قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸ

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸ

بٷگٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ٶتتٸ. "ۇلت اقپارات" وقىرمان نازارىنا جيىندا ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ سٶيلەگەن سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن ۇسىنادى.

***

قۇرمەتتٸ ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ جەنە جيىنعا قاتىسۋشىلار!

بٷگٸن ٷكٸمەتتٸڭ كەزەكتٸ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىنا جينالىپ وتىرمىز.

كٷنٸ تەرتٸبٸندە بٸرقاتار ٶزەكتٸ مەسەلە بار. الدىمەن ٶتكەن جىلدىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ نەتيجەلەرٸن قاراستىرامىز.

جالپى, بىلتىر جاقسى كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزدٸك.

اتاپ ايتساق, ەكونوميكالىق ٶسٸم
4,5 پايىز بولدى.

ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ سالالارىندا ٶسۋ قارقىنى بايقالدى.

بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بارلىعى حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىنا وڭ ىقپال ەتەدٸ.

سايلاۋ الدىنداعى تۇعىرنامادا ايتىلعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸ ورىنداۋىمىز كەرەك. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ ورنىقتى دامۋىنا, حالقىمىزدىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا زور سەرپٸن بەرەدٸ.

قازٸر وسى باعىتتا اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالىپ, الداعى جوسپاردى تالقىلايمىز.

باستى ماقسات – قولدا بار مٷمكٸندٸكتەردٸ, ەلەۋەتٸمٸزدٸ تولىق پايدالانۋ.

***

قۇرمەتتٸ جيىنعا قاتىسۋشىلار!

بارلىق باياندامالاردى تىڭدادىق.

ەندٸ, بٷگٸنگٸ جيىندى قورىتىندىلايىق.

جالپى, ەلدەگٸ ماكروەكونوميكالىق احۋال تۇراقتى.

بٸز ەلەمدٸك دامۋ قارقىنىنان قالىسپاي, ەكونوميكامىزدى ٶركەندەتٸپ كەلەمٸز.

ٷكٸمەت جوسپارلانعان ماكروكٶرسەتكٸشتەردٸڭ بەرٸنە قول جەتكٸزدٸ.

بٸرقاتار ماڭىزدى باعدارلاما قابىلداندى.

سونىڭ ٸشٸندە – مەملەكەتتٸك يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى, بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2025, ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ باعدارلاماسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ باعدارلاماسى جەنە تاعى باسقالارى.

سايلاۋ الدىنداعى باعدارلامانى جەنە حالىققا جولداۋىمدى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ٷكٸمەت پەن پارلامەنت ٷيلەسٸمدٸ جۇمىس اتقارىپ جاتىر. بۇل – جاقسى.

بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسىن ارتتىرۋعا, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸڭ جاڭا تەتٸكتەرٸن ەنگٸزۋگە باعىتتالعان بٸرقاتار زاڭنامالىق اكتٸ قولدانىسقا ەندٸ.

«پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.

ەكونوميكانى دامىتۋ جەنە بيزنەسكە قولداۋ كٶرسەتۋ ماقساتىمەن تٷرلٸ تەكسەرٸستەر جٷرگٸزۋگە موراتوريي ەنگٸزٸلدٸ.

شاعىن جەنە ميكرو بيزنەس سالىقتان بوساتىلدى.

شاعىن جەنە ورتا بيزنەستەن تٷسەتٸن كورپوراتيۆتٸ تابىس سالىعىن ٶڭٸرلەرگە بەرۋ ٷشٸن قۇقىقتىق نەگٸز قالىپتاستىردىق.

موجنو سكازات, چتو پراۆيتەلستۆو وبەسپەچيۆاەت ۆىپولنەنيە پورۋچەنيي پرەزيدەنتا.

ۆمەستە س تەم سوحرانيايۋتسيا ۆوپروسى وتنوسيتەلنو كاچەستۆا ەكونوميچەسكوگو رازۆيتييا.

لوكوموتيۆامي روستا وستايۋتسيا رەسۋرسنىي پوتەنتسيال ي بيۋدجەتنىە ينۆەستيتسيي.

نايبولشيي روست پوكازالي وتراسلي سترويتەلستۆا, تورگوۆلي ي ترانسپورتا.

نو ستاگنيرۋەت كرەديتوۆانيە ەكونوميكي: زا 11 مەسياتسەۆ 2019 گودا وبەم سسۋدنوگو پورتفەليا ك ۆۆپ سنيزيلسيا س 23 % دو 22 %.

ۆ پروشلوم گودۋ مى, ك سوجالەنييۋ, ستالي «چەمپيونامي» ەاەس پو ۋروۆنيۋ ينفلياتسيي.

بولشايا پروبلەما – وتسۋتستۆيە زناچيتەلنوگو روستا پرويزۆوديتەلنوستي ترۋدامەدلەننو راستەت دوليا نەسىرەۆوگو ەكسپورتا.

كاك ۆيديتە, زاداچ, سۆيازاننىح س كاچەستۆوم ەكونوميچەسكوگو روستا منوگو. بولشايا چاست يز نيح – سترۋكتۋرنىە پروبلەمى, كوتورىە مى رەشاەم منوگو لەت.

مويا پرينتسيپيالنايا پوزيتسييا: تسەلي ي زاداچي, پوستاۆلەننىە ەلباسى پەرەد سترانوي, وستايۋتسيا نەيزمەننىمي. ستراتەگييا «كازاحستان-2050», ستراتەگيچەسكيي پلان رازۆيتييا سترانى دو 2025 گودا, 100 شاگوۆ پلانا ناتسيي. ەتو ناشي ماگيسترالنىە وريەنتيرى.

ەلباسى الدىمىزعا قويعان ستراتەگييالىق ماقساتتارعا مٸندەتتٸ تٷردە قول جەتكٸزۋٸمٸز كەرەك.

ۆمەستە س تەم ناستالو ۆرەميا پەرەزاگرۋزكي پودحودوۆ پراۆيتەلستۆا ك دوستيجەنييۋ ەتيح ستراتەگيچەسكيح تسەلەي. نادو پريزنات: تەمپى رەاليزاتسيي رەفورم زامەدليليس. ەتوت فاكت كونستاتيرۋيۋت مەجدۋنارودنىە ي وتەچەستۆەننىە ەكسپەرتى.

