جىل سايىن 4 اقپاندا حالىقارالىق قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى وداقتىڭ (UICC) باستاماسىمەن دٷنيەجٷزٸلٸك قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى كٷرەس كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ. ماقساتى – حالىقتىڭ ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جەنە ەرتە انىقتاۋ تۋرالى حاباردارلىعىن ارتتىرۋ, ٶز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋدى قالىپتاستىرۋ, قولجەتٸمدٸ سكرينينگتٸك تەكسەرۋلەر تۋرالى حاباردار ەتۋ.
قازاقستاندا جىل سايىن 39 مىڭعا جۋىق ادام قاتەرلٸ ٸسٸككە شالدىعادى, 14 مىڭنان استام ادام قايتىس بولادى, ونكولوگييالىق ەسەپتە 200 مىڭنان استام قازاقستاندىق تۇر. قر-نىڭ ٶلٸم-جٸتٸم كٶرسەتكٸشٸندە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردان بولاتىن ٶلٸم ٶلٸم-جٸتٸم قۇرىلىمىنداعى ٷشٸنشٸ ورىندى الىپ تۇر.
«2022 جىلى بٸز قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ قاۋلىسىمەن بەكٸتٸلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپاردىڭ مٸندەتتەرٸن ٸسكە اسىرۋدى اياقتادىق. كەشەندٸ جوسپاردىڭ ماقساتى قاتەرلٸ ٸسٸكتەردٸڭ اۋىرتپالىعىن ازايتۋ بولدى. ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپاردىڭ ٸس-شارالارىن ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە قاتەرلٸ ٸسٸكتەردەن بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ تٶمەندەۋٸنٸڭ وڭ ٷردٸسٸ بار (2018 جىلى – 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 78,1, 14 369 جاعداي, 2022 جىلى – 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 66,4, 13 033 جاعداي), كٶرسەتكٸشتٸڭ 9 پايىزعا تٶمەندەۋٸ بايقالدى. ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ تٶمەندەۋٸ بارلىق ايماقتاردا تٸركەلگەن», – دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ شتاتتان تىس باس ونكولوگى, «قازاق ونكولوگييا جەنە راديولوگييا عزي» اق باسقارما تٶرايىمى, قازاقستان ونكولوگتار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ ديليارا قايداروۆا, الماتىداعى ٶتكەن بٷكٸلەلەمدٸك قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى كٷرەس كٷنٸنە ارنالعان باسپاسٶز-مەسليحاتىندا.
2022 جىلى رەسپۋبليكادا قاتەرلٸ ٸسٸكتەرمەن سىرقاتتانۋشىلىق 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 199,2 بولدى, بۇل دەگەندە 39 096 جاعداي, الدىنعى جىلعا كاراعاندا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 4,7% – عا ٶستٸ. ونكولوگييالىق سىرقاتتانۋشىلىق قۇرىلىمىندا بٸرٸنشٸ ورىندا دەستٷرلٸ تٷردە سٷت بەزٸ وبىرى, ەكٸنشٸ ورىندا – ٶكپە وبىرى, ٷشٸنشٸ ورىندا – كولورەكتالدى وبىر, تٶرتٸنشٸ ورىندا – اسقازان وبىرى تۇر. ٶلٸم قۇرىلىمىندا بٸرٸنشٸ ورىندا – ٶكپە وبىرى, ەكٸنشٸ ورىندا – اسقازان وبىرى, ٷشٸنشٸ ورىندا – كولورەكتالدى وبىر, جەنە تٶرتٸنشٸ ورىندا – سٷت بەزٸ وبىرى تۇر.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىن ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋ 29 پايىزدى قۇرايدى. ياعني, ەربٸر ٷشٸنشٸ ناۋقاس بٸزگە 0 جەنە 1 وبىردىڭ ساتىلارىمەن كەلەدٸ, بۇل جالپى بٸزدٸ قۋانتادى. جاقسى كٶرسەتكٸش – ونكولوگييالىق اۋرۋلاردان بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ تٶمەندەۋٸ. سونىمەن قاتار, بەس جىلدىق ٶمٸر سٷرۋ كٶرسەتكٸشٸ جاقساردى. قازٸر ديسپانسەرلٸك ەسەپتە 200 مىڭنان استام ونكولوگييالىق ناۋقاس بولسا, ولاردىڭ 55 پايىزى 5 جىل جەنە ودان دا كٶپ ٶمٸر سٷرۋدە. بۇل جاقسى كٶرسەتكٸش. دەگەنمەن, بارلىق ٶڭٸرلەردە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ سانى ارتقان. مىسالى, 2018 جىلى بٸزدە 32 مىڭعا جۋىق جاڭا قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋى انىقتالسا, بيىلدىڭ ٶزٸندە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ 39 مىڭ جاڭا جاعدايى تٸركەلدٸ», – دەدٸ ديليارا قايداروۆا.
قر-دا ونكولوگييالىق كٶمەكتٸ جەتٸلدٸرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە جٷزەگە اسىرىلادى.
ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپاردىڭ قورىتىندىلارى:
• قاتەرلٸ ٸسٸكتەردٸ ەمدەۋ حاتتامالارى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەستەندٸرٸلدٸ.
• حالىققا ونكولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ ۇيىمداستىرۋ ستاندارتى بەكٸتٸلدٸ.
• قاتەرلٸ ٸسٸككە كٷدٸكتٸ ناۋقاستار ٷشٸن «جاسىل دەلٸز» جٷزەگە اسىرىلدى, وعان سەيكەس دياگنوز قويۋ جەنە ەمدەۋدٸ باستاۋ ۋاقىتى ناقتىلاندى.
• 2019 جىلى پاۆلودار قالاسىندا جوعارى تەحنولوگييالىق جەلٸلٸك ٷدەتكٸشٸ بار جاڭا ونكولوگييالىق ورتالىق ٸسكە قوسىلدى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا اپپاراتتا سەۋلەلٸك تەراپييا قىزمەتتەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ.
• 2020 جىلى جاڭا ماڭعىستاۋ وبلىستىق ونكولوگييالىق ورتالىعىندا (اقتاۋ ق.) ٸسكە قوسىلدى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا جەلٸلٸك ٷدەتكٸشتە جوعارى تەحنولوگييالىق سەۋلەلٸك ەمدەۋ كٶرسەتٸلەدٸ.
• 2021 جىلى ٶسكەمەن قالاسىندا (شقو) جەلٸلٸك ٷدەتكٸش ٸسكە قوسىلدى.
• 2021 جىلدىڭ قازان ايىندا قازوجرعزي بازاسىندا توموتەراپييا ورتالىعىنىڭ جۇمىس ٸستەۋٸ باستالدى.
• سەمەي قالاسىندا يادرولىق مەديتسينا جەنە ونكولوگييا ورتالىعى ٸسكە قوسىلدى, وندا ونكولوگييالىق ناۋقاستار قالقانشا بەزٸنٸڭ قاتەرلٸ ٸسٸگٸنە ارنايى راديوتەراپييا الا الادى.
• تاراز قالاسىندا جامبىل وبلىستىق ونكولوگييالىق ديسپانسەرٸنٸڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. بۇل ورتالىقتى جابدىقتاۋ كەزٸندە سىزىقتىق ٷدەتكٸش, كت-سيمۋلياتور, مرت اپپاراتى جەنە ت.ب. ورناتىلعان.
• 2022 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە شىمكەنت قالالىق ونكولوگييالىق ورتالىعىندا جەلٸلٸك ٷدەتكٸش ٸسكە قوسىلدى.
• ەلٸمٸزدٸڭ ونكولوگييالىق ۇيىمدارىندا پاتسيەنتتەرگە قاشىقتىقتان جوعارى تەحنولوگييالىق سەۋلەلٸك تەراپييا (توموتەراپييا, ستەرەوتاكسيس, IMRT, IGRT), ينتراوپەراتسييالىق سەۋلەلٸك تەراپييا, از ينۆازيۆتٸ حيرۋرگييا ۇسىنىلادى.
• 2022 جىلى قازاقستاندا العاش رەت قازوجرعزي جاعدايىندا ونكوورتاپەدييادا بٸرەگەي رەكونسترۋكتيۆتٸ-پلاستيكالىق وپەراتسييالاردى (3D پروتەزدەۋ) جٷرگٸزۋ باستالدى.
• كلينيكالىق تەجٸريبەدە ەرتٷرلٸ بيولوگييالىق ماركەرلەردٸ (يممۋنوگيستوحيمييا, مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەر) انىقتاۋ بويىنشا قىزمەتتەر ۇسىنىلادى, بۇل ونكولوگييالىق ناۋقاستاردى دەربەستەندٸرٸلگەن ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە مولەكۋلالىق-بيولوگييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸن نەعۇرلىم ەگجەي-تەگجەيلٸ زەرتتەۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتەدٸ.
• ونكولوگييالىق اۋرۋلارعا كٷدٸكتٸ پاتسيەنتتەرگە كەشەندٸ جوسپار شەڭبەرٸندە دياگنوستيكالىق كت جەنە مرت زەرتتەۋلەرٸ كەڭٸنەن جٷرگٸزٸلەدٸ.
• 2019 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكادا ٶكپە وبىرى بار ناۋقاستارعا (EGFR, PDL1, ALK, ALK/ROS1 گەندٸك مۋتاتسييالارىن انىقتاۋ), تەرٸ مەلانوماسىنا (BRAF گەندٸك مۋتاتسييالارىن انىقتاۋ) جەنە كولورەكتالدى وبىرعا (KRAS گەندٸك مۋتاتسييالارىن انىقتاۋ) دياگنوزدى ناقتىلاۋ جەنە دەربەستەندٸرٸلگەن تەراپييانى تاعايىنداۋ ماقساتىندا ماقساتتى جەنە يممۋنولوگييالىق پرەپاراتتاردى ٸرٸكتەۋ ٷشٸن مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلۋدە.
