپ جارييالاندى. يادرولىق قارۋدان ازات ەلەم قۇرۋ تۋرالى جالپىعا ورتاق دەكلاراتسييانىڭ قابىلدانۋى – بۇل اتالعان ماقساتتاردى جٷزەگە اسىرۋداعى جاڭا ەرٸ ماڭىزدى قادام بولىپ تابىلادى.

كٶرمەگە ورتالىق مۋزەي قورىنداعى ماتەريالدارمەن بٸرگە قر پرەزيدەنتٸ مۇراعاتى مەن «نەۆادا-سەمەي» حالىقارالىق حالىقارالىق قوزعالىسى كوميتەتٸ ۇسىنعان ماتەريالدار قويىلىپ, «عىلىم ورداسى» ورتالىق عىلىمي كٸتاپحاناسىنىڭ  سەمەي يادرولىق پوليگونىنا ارنالعان كٸتاپ كٶرمەسٸ ۇسىنىلادى.

كٶرمە 2016 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيٸن جالعاسادى.