سچيتايۋ ۆاجنىم پودگوتوۆيت پروگراممۋ گلۋبوكيح, ۆوزموجنو, راديكالنىح رەفورم ەكونوميكي سترانى.

نام نۋجەن نوۆىي ەكونوميچەسكيي كۋرس, كوتورىي داست چەتكوە ۆيدەنيە كليۋچەۆىح پروبلەم ي مەتودوۆ يح رەشەنييا.

رەفورمى, كاك يزۆەستنو, ترەبۋيۋت ۆولي ي رەشيتەلنوستي. يمەننو ك ەتومۋ يا پريزىۆايۋ پراۆيتەلستۆو.

رەفورمالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن, ەڭ الدىمەن, مىقتى جٸگەر كەرەك. ٷكٸمەت وسى قاسيەتتٸ كٶرسەتەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن. باسقا جول جوق, ٶيتكەنٸ ۋاقىتىمىز دا جوق.

پوكا جە وسنوۆنىە رەشەنييا پرينيمايۋتسيا گوسۋدارستۆەننىم اپپاراتوم مەدلەننو, س وگليادكوي نا منوگوچيسلەننىە نورماتيۆنىە اكتى, سو سسىلكوي نا نەوبحوديموست مەجۆەدومستۆەننوگو سوگلاسوۆانييا. تاك رابوتات ۆ ۋسلوۆيياح ۋجەستوچەنييا مەجدۋنارودنوي كونكۋرەنتسيي ي س ۋچەتوم سپراۆەدليۆىح ترەبوۆانيي نارودا ۋجە نەلزيا. رەفورمى پريدەتسيا پروۆوديت بۋكۆالنو «چەرەز كولەنو».

پرەزيدەنت نە موجەت ۆىستۋپات ۆ كاچەستۆە «نادسموترششيكا», زاستاۆليايا چينوۆنيكوۆ بىسترو ي كاچەستۆەننو ۆىپولنيات نەوبحوديمۋيۋ رابوتۋ, كونتروليروۆات حود رەاليزاتسيي پروگرامم. كستاتي, ي پرەمەر-مينيستر نە دولجەن رابوتات ۆ تاكوم رەجيمە. پەرەد نيم ستويات سوۆسەم درۋگيە زاداچي. پوەتومۋ گوساپپارات دولجەن فۋنكتسيونيروۆات ەففەكتيۆنو ي وپەراتيۆنو.

تولكو تاك مى سموجەم دوستيچ ستوياششيح پەرەد گوسۋدارستۆوم ستراتەگيچەسكي ۆاجنىح تسەلەي.

ەتو, ۆ پەرۆۋيۋ وچەرەد, روست دوحودوۆ ناسەلەنييا پۋتەم سوزدانييا منوگوچيسلەننىح رابوچيح مەست ي وبەسپەچەنييا دوستوينوي وپلاتى ترۋدا.

داننايا زاداچا نەرازرىۆنو سۆيازانا س نەوبحوديموستيۋ پوۆىسيت كاچەستۆو چەلوۆەچەسكوگو كاپيتالا: بەز روستا ۋپراۆلەنچەسكيح ي تەحنولوگيچەسكيح كومپەتەنتسيي نەۆوزموجنو پوسترويت سيلنۋيۋ ەكونوميكۋ.

پرەدستويت ۆىسترويت پروزراچنۋيۋ ي پراگماتيچنۋيۋ نالوگوۆو-بيۋدجەتنۋيۋ پوليتيكۋ.

پوترەبۋەتسيا پروۆەدەنيە ەففەكتيۆنوي پرومىشلەننوي پوليتيكي, كوتورايا وبيازانا وبەسپەچيۆات زاششيتۋ وتەچەستۆەننىح پرەدپرينيماتەلەي, دوستۋپ ك رىنكام سبىتا, پوۆىشەنيە پرويزۆوديتەلنوستي ناشيح پرەدپريياتيي, روست كونكۋرەنتوسپوسوبنوستي ي كاچەستۆا كازاحستانسكوي پرودۋكتسيي.

دەنەجنو-كرەديتنايا پوليتيكا, ديناميچنىي فينانسوۆىي رىنوك دولجنى وبەسپەچيۆات دولگوسروچنوە ي دوستۋپنوە فينانسيروۆانيە ەكونوميكي.

ۆ زونە وسوبوگو ۆنيمانييا – رازۆيتيە چاستنوگو پرەدپرينيماتەلستۆا ي كاردينالنوە ۋسيلەنيە مەحانيزموۆ زاششيتى كونكۋرەنتسيي.

نام پرەدستويت ۋسوۆەرشەنستۆوۆات ناشە زاكونوداتەلستۆو ي رەگۋليروۆانيە ۆو ۆسەح سفەراح: وت مەديتسينى دو فينانسوۆىح رىنكوۆ نا بازە نايلۋچشيح ميروۆىح پراكتيك, ۆ وسوبەننوستي وەسر.

ياسنىە تسەلي, پونياتنىە زاداچي, پولنوە يح ۆىپولنەنيە پوزۆوليات وبەسپەچيت نوۆوە كاچەستۆو ەكونوميچەسكوگو روستا.

پوەتومۋ ترەبۋەتسيا رازرابوتات ەدينىي پروگراممنىي دوكۋمەنت, ماكسيمالنو كراتكيي پو فورمە ي گلۋبوكيي پو سودەرجانييۋ.

پو سۋتي, رەچ يدەت و پلانە رابوتى پراۆيتەلستۆا نا سرەدنەسروچنىي پەريود. داننىي دوكۋمەنت دولجەن بىت پودگوتوۆلەن پراۆيتەلستۆوم, ادمينيستراتسيەي پرەزيدەنتا, «اتامەكەن» ۋجە ك 15 مايا. ۆرەمەني نا راسكاچكۋ نەت.

ەششە ودين مومەنت. ەتو سلابىي كونترول زا رەاليزاتسيەي انونسيروۆاننىح رەفورم. پراۆيتەلستۆو رازراباتىۆاەت رەفورمى, رەاليزۋەت يح ي سامو جە وتسەنيۆاەت كاچەستۆو سۆوەي رابوتى. ترەبۋەتسيا يزمەنيت پولوجەنيە ۆەششەي.