• دياگنوستيكالىق كٷردەلٸ جاعدايلاردا تەلەپاتولوگييا جٷيەسٸن پايدالانا وتىرىپ, حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ تەلەكونسۋلتاتسييالارى قازاقستاندا العاش رەت 2019 جىلدان باستاپ ەنگٸزٸلدٸ.
ونكولوگييالىق ناۋقاستارعا پاللياتيۆتٸك كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن جاقسارتۋ ٷشٸن كەشەندٸ جوسپار شەڭبەرٸندە بارلىق ٶڭٸرلەردە موبيلدٸ بريگادالار ۇيىمداستىرىلدى.
ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ ٶڭٸرلەردە پەت ورتالىقتاردى ۇيىمداستىرۋ بولىپ تۇر. بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندا 9 اپپاراتى بار 7 پەت ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ:
– 2018 جىلدان باستاپ ردو (2) (استانا),
– 2019 جىلدان باستاپ پٸب (استانا),
– 2020 جىلدان باستاپ قازوجرعزي (Orhun Medical پەت/كت) (الماتى),
– 2021 جىلدان باستاپ سەمەي قالاسىنىڭ يادرولىق مەديتسينا جەنە ونكولوگييا ورتالىعى (2),
– الماتى قالاسىنداعى 2 جەكە مەديتسينالىق ورتالىقتاردا (سۇڭقار جەنە ميگ يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى) پەت-تسەنترلەرٸ;
– 2022 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ شىمكەنت قالاسىندا پەت-ورتالىق ٸسكە قوسىلدى.
2023 جىلى كەلەسٸ پەت-ورتالىقتارىن ٸسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا:
– پٸب (استانا)
– ۇعو (استانا)
– اقتٶبە قالاسىندا.
2022 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپاردى ٸسكە اسىرۋدى اياقتاۋدى ەسكەرە وتىرىپ, قر دسم «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسىن بەكٸتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2022 جىلعى 24 قاراشاداعى №945 (دامۋ تۇجىرىمداماسى) قاۋلىسىمەن, قازوجرعزي-عا 2023 جىلعى سەۋٸرگە دەيٸن 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس, وعان سەيكەس ەل حالقىنا ونكولوگييالىق كٶمەكتٸ جەتٸلدٸرۋدٸڭ ودان ەرٸ پەرسپەكتيۆالارى قالىپتاستىرىلاتىن بولادى.
انىقتاما: ەلٸمٸزدٸڭ ەرەسەك تۇرعىندارىنا ونكولوگييالىق كٶمەكتٸ كەلەسٸ رەسپۋبليكالىق ۇيىمدار جٷزەگە اسىرادى:
• «قازاق ونكولوگييا جەنە راديولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق (قازوجرعزي),
• «ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگييالىق ورتالىق» اق (ۇعوو),
• 16 ونكولوگييالىق ديسپانسەرلەر/ورتالىقتار,
• 5 كٶپبەيٸندٸ ستاتسيونارلار جانىنداعى ونكولوگييالىق بٶلٸمشەلەر (اقتٶبە قالاسى, م. وسپانوۆ اتىنداعى بمقمۋ جانىنداعى ونكولوگييا بٶلٸمشەسٸ, جەزقازعان قالاسىنىڭ ورتالىق اۋرۋحاناسى جانىنداعى ونكولوگييالىق بٶلٸمشە, اقمولا وبلىسى – موب قۇرامىنداعى بٶلٸمشە, تٷركٸستان وبلىسى – تٷركٸستان وبلىستىق كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحاناسى قۇرامىنداعى ونكولوگييا بٶلٸمشەسٸ, سقو – كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحاناسى جانىنداعى ونكولوگييالىق بٶلٸمشە).
قازٸرگٸ ۋاقىتتا رادياتسييالىق ونكولوگييانىڭ جوعارى تەحنولوگييالىق ورتالىقتارى الماتى, استانا (+»ٷمٸت» توموتەراپييا ورتالىعى), اقتٶبە, سەمەي, قاراعاندى, پاۆلودار, اقتاۋ, ٶسكەمەن, شىمكەنت جەنە قازوجرعزي (+توموتەراپييا ورتالىعى) قالالارىندا جۇمىس ٸستەيدٸ. كٶمەكتٸڭ بۇل دەڭگەيٸ كەشەندٸ جوسپاردى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە دە بەلسەندٸ دامىپ, جەتٸلدٸرٸلۋدە.
دەرەككٶز: قازاق ونكولوگييا جەنە راديولوگييا عزي-دىڭ باسپاسٶز-قىزمەتٸ.
