
شىمكەنت قالاسىنداعى م. ەۋەزوۆ اتىنداعى وڭتٷستٸك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارىنا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىعىنىڭ گرانتى ۇسىنىلدى. عالىمدار گرۋزين تاراپىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا ي.جاۆاحيشۆيلي اتىنداعى تبيليسي مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ, ارمەنييا ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ ەرٸپتەستەرٸمەن بٸرگە سۋدى تازارتۋ جەنە زارارسىزداندىرۋ ٷشٸن باكتەريتسيدتٸك تسەوليت سٷزگٸلەرٸن ەزٸرلەپ جاتىر, دەپ حابارلايدى بعم باسپاسٶز قىزمەتٸ.
قازاقستاندىق عالىمدار توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ – عىلىم, تەحنيكا جەنە بٸلٸم سالاسىنداعى قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ناعيما جاقىپبەكوۆا. ول بٸرنەشە جىلدان بەرٸ تسەوليتتەردٸ زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلەدٸ.
«بٸز تسەوليتتەردٸ قوسپالارعا تولتىرعىش رەتٸندە پايدالانۋ بويىنشا عىلىمي جوبالارمەن اينالىستىق. گرۋزييادان كەلگەن ەرٸپتەستەرٸمٸز بٸزدٸ باسىلىمدار ارقىلى تاۋىپ, قاعاز ٶندٸرٸسٸندە تسەوليتتەردٸ پايدالانۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى ۇسىندى. ال شەتەلدٸك ەرٸپتەستەردٸڭ ەڭبەگٸمٸزدٸ باعالاپ, ىنتىماقتاستىقتى ۇسىنۋى وتاندىق عىلىمنىڭ ٸلگەرٸلەگەنٸن كٶرسەتەدٸ. تسەوليت بٸرەگەي باكتەريتسيدتٸك قاسيەتتەرگە يە ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ, سول سەبەپتٸ بٸز شەتەلدٸك عالىمدارمەن بٸرلەسٸپ, سۋدى تازارتۋ جەنە زارارسىزداندىرۋ ٷشٸن وسى مينەرالدان جاسالعان سٷزگٸلەردٸ ەزٸرلەي باستادىق. بٸزدٸڭ بٸرلەسكەن جوبامىزدى جاپونييا قارجىلاندىرادى, ٶيتكەنٸ ولار ٷشٸن «فۋكۋسيما» اەس-ٸندەگٸ اپاتتان كەيٸن سۋدى تازارتۋ مەسەلەسٸ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن ٶزەكتٸ بولىپ وتىر. سونىمەن قاتار جاپونييادا ٸرٸ تسەوليت كەن ورىندارى بار», – دەپ ايتتى تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ناعيما جاقىپبەكوۆا.
گرانت ٷش جىلعا بەرٸلەدٸ. جوبا اياسىندا عالىمدار گرۋزييا, قازاقستان جەنە ارمەنييا كەن ورىندارىنداعى تسەوليتتەردٸڭ سۋدى تازارتۋ مەن زارارسىزداندىرۋعا ەسەرٸن زەرتتەيدٸ. وسىلايشا, ٷش ەل عالىمدارىنىڭ بٸرلەسكەن ىنتىماقتاستىعى مەن كٷش-جٸگەرٸ ٶمٸر بەرەتٸن ىلعالدىڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەسٸن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ايتا كەتەيٸك, اقش, جاپونييا, اۆسترالييا, شۆەتسييا, گرەتسييا جەنە بولگارييا عالىمدارى سەرٸكتەس, ياعني كەڭەسشٸلەر رەتٸندە اقىسىز قاتىسادى.
جوبانى جٷزەگە اسىرۋ نەتيجەسٸندە جاڭا تسەوليتتٸ باكتەريتسيدتٸك سٷزگٸلەردٸ الۋ ەدٸستەرٸ ەزٸرلەنەدٸ دەپ كٷتٸلٸپ وتىر. سونىمەن بٸرگە مينەرالدى تەرمييالىق ٶڭدەۋ بۇل مەتالداردى سۋلى ورتاعا شىعارمايتىن قۇرامىندا مەتالل بار تسەوليتتەردٸ الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ودان بٶلەك, عالىمدار باكتەريتسيدتٸك بەلسەندٸلٸگٸ جوعارى بيواكتيۆتٸ بەيمەتالل مينەرالدار الۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوبانىڭ نەتيجەلەرٸ ەرتٷرلٸ ماقساتتاعى تسەوليت ماتەريالدارىن شىعاراتىن كەسٸپورىن قۇرۋعا نەگٸز بولادى.
ايتا كەتەيٸك, حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىق (حعتو) – بۇل قازاقستان, ارمەنييا, تەجٸكستان, قىرعىزستان جەنە گرۋزييا عالىمدارى مەن ەو, جاپونييا, كورەيا رەسپۋبليكاسى, نورۆەگييا جەنە اقش ەرٸپتەستەرٸ اراسىندا ٸسكەرلٸك بايلانىس ورناتاتىن ٷكٸمەتارالىق ۇيىم. حعتو گرانتتار بٶلەدٸ جەنە جاھاندىق عىلىمي قاۋىمداستىققا بٸرلەسكەن بٸرەگەي جوبا ەزٸرلەۋ جەنە بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ ٷشٸن بٸرٸگۋگە كٶمەكتەسەدٸ.