پورۋچايۋ سوزدات تسەنتر اناليزا ي مونيتورينگا سوتسيالنو-ەكونوميچەسكيح رەفورم پري ادمينيستراتسيي پرەزيدەنتا. تسەنتر بۋدەت فۋنكتسيونيروۆات نا وبششەستۆەننىح ناچالاح, پوميمو سوترۋدنيكوۆ ادمينيستراتسيي پرەزيدەنتا, ۆ نەگو ۆويدۋت پرەدستاۆيتەلي ناۋچنوگو ي ەكسپەرتنوگو سووبششەستۆا.

موجەت بىت, پو مەرە رازۆيتييا ەتوگو ينستيتۋتا ون بۋدەت پرەوبرازوۆان ۆ اگەنتستۆو پو رەفورمام پري پرەزيدەنتە. پوكا جە بۋدەت سوزدان داننىي تسەنتر بەز كاكيح-ليبو بيۋدجەتنىح زاترات.

***

وتدەلنو حوچۋ وتمەتيت سلەدۋيۋششەە: ليۋبىە پلانى حوروشي ناستولكو, ناسكولكو حوروشو مى يح ۆىپولنياەم.

پوەتومۋ كليۋچەۆوي ۆوپروس ۋسپەشنوگو رەشەنييا پوستاۆلەننىح زاداچ – ەففەكتيۆنايا سيستەما گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنييا.

رەچ نە تولكو و گوسۋدارستۆەننوي سلۋجبە. كونتسەپتسييا گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنييا شيرە. ونا پرەدۋسماتريۆاەت سوزدانيە سەرۆيسنوي مودەلي, ناپراۆلەننوي نا ۋدوۆلەتۆورەنيە سپراۆەدليۆىح ترەبوۆانيي ناشيح گراجدان.

ەتو راسپرەدەلەنيە ۆلاستنىح پولنوموچيي مەجدۋ تسەنتروم ي رەگيونامي, وبەمى ي ناپراۆلەنييا بيۋدجەتنوگو فينانسيروۆانييا, ماسشتاب ۋچاستييا گوسۋدارستۆا ۆ ەكونوميكە, سيستەما مەجبيۋدجەتنىح وتنوشەنيي ي تاك دالەە.

نام پرەدستويت وپرەدەليتسيا سو سترۋكتۋروي گوسۋدارستۆەننوگو اپپاراتا. وپرەدەليت زاداچي, پولنوموچييا ي وپتيمالنۋيۋ چيسلەننوست گوسۋدارستۆەننىح ورگانوۆ.

ي, كونەچنو جە, گوسۋپراۆلەنيە - ەتو اپپارات, ت.ە. ليۋدي, س كوتورىح وبششەستۆو بۋدەت سپراشيۆات زا ۋسپەح يلي نەۋداچۋ.

زدەس پوترەبۋەتسيا سەرەزنايا رەفورما, كوتورايا ۋتۆەرديت پرينتسيپى مەريتوكراتيي, ۆنەدريت كورپوراتيۆنوە ۋپراۆلەنيە ۆ گوسۋدارستۆەننىح ورگانيزاتسيياح, ۋسيليت پروفەسسيونالنىە كومپەتەنتسيي گوسسلۋجاششيح ي منوگوە درۋگوە.

دو كونتسا گودا مى دولجنى كاچەستۆەننو پرودۆينۋتسيا ۆپەرەد ۆ رەفورمە گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنييا. سەيچاس جە سدەلان پەرۆىي شاگ: سوزدان پرەزيدەنتسكيي مولودەجنىي كادروۆىي رەزەرۆ. نو ەتوگو نەدوستاتوچنو - 300 چەلوۆەك يز پوچتي 100 تىسياچ گوسسلۋجاششيح.

كستاتي, يا پروسيل بى رۋكوۆوديتەلەي گوسۋدارستۆەننىح ورگانوۆ, اكيموۆ وبراتيت ۆنيمانيە نا رەزەرۆيستوۆ, كوتورىە ۆوشلي ۆ پرەزيدەنتسكيي سپيسوك. تام ەست ينتەرەسنىە مولودىە ليۋدي, كوتورىە موگلي بى پريگوديتسيا نا گوسۋدارستۆەننوي سلۋجبە.

سەرەزنىي ۆوپروس – مەنتاليتەت ي ستيل رابوتى گوسسلۋجاششيح. وني دولجنى بىت وريەنتيروۆانى نا رەزۋلتات, ا نە نا بەسكونەچنۋيۋ پەرەپيسكۋ ي پەرەكلادىۆانيە وتۆەتستۆەننوستي.

س درۋگوي ستورونى, اپاتييا, بەزىنيتسياتيۆنوست, نەرەشيتەلنوست – ەتو تاكجە رەزۋلتات چەرەسچۋر پريستالنوگو ۆنيمانييا پراۆووحرانيتەلنىح ورگانوۆ ك رابوتە گوسسلۋجاششيح. نەرەدكو ۋپراۆلەنچەسكيە رەشەنييا تراكتۋيۋتسيا كاك كوررۋپتسيوننو موتيۆيروۆاننىە. ۆ ەتوي وتۆەتستۆەننوي رابوتە نە موجەت بىت پرەدۆزياتوستي.

ۆ يتوگە, زابيۋروكراتيزيروۆاننىي پروتسەسس سوگلاسوۆانيي پريۆوديت ك پرينياتييۋ «ۆىحولوششەننىح» دوكۋمەنتوۆ, وريەنتيروۆاننىح نا فورمالنۋيۋ ستورونۋ يسپولنەنييا پورۋچەنيي, ا نە نا دوستيجەنيە رەالنىح رەزۋلتاتوۆ.

پوروي يمەننو يز-زا تاكوي پوروچنوي سيستەمى مى تەرياەم كۆاليفيتسيروۆاننىح ي موتيۆيروۆاننىح سپەتسياليستوۆ.

س درۋگوي ستورونى, نۋجنو ستاۆيت سيستەمنىە بارەرى تاكومۋ راسپروسترانەننومۋ ياۆلەنييۋ, كاك پۋستوي «كرەاتيۆ», پروجەكتەرستۆو ي تاكتيكا بىسترىح پوبەد ليۋبىمي سپوسوبامي.

