جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييا جۇمىسى اياقتالدى. الايدا, قازاق جەرٸن اتا-باباسىنان قالعان مۇراداي قالاۋىنشا بيلەپ-تٶستەگەن شەتەلدٸك شۋماحەردٸڭ شۋى تولاستار ەمەس.
گەرمانييا ازاماتى – شۋماحەردٸڭ اقمولا وبلىسى اۋماعىنان 34 مىڭ گەكتار جەردٸ يەمدەنٸپ قانا قويماي, سول ماڭداعى اۋىل قازاعىن «جىلقى ۇرلايدى» دەپ دەلەل-ايعاقسىز ۇرى اتاندىرعانى قاي قازاقتى بولماسىن اشىندىراتىنى حاق.
مٸنە, ەندٸ ايدىڭ-كٷننٸڭ امانىندا ناقاقتان «ۇرى» اتانىپ شىعا كەلگەن اقمولا وبلىسى, قورعالجىن اۋدانى, ٶركەندەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ٶزدەرٸن شۋماحەرگە باسىندىرىپ قويا المايتىندارىن ايتىپ, باس پروكۋراتۋراعا ارىز جازىپتى (سۋرەتتە).
سۋرەتتە: 47 ادام قول قويعان ٶركەنداۋ اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ نەمٸس كەسٸپكەرٸ روبەرت شۋماحەردٸڭ ٷستٸنەن باس پروكۋراتۋراعا جازعان ارىزدارى
ۆيدەودا: اقمولا وبلىسى, قورعالجىن اۋدانى, ٶركەندەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ شۋماحەر تۋرالى ايتقاندارى
«شۋماحەر اتا-بابامىزدىڭ سٷيەگٸن قورلادى»
سۋرەتتە: ٶركەندەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى
شۋماحەر قازاق جەرٸنٸڭ بٸر پۇشپاعى - 34 مىڭ گەكتار جەرگە قوجالىق ەتٸپ قانا قويماي, جەردٸڭ اينالاسىنان ۇزىندىعى بٸر مەتر, تەرەڭدٸگٸ بٸر جارىم مەتر ۇرا قازىپ تاستاعان.
«ۇرا قازۋ كەزٸندە تەحنيكا مولالاردى كٷرەپ كەتتٸ. ادام سٷيەكتەرٸ تابىلدى. ول بٸزدٸڭ اتا-بابامىزدىڭ سٷيەگٸ. «ۇرا قازۋدى توقتاتىڭدار!» دەگەن بٸزدٸڭ سٶزٸمٸزگە ەشكٸم قۇلاق اسپادى. روبەرت شۋماحەر وسىنداي ادامدىققا شەت ەرەكەتٸمەن اتا-بابامىزدى قورلادى» دەپ زارلاپ وتىر ٶركەندەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى. بۇل از دەسەڭٸز, جۋىقتا شۋماحەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ كەلٸپ, شۋ بولعان مەسەلەنٸ جۋرناليستتەرگە تٷسٸندٸرمەككە تالپىنىپ, شۋماحەرگە شاڭ جۋىتپاي كەتكەن ەدٸ. سوندا زاڭگەر سترۋچكوۆ: «ول جەرگە جىلقى ٶسٸرٸلەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندارعا مال ٶسٸرگەننەن گٶرٸ «اق قۇلىننىڭ» مالىن ۇرلاۋ جەڭٸل ەدٸ. مال ۇرلىعىن بولدىرماۋ ٷشٸن ور قازىلعان ەدٸ» دەگەن بولاتىن. ال, اۋىل اقساقالدارى سترۋچكوۆتىڭ ايتقاندارى تاپ-تازا جالا, ۇرلىق تۋرالى جەرگٸلٸك ٸٸب دا بٸردە بٸر ارىز جوق, ٸس قوزعالىپ كٶرمەگەنٸن ايتادى.
شەتەلدٸكتٸڭ قازاقتىڭ جەرٸن الىپ, اتا-باباسىنىڭ سٷيەگٸن كٷرەپ, قورلاپ, ونىمەن قويماي سول ماڭداعى قازاقتى ۇرى اتاندىرعانىن جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك نەگە كٶرمەي وتىر? نەگە ەرەكەت ەتپەيدٸ?
قورعالجىن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ پرەزيدەنت جارلىعىنا پىسقىرماي ما?
جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييا جۇمىسى جٷرٸپ جاتقان تۇستا باسپساٶزدە كٶتەرٸلگەن شۋماحەردٸڭ ٸسٸ جۇرت نازارىنا تٷسٸپ, قىزۋ تالقىلانعان. سودان كەيٸن «جالماۋىزعا دا جان كەرەك» دەگەندەي, شۋماحەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ زاڭگەر سترۋچكوۆ, ەسماعامبەتوۆ جەنە قورعالجىن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ قايىر رىسكەلدينوۆ شۋماحەردٸڭ يەلٸگٸندەگٸ جەر تٸركەلگەن «اق-قۇلىن» جشس-نىڭ ديرەكتورى شايحان قاسىمباەۆقا قىسىم جاساپ, 49 جىلعا بەرٸلگەن جەردٸ 10 جىلعا, 20 جىلعا بەرٸلگەن جەردٸ دە 10 جىلعا, ياعني, جالعا الۋ مەرزٸمٸن دەرەۋ قىسقارتىپ, كەلٸسٸمشارتتى قايتا قاراۋ جٶنٸندە ٶتٸنٸش جازدىرعان. بۇل ٶتٸنٸش بٸر كٷننٸڭ ٸشٸندە قاناعاتتاندىرىلىپ, بارلىق قۇجات رەسٸمدەۋ مەسەلەلەرٸ بٸر-اق كٷننٸڭ ٸشٸندە شەشٸلگەن. استىن سىزىپ ايتاتىن نەرسە مىناۋ: قورعالجىن اۋدانى ەكٸمٸ مەن نەمٸس كەسٸپكەرٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ بۇل ٸستٸ قر پرەزيدەنتٸنٸڭ «جەر كودەكسٸنٸڭ كەيبٸر باپتارىنا 2016 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيٸن موراتوريي جارييالاۋ» تۋرالى 06.05.2016 قول قويىلعان №284 جارلىعى جارييالانعاننان كەيٸن ٸسكە اسىرعان. پرەزيدەنت جارلىعىن بۇزۋ – زاڭعا باعىنباۋ! جارلىققا پىسقىرماۋ – پرەزيدەنتكە ونىڭ جارلىقتارىنا مويىنۇسىنباۋ! وسىلايشا, قورعالجىن اۋدانى ەكٸمٸ جارلىققا پىسقىرماي, ٶزٸن قازاق جەرٸنٸڭ قوجايىنى سەزٸنٸپ, شۋماحەردٸڭ شاشباۋىن كٶتەرٸپ جٷر.
قىسىم جاسالعان سوڭ, امالسىز پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ جارلىعىنا قايشى, زاڭسىز ەرەكەتكە بارعان «اق-قۇلىن» جشس-نىڭ ديرەكتورى شايحان قاسىمباەۆ باسىن اراشالاۋ ٷشٸن باس پروكۋراتۋراعا ارىز جازعان. وندا قاسىمباەۆ بارلىق جاعدايدى جازا كەلٸپ, باس پروكۋراتۋرادان اقمولا وبلىسى, قورعالجىن اۋدانى ەكٸمٸ قايىر رىسكەلدينوۆ پەن شۋماحەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ سترۋچكوۆ, ەسماعامبەتوۆتەردٸڭ ەرەكەتتەرٸنٸڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرٸپ, جاۋاپقا تارتۋدى سۇرايدى (سۋرەتتە).
"اق-قۇلىن" جشس-نىڭ ديرەكتورى شايحان قاسىمباەۆتىڭ اقمولا وبلىسى, قورعالجىن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ قايىر رىسكەلدينوۆ جەنە روبەرت شۋماحەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ سترۋچكوۆ, ەسماعامبەتوۆتاردىڭ ٷستٸنەن باس پروكۋراتۋراعا جازعان ارىزى
ەكٸم ارالاسقان ٸستٸڭ مۇنداي اسقان شاپشاڭدىقپەن بٸتكەنٸنە تاڭ قالعان ٶركەندەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى «جەر تۋرالى كەلٸسٸمگە كٸشكەنە عانا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋگە جەرگٸلٸكتٸ جۇرت ون جىلداپ جٷرەدٸ», ال شۋماحەرگە كەلگەندە بٸر-اق كٷن جەتەدٸ ەكەن دەيدٸ.
مٸنە, وسىنداي ٶرەسكەل زاڭسىزدىقتار مەن اتا-بابانى, ونىڭ ۇرپاعىنا مۇرا ەتٸپ قالدىرعان جەرٸن قورلاعانداردىڭ ەرەكەتٸنە تەكسەرٸس جاساپ, توقتام سالۋدى سۇراعان ٶرلەۋ اۋىلىنىڭ 47 تۇرعىندارى قول قويىپ, باس پروكۋراتۋراعا ارنايى ارىز جازدى.
بٸز بۇل مەسەلەنٸ نازارداي ۇستايتىن بولامىز.
نۇرا ماتاي
Abai.kz
