قازاقستان ليۋكسەمبۋرگتٸڭ كاسساتسييالىق سوتىندا ستاتي ٸسٸ بويىنشا تٶرەلٸك شەشٸمدٸ تانۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸن جويۋعا قول جەتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ليۋكسەمبۋرگتٸڭ كاسساتسييالىق سوتى قازاقستانعا قارسى 500 ميلليون اقش دوللارى كٶلەمٸندە شىعارىلعان تٶرەلٸك شەشٸمدٸ تانۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸن جويىپ, ٸستٸ اپەللياتسييالىق سوتقا جاڭا قۇراممەن قاراستىرۋ ٷشٸن كەرٸ قايتاردى.
2017 جىلعى تامىزدا اناتول ستاتي, گابريەل ستاتي, Ascom Group S. A. جەنە Terra Raf Trans Trading Ltd (ستاتي) بٸرتاراپتىق نەگٸزدە سوت بۇيرىعىن الدى, وعان سەيكەس 2013 جىلعى قازاقستانعا قارسى ەنەرگەتيكالىق حارتييا شارتى بويىنشا شىعارىلعان تٶرەلٸك شەشٸم ليۋكسەمبۋرگ ۇلى گەرتسوگتٸگٸندە ورىندالۋعا جاتادى دەپ جارييالاندى. بۇل سوتتىڭ بۇيرىعى ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ 2019 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى شەشٸمٸمەن راستالدى.
2020 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسساتسييالىق شاعىم بەردٸ, اتاپ ايتقاندا, ليۋكسەمبۋرگتٸڭ اپەللياتسييالىق سوتى ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنىڭ اسا ماڭىزدى دەلەلدەرٸن, ياعني ستاتيدٸڭ بۇرىنعى اۋديتورلارى KPMG-دٸڭ ستاتيدٸڭ ٷش كومپانيياسىنىڭ قاتارىنان ٷش جىل كەزەڭدەگٸ قارجىلىق ەسەپتٸلٸگٸ بويىنشا شىعارىلعان اۋديتورلىق قورىتىندىلاردى جارامسىز دەپ تانۋ تۋرالى حاتتارىن دۇرىس قارامادى دەپ مەلٸمدەدٸ. 2019 جىلعى 21 تامىزداعى وسى حاتتاردا KPMG قازاقستان ۇسىنعان ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنا قاتىستى دەلەلدەمەلەرٸ ونىڭ اۋديتورلارى شىعارعان «اۋديتورلىق قورىتىندىلار مەن قارجىلىق ەسەپتٸلٸكتٸڭ دەلدٸگٸ ٷشٸن ماڭىزدى» بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ («KPMG حاتتارى»).
2021 جىلعى 11 اقپاندا ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسييالىق سوتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسساتسييالىق شاعىمىن قاناعاتتاندىرىپ, ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ 2019 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى شەشٸمٸنٸڭ كٷشٸن تولىعىمەن جويدى. كاسساتسييالىق سوت اپەللياتسييالىق سوت زاتتاي دەلەلدەمەلەرگە, اتاپ ايتقاندا جوعارىدا اتالعان KPMG حاتتارىنا جەنە ٸس جٷرگٸزۋ ساتىسىنىڭ جابىلۋىنا سٷيەنە وتىرىپ, بٸراق جازبالارمەن الماسۋ ارقىلى سول ماڭىزدى دەلەلدەمەلەر بويىنشا تاراپتار اراسىنداعى پٸكٸرتالاسقا جول بەرمەي, تيٸستٸ ٸس جٷرگٸزۋ پروتسەدۋراسىن بۇزدى دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ. وسى نەگٸزدە كاسساتسييالىق سوت اپەللياتسييالىق سوتتىڭ شەشٸمٸ تيٸستٸ قۇقىقتىق پروتسەدۋرانى بۇزادى, سوندىقتان جارامسىز دەپ تانىلۋى كەرەك دەپ شەشتٸ. ەندٸ بۇل ٸستٸ ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ باسقا پالاتاسى قايتا قارايدى. كاسساتسييالىق سوت تٶمەنگٸ سوتتاردىڭ شەشٸمدەرٸن ەدەتتە جوققا شىعارمايتىنىن اتاپ ٶتۋ كەرەك.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, ليۋكسەمبۋرگتٸڭ وكرۋگتٸك سوتى 2021 جىلعى 8 قاڭتارداعى تاعى بٸر ماڭىزدى شەشٸمٸمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ليۋكسەمبۋرگتٸڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ستاتيگە قارسى بەرگەن قىلمىستىق ارىزدىڭ اۋىرلىعىن مويىندادى جەنە قىلمىستىق پروتسەسس اياقتالعانعا دەيٸن ستاتيدٸڭ تٶرەلٸك شەشٸمگە قاتىستى قۇقىقتارىن توقتاتتى. قازاقستان ۇسىنعان ستاتي الاياقتىعىنىڭ دەلەلدەمەلەرٸن جەنە تٷرلٸ ەكسپەرتتەردٸڭ قورىتىندىلارىن قاراپ, وكرۋگتٸك سوت قازاقستاننىڭ الاياقتىققا قارسى ٸسٸ مەن ستاتيدٸڭ قازاقستانعا قارسى تٶرەلٸك شەشٸم بويىنشا ازاماتتىق تالاپتارى اراسىندا جەتكٸلٸكتٸ بايلانىس بار دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ. ەندٸ, كاسساتسييالىق سوتتىڭ وسى ٸس بويىنشا جاقىندا قابىلداعان شەشٸمٸنەن كەيٸن, ستاتيدٸڭ تٶرەلٸك شەشٸمگە ليۋكسەمبۋرگتە مٷلدەم قۇقىقتىق نەگٸزدەرٸ جوق.
قازاقستاننىڭ پوزيتسيياسى بويىنشا KPMG حاتتارىنىڭ ليۋكسەمبۋرگتە تاراپتار اراسىنداعى ادال پٸكٸرتالاستىڭ تاقىرىبى بولماۋىنىڭ سەبەبٸ, ستاتيدٸڭ مۇنداي دەلەلدەمەلەردٸ جاسىرۋى بولىپ تابىلادى. شىن مەنٸندە, بۇل اسا ماڭىزدى دەلەلدەمەلەردٸڭ جاسىرىلعانى عانا ەمەس, سونداي-اق KPMG مەن ستاتي اراسىنداعى 2016 جىلعى حات-حابارلاردىڭ تابىلعانى ايقىن بولدى. بۇل حات-حابارلاردا اۋديتورلار ستاتيدٸڭ قازاقستانعا ينۆەستيتسييالارىنا قاتىستى بۋحگالتەرلٸك كٸتاپتارىنداعى قارجىلىق اقپاراتتىڭ دەلدٸگٸ مەن زاڭدىلىعىنا انىق كٷمەن كەلتٸردٸ. ەندٸ مۇنىڭ بەرٸ ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىنا ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ ۇستانىمى مەن ستاتيدٸڭ تٶرەلٸك جەنە سوت تالقىلاۋلارىندا تاراپتار رەتٸندەگٸ زاڭسىز ەرەكەتتەرٸ جاقىندا حالىقارالىق اربيتراج سالاسىنداعى ەكٸ جەتەكشٸ ەلەمدٸك ساراپشىنىڭ – پروفەسسور دجوردج بەرمانن مەن پروفەسسور كەترين رودجەرستٸڭ تەۋەلسٸز زاڭدى قورىتىندىلارىمەن راستالدى. قازاقستان بۇل قورىتىندىلارعا دا ليۋكسەمبۋرگ سوت جٷيەسٸنٸڭ نازارىن اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