كاك پراۆيلو, تاكيە پوبەدى ياۆليايۋتسيا پوكازۋحوي ي دوستايۋتسيا دوروگوي تسەنوي – پودوگناننوي ستاتيستيكوي, نەەففەكتيۆنىمي بيۋدجەتنىمي تراتامي, پروستايۆايۋششيمي زاۆودامي, نەيسپولزۋەموي ينفراسترۋكتۋروي.

ۆ تسەلوم, پروبلەم منوگو, نو گوتوۆىح رەتسەپتوۆ نەت. پوەتومۋ ترەبۋەتسيا ۆدۋمچيۆوە ي كونسترۋكتيۆنوە وبسۋجدەنيە, ۆىرابوتكا پراكتيچەسكيح رەشەنيي.

***

وبراششايۋ ۆاشە ۆنيمانيە ي نا رەشەنيە سلەدۋيۋششيح ناسۋششنىح ۆوپروسوۆ سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوگو رازۆيتييا سترانى.

پوۆىشەنيە ەففەكتيۆنوستي فينانسوۆوي پوليتيكي.

سلەدۋەت وبراتيت ۆنيمانيە نا ترەۆوجنۋيۋ تەندەنتسييۋ – رول بانكوۆسكوگو سەكتورا ۆ رازۆيتيي ەكونوميكي سنيجاەتسيا س كاجدىم گودوم.

كرەديتوۆانيە كورپوراتيۆنوگو سەكتورا سنيزيلوس نا 8,7 %مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا – نا 18 %سەلسكوگو حوزيايستۆا – نا 48 %.

ەتو پرويسحوديت نا فونە سترەميتەلنوگو (نا 24 %) روستا پوترەبيتەلسكوگو كرەديتوۆانييا ناسەلەنييا. پري ەتوم دۆە ترەتي كرەديتوۆ فيزيچەسكيم ليتسام ۆىدانى بەز زالوگا.

ناليتسو سەرەزنىە پروبلەمى ۆ فينانسوۆوم سەكتورە سترانى. درۋگيمي سلوۆامي, فينانسوۆايا سيستەما بولنا.

ۆ پروشلوم گودۋ بولەە پولۋميلليونۋ گراجدان, پوپاۆشيم ۆ ترۋدنۋيۋ جيزنەننۋيۋ سيتۋاتسييۋ, بىلا پوگاشەنا زادولجەننوست. 1,2 ميلليونا گراجدان پولۋچيلي سپيسانيە شترافوۆ ي پەني پو پوترەبيتەلسكيم كرەديتام.

ناتسيونالنومۋ بانكۋ ي اگەنتستۆۋ پو رەگۋليروۆانييۋ فينانسوۆوگو رىنكا سلەدۋەت پرينيات رەگۋلياتورنىە مەرى پو نەدوپۋششەنييۋ پودوبنوي سيتۋاتسيي.

ۋپروششەننو گوۆوريا, كرەديتى نۋجنو ۆىداۆات تەم, كتو سموجەت يح ۆەرنۋت. ۋ ناس كرەديتى فيزيچەسكي ليتسام ۋۆەليچيليس نا 1,4 ترلن تەنگە ي سوستاۆليايۋت 6,7 ترلن تەنگە, پولنايا ۆوزۆراتنوست كوتورىح پود ۆوپروسوم. ا كرەديتى يۋريديچەسكيم ليتسام سنيزيليس نا 590 ملرد تەنگە.

ۆ پروشلوم گودۋ زاۆەرشەن وبزور كاچەستۆا اكتيۆوۆ, پولۋچەنا تسەلوستنايا, وبەكتيۆنايا كارتينا تەكۋششەي سيتۋاتسيي.

تەپەر گلاۆنايا زاداچا – وبەسپەچەنيە فينانسوۆوي ستابيلنوستي. پرەدستويت رازرابوتات پودحودى پو وزدوروۆلەنييۋ بانكوۆسكوي سيستەمى. سدەلات ەتو نادو سروچنو, نە وتكلادىۆايا دەلو ۆ دولگيي ياششيك. ۆ پروتيۆنوم سلۋچاە, پوسلەدستۆييا موگۋت بىت سەرەزنىمي.

ۆوپروس پوددەرجكي بانكوۆسكوگو سەكتورا سلەدۋەت راسسماتريۆات نا رىنوچنىح ۋسلوۆيياح, بەز يسپولزوۆانييا بيۋدجەتنىح سرەدستۆ.

ناتسيونالنومۋ بانكۋ ي اگەنتستۆۋ پرەدستويت نايتي بالانس مەجدۋ ستابيلنوستيۋ فينانسوۆوي سيستەمى ي نەوبحوديموستيۋ وبششەەكونوميچەسكوگو رازۆيتييا.

گوسۋدارستۆو ۆكلادىۆاەت زناچيتەلنىە سرەدستۆا ۆ سۋبسيديروۆانيە پروتسەنتنوي ستاۆكي ي گارانتيروۆانيە.

ودناكو داننىە مەرى نە وحۆاتىۆايۋت بولشينستۆو پرەدپريياتيي, سوزداەتسيا نەراۆنايا كونكۋرەنتسييا, يسكاجايۋتسيا رىنوچنىە ۋسلوۆييا, سترۋكتۋرنىە پرەوبرازوۆانييا ۆ ەكونوميكە, پريامو سكاجەم, نە پرويسحوديات.

اگەنتستۆۋ نەوبحوديمو وبەسپەچيت كومپلەكسنوە رازۆيتيە ۆسەگو فينانسوۆوگو سەكتورا, ۆكليۋچايا ستراحوۆىە ۋسلۋگي, نوۆىە فينانسوۆىە تەحنولوگيي, رىنوك تسەننىح بۋماگ.

ناتسيونالنومۋ بانكۋ سلەدۋەت سكونتسەنتريروۆاتسيا نا ۆىپولنەنيي كلاسسيچەسكيح فۋنكتسيي تسەنتروبانكا. ەتو وبەسپەچەنيە ستابيلنوستي تسەن ي پروۆەدەنيە ەففەكتيۆنوي ي پروزراچنوي دەنەجنو-كرەديتنوي پوليتيكي.

