كاتونقاراعاي مەملەكەتتٸك ۇلتتىق تابيعي پاركٸ شىعىس قازاقستاندا «قىتاي يەروگليفٸ بار» كٶگەرشٸندەرگە قاتىستى حابارلاما تاراتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ ورمان شارۋاشىلىعى جەنە جانۋارلار دٷنيەسٸ كوميتەتٸنٸڭ باسپاسٶز حاتشىسى سەكەن دٸلداحمەتكە سٸلتەمە جاساپ.
«ٶتكەن جىلدىڭ قازان-قاراشا ايلارىندا كاتونقاراي اۋدانىندا قۇيرىعى مەن قاناتىندا يەروگليف جازىلعان كٶك كەپتەرلەر كەزدەسٸپ, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ مازاسىن قاشىرعان ەدٸ. اقسۋدان ٶرەلگە دەيٸن كەزدەسكەن كٶگەرشٸندەرگە كەيبٸرەۋلەرٸ مەن بەرمەسە, كەيبٸر ادامدار سونداعى ۇلتتىق پارككە جٷگٸنگەن بولاتىن. عىلىمي قىزمەتكەرلەر حالىقتى تىنىشتاندىرىپ, جاعدايدى تٷسٸندٸرمەك بولدى. سەبەبٸ, بٸز ٷشٸن بۇل الىپ بارا جاتقان جاڭالىق ەمەس», - دەپ جازادى سەكەن دٸلداحمەت Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
ونىڭ جازۋىنشا, وسىدان 4 جىل بۇرىن بەكالكا اۋىلىنىڭ ماڭىندا ٶلٸ كەپتەر تابىلعان. قۇستىڭ سيراعىنان قارا پلاستيك ساقينا مەن التى تاڭبالى نٶمٸر, سمارتفونمەن تابۋعا بولاتىن گولوگراممانىڭ بارى انىقتالعان. ونىڭ دا قاناتىندا يەروگليفتەر جازىلعان. سول جىلى اققاينار مەن جازابى اۋىلىندا دا وسىنداي كٶگەرشٸندەر كەزدەسٸپتٸ.
«بٸر قىزىعى, كٶگەرشٸندەر اۋلالارداعى تاۋىقتارعا جەم بەرەتٸن ورىندارعا ٷنەمٸ ۇشىپ كەلٸپ جٷرگەن. ولار ادامداردان مٷلدە قورىقپايتىن. بٸز قىتايلىق كٶگەرشٸندەردٸ زەرتتەي باستاعان كەزدە ولاردىڭ شىنىمەن دە ماڭىزدى اقپاراتتىڭ تاسىمالداۋشىسى ەكەنٸن انىقتادىق. بٸراق ولار قۇپييا اقپاراتتى ەمەس, سپورتتىق سيپاتتاعى جازبا. كەيٸن بٸلگەنٸمٸزدەي, ٶتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارى كٶگەرشٸن سپورتى مەن كٶگەرشٸن توتاليزاتورى بيزنەسٸ قاتتى دامىپ, بۇل كەسٸپ ايتارلىقتاي تابىس كٶزٸنە اينالعان. سونداي بيزنەس دامىعان ەلدٸڭ بٸرٸ - كٶرشٸمٸز قىتاي. اۋقىمى جاعىنان كٶگەرشٸن بيزنەسٸ ات جارىستارىنان تٷسەتٸن تابىس پەن اقشالاي ۇتىستاردان دا اسىپ تٷسكەن», - دەيدٸ ول.
وسىلايشا, توقسانىنشى جىلدارى قىتايدا كٶگەرشٸن بيزنەسٸ قاتتى دامىپ, قۇس ٶسٸرۋشٸلەر جارىسقا بەيٸم كەپتەرلەردٸ جاپپاي ٶسٸرە باستايدى. 1984 جىلى قىتايدا كٶگەرشٸندەر جارىسى قاۋىمداستىعى قۇرىلسا, 1990 جىلدان كەيٸن وندا كەپتەرلەر سايىسى ٶتكٸزٸلە باستاعان. ال 2000 جىلدان باستاپ بەيجٸڭدە جەنە باسقا دا ٸرٸ قالالاردا جوعارى جٷلدە قورى بار «جارىس كٶگەرشٸندەرٸ كلۋبى» ٸسكە قوسىلادى. بٷگٸن دە قىتايدا ونداعان مىڭ كٶگەرشٸن ٶسٸرەتٸن ورتالىقتار جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كٶرٸنەدٸ.
كٶگەرشٸندەر جارىسى كٶگەرشٸندەردٸ ۇستاۋعا جەنە جارىستار ٶتكٸزۋگە ارنالعان ارنايى قۇرال-جابدىقتار ٶندٸرٸسٸن ىنتالاندىرعان. ارتىنشا كٶگەرشٸندەردٸ جەكە تاڭبالاۋعا ارنالعان ساقينالار, ميكروچيپتەر, سكانەرلەر, كٶگەرشٸندەرگە ەلەكتروندى سكانەرلەنگەن ساعاتتار جەنە قۇستاردىڭ ناقتى ورنالاسقان جەرٸن عارىش ارقىلى انىقتايتىن جەنە ينتەرنەت ارقىلى تٸكەلەي تاراتۋدى جٷزەگە اسىراتىن مينياتيۋرالىق ناۆيگاتورلار (GPS) شىعارىلا باستاعان.
كٶگەرشٸننٸڭ سپورت تۇقىمدارىن ٶسٸرۋدٸ ارنايى تەلٸمباق - كٶگەرشٸن فەرمالارى جٷرگٸزەدٸ. ولاردىڭ بٸرٸ شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونومييالىق اٶلكەسٸنٸڭ ورتالىعى - ٷرٸمجٸ قالاسىندا ورنالاسقان. وسىلايشا, سونداعى كٶگەرشٸندەر تۋعان مەكەنٸنەن 700 شاقىرىم جەردەگٸ - الماتى مەن شىعىس قازاقستان وبلىستارىنا دەيٸن ۇشىپ كەلە باستاعان. قۇستار وسى باعىتتا مامانداندىرىلعان كومپانييالار ۇيىمداستىرعان لوتەرەيالارعا قاتىسادى. ول ويىنداردىڭ بٸرٸ - «ميلليونعا جٷگٸر» دەپ اتالادى», - دەيدٸ سەكەن دٸلداحمەت.
كوميتەت ٶكٸلٸ كاتونقاراعايدا ۇشىپ جٷرگەن «يەروگليفتٸ» سول كٶگەرشٸندەردٸڭ قىتايدان جەتكەنٸن ايتادى.