پروفەسسور دجوردج بەرمانن بارلىق فاكتٸلەردٸ تالداپ, ستاتي ٸسٸندە تاراپتاردىڭ مٸنەز-قۇلقىنىڭ قۇقىقتىق سالدارىن انىقتاۋ ارقىلى تەۋەلسٸز قورىتىندى جاسادى. پروفەسسور بەرمانن بٸرقاتار تۇجىرىمدارعا كەلدٸ, اتاپ ايتقاندا, ستاتي ٶزدەرٸنٸڭ الاياقتىق مەحانيزمٸن «الدامشى كورپوراتيۆتٸ قۇرىلىم» جەنە «جالعان كومپانييالار» ارقىلى باسقارعانىن انىقتادى, ولاردىڭ كٶمەگٸمەن ستاتي «باسقالاردىڭ ەسەبٸنەن ٶزدەرٸن بايىتا الدى». سونىمەن بٸرگە, ساراپشى «ستاتيدٸڭ زاڭسىز ەرەكەتٸ اربيتراجدىڭ زاڭدىلىعىنا جەنە ودان تۋىندايتىن شەشٸمگە تولىعىمەن قاۋٸپ تٶندٸردٸ, سونىڭ ٸشٸندە جاۋاپكەرشٸلٸككە جەنە زالالعا قاتىستى» دەپ, قارالىپ وتىرعان تٶرەلٸك شەشٸمدٸ «نيۋ-يورك كونۆەنتسيياسىنا سەيكەس مويىنداۋعا نەمەسە ورىنداۋعا لايىق ەمەس ٶرەسكەل الداۋ ٶنٸمٸ» دەپ انىقتادى. پروفەسسور بەرمانننىڭ پٸكٸرٸنشە «ستاتيدٸڭ الاياقتىعى قازاقستاندىق وپەراتسييالارمەن دە, تٶرەلٸك تالقىلاۋمەن دە, سوتتان كەيٸنگٸ تالقىلاۋلارمەن دە اياقتالعان جوق. ول بٷگٸن دە ەرتٷرلٸ سوتتاردا قارالىپ جاتقان سوت ٸستەرٸندە ٷنەمٸ بۇرمالانۋ ارقىلى جالعاسۋدا.»
پروفەسسور كەترين رودجەرس جەدەل فاكتٸلەردٸ قاراستىرىپ, نەگٸزٸنەن 2019 جىلدىڭ تامىزىنداعى KPMG-دٸڭ ستاتي نەگٸزدەلگەن بارلىق قارجىلىق ەسەپتٸلٸككە قاتىستى اۋديتورلىق ەسەپتەرٸن كەرٸ قايتارىپ الۋعا باعىتتالعان قادامدارعا نازار اۋداردى. پروفەسسور رودجەرس «ستاتيدٸڭ قارجىلىق قۇجاتتارى مٷلدەم سەنٸمسٸز جەنە ماڭىزدى بۇرمالاۋشىلىقتار مەن كەمشٸلٸكتەر ارقىلى الىنعاندىعى تۋرالى ستاتيدٸڭ تەۋەلسٸز كەسٸبي اۋديتورلارىنىڭ شەشٸمٸ تريبۋنالدىڭ شەشٸم قابىلداۋىنا ەسەر ەتكەن بولار ەدٸ» دەپ تاپتى. سونىمەن قاتار, ساراپشى «ستاتيدٸڭ الاياقتىقپەن جەنە سىبايلاس جەمقورلىقپەن اينالىسقاندىعى تۋرالى بۇل جاڭا دەلەلدەر ينۆەستيتسييالىق اربيتراجعا تالاپ قويۋىن مٷلدەم بولدىرماي, تەۋەلسٸز الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋى مٷمكٸن ەدٸ» دەگەن پٸكٸردە.
«بٸز ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسييالىق سوتىنىڭ شەشٸمٸن قۇپتاپ, ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىندا ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنا قاتىستى ٸسٸمٸزدٸ قورعايمىز. بٸز تابىسقا جەتۋ مٷمكٸندٸگٸنە وپتيميستٸك كٶزقاراستامىز, ٶيتكەنٸ ستاتيدٸڭ الاياقتىق سحەمالارىن جەتەكشٸ زاڭدى جەنە قارجىلىق تەۋەلسٸز ساراپشىلار راستاپ ٷلگەردٸ, ال بٸز ستاتي تاراپىنان بۇعان ەشقانداي قارسى دەلەلدەر كٶرگەن جوقپىز», - دەيدٸ قازاقستاننىڭ ەدٸلەت مينيسترٸ مارات بەكەتاەۆ.