ۆ ەتوي سۆيازي پرەدستويت رازرابوتات دەنەجنو-كرەديتنۋيۋ پوليتيكۋ نا سرەدنەسروچنىي پەريود دو 1 ييۋليا تەكۋششەگو گودا. تسەل – دوستيچ كونسەنسۋسا مەجدۋ پوددەرجانيەم سراۆنيتەلنو نيزكوي ينفلياتسيي ي دوستيجەنيەم ەكونوميچەسكوگو روستا.

وجيدايۋ ەففەكتيۆنوي ي سلاجەننوي رابوتى پو رازۆيتييۋ فينانسوۆوگو سەكتورا سترانى, ۆ توم چيسلە مەجدۋنارودنوگو فينانسوۆوگو تسەنترا استانا.

ۆ پروشلوم گودۋ پراۆيتەلستۆو ي ناتسبانك ۋسيليلي كونسترۋكتيۆنوە ۆزايمودەيستۆيە. سلەدۋەت پرودولجيت ەتۋ رابوتۋ. ۆ رامكاح ەتوگو پروتسەسسا ترەبۋەتسيا وبەسپەچيت ۆكليۋچەنيە تسەننىح بۋماگ كازاحستانا ۆ مەجدۋنارودنىە يندەكسى, چتو وتكروەت نوۆىە رىنكي ي سنيزيت ستويموست وبسلۋجيۆانييا دولگا. پروشۋ پودگوتوۆيت كونكرەتنىي پلان دەيستۆيي.

پراۆيتەلستۆو ي ناتسبانك ناچالي رابوتۋ پو كوورديناتسيي ۆاليۋتنىح وپەراتسيي كومپانيي كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا. ەتو ۆاجنو, رابوتۋ نادو پرودولجيت.

ۆ پروشلوم گودۋ وسۋششەستۆلەنو رەفينانسيروۆانيە ۆاليۋتنىح زايموۆ كومپانيي كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا, چتو ۋلۋچشيلو يح بالانسى ي سنيزيلو ۆلييانيە ۆاليۋتنىح ريسكوۆ.

پراۆيتەلستۆۋ ي كۆازيگوسۋدارستۆەننومۋ سەكتورۋ سلەدۋەت, ۆ پەرۆۋيۋ وچەرەد, پريۆلەكات فينانسيروۆانيە ۆنۋتري سترانى ۆ تەنگە. ەتو سوكراتيت يزبىتوچنۋيۋ ليكۆيدنوست, سنيزيت داۆلەنيە نا ۆاليۋتنىي رىنوك.

كرومە توگو, پورۋچايۋ ناتسيونالنومۋ بانكۋ دو 1 ييۋليا نىنەشنەگو گودا ۆنەستي پرەدلوجەنييا پو رازۆيتييۋ ينفراسترۋكتۋرى حەدجيروۆانييا ۆ كازاحستانە.

ۆوپروسى بوربى س تەنەۆوي ەكونوميكوي, پوۆىشەنييا دولي بەزناليچنىح راسچەتوۆ دولجنى وستاۆاتسيا ۆ پريوريتەتە كاك ناتسبانكا, تاك ي پراۆيتەلستۆا.

پوەتومۋ سلەدۋەت پريستۋپيت ك سوزدانييۋ ناتسيونالنوي پلاتەجنوي سيستەمى س پريۆلەچەنيەم ۋچاستنيكوۆ فينانسوۆوگو رىنكا نا ۆزايموۆىگودنىح ۋسلوۆيياح.

دالەە. ۆ سەرەزنوي مودەرنيزاتسيي نۋجداەتسيا فيسكالنايا پوليتيكا.

ەە گلاۆنايا زاداچا – وبەسپەچەنيە ستابيلنوستي دوحودوۆ بيۋدجەتا ي سپراۆەدليۆوگو راسپرەدەلەنييا ناتسيونالنوگو دوحودا, ۋلۋچشەنيە سترۋكتۋرى ي كاچەستۆا ەكونوميچەسكوگو روستا.

بىلي پرينياتى ي ۆستۋپيلي ۆ دەيستۆيە نوۆىي نالوگوۆىي ي تاموجەننىي كودەكسى, پراۆيتەلستۆۋ پەرەدانى پولنوموچييا پو رەگۋليروۆانييۋ سەز.

كاكيە رەزۋلتاتى مى يمەەم?

پريمەنەنيە نالوگوۆىح لگوت پري رەشەنيي ۆوپروسوۆ رازۆيتييا توي يلي ينوي وتراسلي ستالو پوۆسەمەستنىم.

پرەدوستاۆيت نالوگوۆىە لگوتى, كونەچنو, پروششە ي بىسترەە, نەجەلي سيستەمنو رازۆيۆات وتراسلي, سوزداۆات رىنكي سبىتا, ناسترايۆات وتراسلەۆوە رەگۋليروۆانيە.

نو نەوبحوديمو پومنيت, چتو نالوگي – ەتو نارودنىە دەنگي, زا سچەت كوتورىح رەشايۋتسيا دولگوسروچنىە وبششەگوسۋدارستۆەننىە زاداچي: وبورونا, وبرازوۆانيە, مەديتسينا. ا لگوتى جە پولۋچايۋت وتدەلنىە وتراسلي ي پرەدپريياتييا.

دا, مى وسۆوبوديلي وت نالوگوۆ ميكرو- ي مالىي بيزنەس, چتوبى دات يمپۋلس ەگو رازۆيتييۋ. ەتو بىلو وپراۆداننو. نو پوۆسەمەستنوە وسۆوبوجدەنيە وت نالوگوۆ موجەت پريۆەستي ك سەرەزنىم نەگاتيۆنىم پوسلەدستۆييام.

تولكو ۆ 2018 گودۋ بىلو پرەدوستاۆلەنو لگوت نا سۋممۋ 4,5 ترلن تەنگە.

دوحودى كونسوليديروۆاننوگو بيۋدجەتا سوكراتيليس س 32 % وت ۆۆپ ۆ 2005 گودۋ دو 18 % ۆ 2019 گودۋ.

وبەم ۋسلوۆنىح پوتەر تولكو ۆ رامكاح سۆوبودنىح ەكونوميچەسكيح زون (سەز) سوستاۆلياەت بولەە 2 ترلن تەنگە. يز بيۋدجەتا ۆ ينفراسترۋكتۋرۋ 13 سەز دوپولنيتەلنو ۆلوجەنو 340 ملرد تەنگە.

زا ەتوت پەريود وت سەز پولۋچەنو تولكو 170 ملرد تەنگە نالوگوۆ. سوزدانو ۆسەگو 18 تىسياچ پوستوياننىح رابوچيح مەست. پراكتيچەسكي ۆسە سەز يمەيۋت پروبلەمى س كاچەستۆەننىم زاپولنەنيەم, تو ەست پلوحو ۋپراۆليايۋتسيا.

درۋگيمي سلوۆامي, وششۋتيمىح رەزۋلتاتوۆ وت دەياتەلنوستي سەز زا پروشەدشيە 10-15 لەت نە نابليۋداەتسيا.

دليا پريمەرا, سەز دجەبەل الي ۆ گ. دۋباي گەنەريرۋەت 25 % ۆۆپ, 50 % ەكسپورتا گورودا ي 20 % پريامىح ينۆەستيتسيي واە.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ پرواناليزيروۆات ۆەس سپەكتر پرەدوستاۆلياەمىح نالوگوۆىح پرەفەرەنتسيي نا پرەدمەت يح ەففەكتيۆنوستي ي تسەلەسووبرازنوستي.

كونەچنو جە, زاكرىۆات ۆسە سۆوبودنىە ەكونوميچەسكيە زونى نەلزيا, نۋجنو ۆدۋمچيۆو راسسموترەت ەتۋ پروبلەمى ي سبالانسيروۆاننو پودويتي ك ەە رەشەنييۋ.

***

سلەدۋەت ۆنيماتەلنو پرواناليزيروۆات ەففەكتيۆنوست بيۋدجەتنوي پوليتيكي.

يا پورۋچال سوكراتيت بيۋدجەتنىە راسحودى نا يميدجەۆىە مەروپريياتييا. پراۆيتەلستۆو وپتيميزيروۆالو راسحودى نا 30 ملرد تەنگە. نو ەتو تولكو پەرۆىي شاگ.

تاكۋيۋ جە رابوتۋ پو يسكليۋچەنييۋ نەپرودۋكتيۆنىح راسحودوۆ سلەدۋەت پروۆەستي ي ۆ كۆازيگوسۋدارستۆەننوم سەكتورە.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ دولوجيت و رەزۋلتاتاح رابوتى ۆ سروك دو 1 مايا تەكۋششەگو گودا. سلەدۋەت وپرەدەليت راسحودى, كوتورىە موجنو بەزبولەزنەننو وتلوجيت.

پرەدلاگايۋ ۆ كاچەستۆە پەرۆوي مەرى وبياۆيت دولگوسروچنىي موراتوريي نا راسحودى پو پريوبرەتەنييۋ دوروگوستوياششەگو ترانسپورتا ي مەبەلي, نا پروۆەدەنيە رازليچنىح فورۋموۆ, سەميناروۆ, كونفەرەنتسيي. مەروپريياتييا ۆ ناشەي سترانە دولجنى پرينوسيت ياركو ۆىراجەننۋيۋ پراكتيچەسكۋيۋ ي يدەولوگيچەسكۋيۋ پولزۋ.

ىسىراپشىلدىققا جول بەرمەۋ كەرەك. شىعىستار ورىندى بولۋى قاجەت. بٶلٸنگەن قاراجات ەلدٸڭ مٷددەسٸنە قىزمەت ەتۋٸ تيٸس.

سلەدۋيۋششەە. ۆ رامكاح يسپولنەنييا مويح پورۋچەنيي بىلا وبنوۆلەنا كونتسەپتسييا يسپولزوۆانييا سرەدستۆ ناتسيونالنوگو فوندا.

پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س ناتسبانكوم پرەدستويت ۋجە ۆ پەرۆوم پولۋگوديي رازرابوتات كونترتسيكليچنوە بيۋدجەتنوە پراۆيلو.

ۆ تسەلياح دولجنوي زاششيتى وت رازليچنوگو رودا راسحودنىح ينيتسياتيۆ ەتو پراۆيلو دولجنو بىت زاكرەپلەنو ۆ بيۋدجەتنوم كودەكسە.

سلەدۋيۋششەە ناپراۆلەنيە: كاردينالنايا ديۆەرسيفيكاتسييا ەكونوميكي ي رازۆيتيە ەكسپورتا.

زا گودى يندۋسترياليزاتسيي ۆۆەدەنو ۆ ستروي 1300 نوۆىح پرەدپريياتيي.

نو ەكسپورت توۆاروۆ ۆىسوكوگو پەرەدەلا سوستاۆلياەت ۆسەگو 14 % وت نەسىرەۆوگو ەكسپورتا (2,2 ملرد دوللاروۆ يز 15,7 ملرد دوللاروۆ). دوليا وبراباتىۆايۋششەي پرومىشلەننوستي وستاەتسيا نا ۋروۆنە 11 % ۆۆپ.

ۆ تەكۋششەم گودۋ ستارتوۆالا ترەتيا پياتيلەتكا يندۋسترياليزاتسيي. پراۆيتەلستۆو ۋچلو نەدورابوتكي پروشلىح پروگرامم.

ەمۋ پرەدستويت وكازات پوددەرجكۋ پرودۆيجەنييۋ كازاحستانسكيح توۆاروۆ نا زارۋبەجنىە رىنكي پۋتەم سوزدانييا ەكسپورتنوي بازى, رازۆيتييا سووتۆەتستۆۋيۋششەي ينفراسترۋكتۋرى ي ەكوسيستەمى.

مى سوزدالي مينيستەرستۆو تورگوۆلي ي ينتەگراتسيي ي وجيداەم وت نەگو اكتيۆيزاتسيي رابوتى ۆ تەسنوي كوورديناتسيي س درۋگيمي ۆەدومستۆامي.

وتەچەستۆەننومۋ بيزنەسۋ پريدەتسيا ۆسترايۆاتسيا ۆ گلوبالنىە تسەپوچكي سوزدانييا ستويموستي, ناراششيۆات ەكسپورت نوۆىح توۆاروۆ, ماكسيمالنو ۋگلۋبليات ستەپەن پەرەرابوتكي پرودۋكتسيي. يمەننو تاكيم پرويزۆودستۆام نەوبحوديمو وكازىۆات ادرەسنۋيۋ پوددەرجكۋ.

ەتو رابوتا زاتراگيۆاەت مينيستەرستۆا, اكيماتى, ينستيتۋتى رازۆيتييا, پوەتومۋ سلەدۋەت ۆنەدريات سوۆرەمەننىە پروەكتنىە مەتودى رابوتى, وبەدينيات ۋسيلييا دليا دوستيجەنييا وبششەي تسەلي.

ۆ تسەلياح پرودۆيجەنييا ەكسپورتا سلەدۋەت زادەيستۆوۆات پوتەنتسيال زاگرانۋچرەجدەنيي مينيستەرستۆا ينوستراننىح دەل. پوسولستۆا نۋجنو زاگرۋجات كونكرەتنىمي پورۋچەنييامي.

وتدەلنوگو ۆنيمانييا ترەبۋەت كاچەستۆو ناشەي پرودۋكتسيي. كاك موجنو گوۆوريت وب ەكسپورتە ۆ دالنەە زارۋبەجە, ەسلي داجە ۆستۋپلەنيە ۆ سيلۋ تەحرەگلامەنتوۆ ەاەس مى پەرەنوسيم پو نەسكولكۋ راز?

تەحرەگلامەنت پو مولوكۋ بىل پرينيات ۆ 2013 گودۋ! ۆ 2019 گودۋ نام پريشلوس دوگوۆاريۆاتسيا س پارتنەرامي پو ەاەس و پەرەنوسە ەششە نا 5 لەت. وتراسل وكازالاس نەگوتوۆوي. ۆوزنيكاەت ۆوپروس: زاچەم مى پودپيسىۆالي تاكوە سوگلاشەنيە?

كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا تەك مەملەكەتٸمٸزدٸڭ مٷددەسٸنە ساي كەلەتٸن قۇجاتتارعا قول قويۋ كەرەك. بۇرىن بٸز بارلىق كەلٸسٸمدەرگە قول قويۋشى ەدٸك. قازٸرگٸ تاڭدا بۇل ٷردٸستٸ توقتاتۋ كەرەك. كەز كەلگەن كەلٸسٸمگە قول قويۋعا بولمايدى.

ناشە ناسەلەنيە پوستوياننو ستالكيۆاەتسيا س نەگاتيۆنىمي پوسلەدستۆييامي نيزكوگو كاچەستۆا ليفتوۆ, اتتراكتسيونوۆ, پيششەۆوي پرودۋكتسيي.

نەسموتريا نا سنيجەنيە پرەسسا كونترولنو-نادزورنوي دەياتەلنوستي, كاچەستۆو پرودۋكتسيي, ەە بەزوپاسنوست دليا ناشيح پوترەبيتەلەي نە دولجنى وتحوديت نا ۆتوروي پلان.

دليا وبەسپەچەنييا بەزوپاسنوستي ۆنۋترەننەگو رىنكا نەوبحوديمو رازۆيۆات ناتسيونالنۋيۋ سيستەمۋ سەرتيفيكاتسيي, ۆەرنۋت اۆتوريتەت ي دوۆەريە ك ناتسيونالنىم ستاندارتام.

زاكونوداتەلستۆو و تەحنيچەسكوم رەگۋليروۆانيي ي اككرەديتاتسيي بىلو پرينياتو بولەە 10 لەت نازاد ي نە وتۆەچاەت سەگودنياشنيم رەالييام.

پراۆيتەلستۆۋ سلەدۋەت پودگوتوۆيت زاكون «و تەحنيچەسكوم رەگۋليروۆانيي» ۆ نوۆوي رەداكتسيي ي وبەسپەچيت ەگو پرينياتيە دو كونتسا تەكۋششەگو گودا.

وگرومنىي پوتەنتسيال ەكسپورتا يمەەتسيا ۆ پريگرانيچنوي تورگوۆلە, وسوبەننو ۆ تسەنترالنوي ازيي.

ۆ 2018 گودۋ ەلباسى داۆال پورۋچەنيە سوزدات تسەنتر تورگوۆو-ەكونوميچەسكوگو سوترۋدنيچەستۆا «تسەنترالنايا ازييا» نا گرانيتسە س ۋزبەكيستانوم.

س توگو مومەنتا يدەت پەرەگوۆورنىي پروتسەسس, نو كونكرەتنىە رەشەنييا, ۋچيتىۆايۋششيە ينتەرەسى كازاحستانا, نە پرينياتى.

دەيستۆۋيۋششيي جە مەجدۋنارودنىي تسەنتر پريگرانيچنوگو سوترۋدنيچەستۆا «حورگوس» نە موجەت پوحۆاستاتسيا ۆىسوكوي ەففەكتيۆنوستيۋ. ۆى حوروشو زناەتە, چتو نا ناشەي ستورونە پراكتيچەسكي نەت نەوبحوديمىح زدانيي ي پومەششەنيي, ۆ وتليچيە وت كيتايسكوي ستورونى, كوتورايا پوسترويلا پراكتيچەسكي تسەلىي گورود نا تەرريتوريي كيتايا.

پريگرانيچنوە سوترۋدنيچەستۆو, پو سۋتي, پرەۆراتيلوس ۆ ۋپروششەننىي يمپورت پرودۋكتسيي سوسەدنيح ستران.

پوەتومۋ سلەدۋەت اداپتيروۆات مەرى تاموجەننو-تاريفنوي, نەتاريفنوي, نالوگوۆوي پوليتيكي ك نۋجدام رەالنوگو سەكتورا, ۋچيتىۆات ي وتستايۆات ينتەرەسى وتەچەستۆەننوگو پرويزۆوديتەليا.

س ۋچەتوم ۆىشەيزلوجەننىح سووبراجەنيي دايۋ پورۋچەنيە رازرابوتات كونكرەتنۋيۋ پروگراممۋ تورگوۆوي پوليتيكي دو 2025 گودا.

***

دالەە.

پريۆلەچەنيە پريامىح ينۆەستيتسيي – ەتو كليۋچەۆوي ينسترۋمەنت سترانوۆوگو رازۆيتييا.

زا 9 مەسياتسەۆ پروشلوگو گودا ۆالوۆىي پريتوك پريامىح ينوستراننىح ينۆەستيتسيي ۆ كازاحستان ۋۆەليچيلسيا نا 4,8 % ي پرەۆىسيل 18 ملرد دولل. ەتو حوروشيي پوكازاتەل.

ۆمەستە س تەم چيستىي پريتوك پريامىح ينۆەستيتسيي سنيزيلسيا نا 57 % ك انالوگيچنومۋ پەريودۋ ي سوستاۆيل 2 ملرد دولل. (زا 9 مەسياتسەۆ 2019 گ.)

ەتو گوۆوريت و توم, چتو تەمپى ۆوزۆراتا كاپيتالا ۆ سترانى ينۆەستوروۆ زناچيتەلنو پرەۆىشايۋت تەمپى پريتوكا نوۆىح ينۆەستيتسيي. كونەچنو, ەتو سۆيازانو س كرۋپنەيشيمي نەفتەگازوۆىمي پروەكتامي.

نام نۋجنا ياسنايا كارتينا. پوەتومۋ پراۆيتەلستۆۋ سلەدۋەت دوپولنيتەلنو ۆەستي ستاتيستيكۋ پريامىح ينۆەستيتسيي بەز ۋچەتا كرۋپنىح نەفتەگازوۆىح پروەكتوۆ. دۋمايۋ, كارتينا بۋدەت بولەە رەاليستيچنايا.

سلەدۋەت تاكجە وسۋششەستۆليات ەففەكتيۆنىي فينانسوۆىي مونيتورينگ, كونتروليروۆات ترانسفەرتنوە تسەنووبرازوۆانيە, پرەدوتۆراششات فيكتيۆنىە سدەلكي, ناپراۆلەننىە نا ۆىۆود كاپيتالا ي ۋكلونەنيە وت نالوگوۆ.

دليا دوستيجەنييا 5 % روستا ۆۆپ وبەم ينۆەستيتسيي ۆ وسنوۆنوي كاپيتال دولجەن سوستاۆيت 30 % وت ۆۆپ ك 2024 گودۋ.

پراۆيتەلستۆۋ ي اكيمام پرەدستويت وبەسپەچيت پولنوتسەننۋيۋ رەاليزاتسييۋ زاپلانيروۆاننوگو دو 2024 گودا پۋلا ينۆەستيتسيوننىح پروەكتوۆ. يح وبششيي وبەم سوستاۆلياەت 44 ترلن تەنگە.

ەششە راز پودچەركنۋ – نام نۋجنى كاچەستۆەننىە ينۆەستيتسيي. پريياتنايا ستاتيستيكا نە دولجنا پودمەنيات سوبوي رەالنۋيۋ كارتينۋ كازاحستانسكوگو سودەرجانييا, كادروۆ, نالوگوۆ.

سلەدۋەت تاكجە ۋسكوريت پرينياتيە زاكونوپروەكتا پو ۋلۋچشەنييۋ بيزنەس-كليماتا, ناحودياششەگوسيا نا راسسموترەنيي ۆ پارلامەنتە.

***

دالەە. اكتيۆنوە رازۆيتيە پرەدپرينيماتەلستۆا.

ۆاجنو پوۆىسيت ەففەكتيۆنوست مەر گوسۋدارستۆەننوي پوددەرجكي بيزنەسا. سەگودنيا مونيتورينگ ەففەكتيۆنوستي ۆەدەتسيا بەز پوسۋبەكتنوگو اناليزا كاجدوگو پولۋچاتەليا – نە ۆيدنو رەزۋلتاتوۆ پوددەرجكي پو وتدەلنومۋ پرەدپريياتييۋ.

كرومە توگو, گوسپوددەرجكا پوروي كاساەتسيا سومنيتەلنىح پروەكتوۆ: اۆتوزاپراۆكي, تورگوۆىە دوما.

كونەچنو, ەتو توجە بيزنەس, نو گوسۋدارستۆەننىە سۋبسيديي نە دولجنى تراتيتسيا نا پروستۋيۋ سمەنۋ سوبستۆەننيكا.

اكيماتى, رەگيونالنىە پالاتى «اتامەكەن» دولجنى جەستكو كونتروليروۆات داننۋيۋ پروبلەماتيكۋ.

پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س نپپ سلەدۋەت زاۆەرشيت پودگوتوۆكۋ سپەتسيالنوي ينفورماتسيوننوي سيستەمى پوسۋبەكتنوگو مونيتورينگا. ستويت زاداچا ۆىۆودا بيزنەسا يز «تەني» ۆ «سۆەت». بيزنەس دولجەن رابوتات «ۆبەلۋيۋ», نۋجنو بوروتسيا پروتيۆ «سەرىح» سحەم. س ەتوي تسەليۋ نام نۋجنو سوۆەرشەنستۆوۆات نالوگوۆۋيۋ پراكتيكۋ.

ۆاجنو ۋپروستيت پوريادوك پرەدوستاۆلەنييا مەر گوسپوددەرجكي. يا ۋجە پورۋچال سوزدات ەدينوە وكنو – «پراۆيتەلستۆو دليا بيزنەسا». كاك يا پونيمايۋ, رەشەنيە پوكا نە نايدەنو. نادو زاكونچيت ەتۋ رابوتۋ ۆ پەرۆوم پولۋگوديي.

نەسموتريا نا پروگرەسس ۆ ۋلۋچشەنيي دەلوۆوگو كليماتا, ناشا سيستەما رەگۋليروۆانييا ترەبۋەت كاچەستۆەننوي پەرەزاگرۋزكي. سچيتايۋ, چتو ترەحلەتنيي موراتوريي نا پروۆەركي داەت پراۆيتەلستۆۋ ي بيزنەسۋ ۆرەميا دليا رازرابوتكي وپتيمالنىح پودحودوۆ ك سوۆرەمەننومۋ «ۋمنومۋ» رەگۋليروۆانييۋ.

ەششە ودين ۆوپروس – زاششيتا ي رازۆيتيە كونكۋرەنتسيي.

وبششەيزۆەستنو, چتو بەز رازۆيتييا كونكۋرەنتسيي ەكونوميكا وبرەچەنا نا وتستاۆانيە ي ستاگناتسييۋ.

اناليز وسنوۆنىح توۆارنىح رىنكوۆ سترانى پوكازال, چتو كونكۋرەنتنايا سرەدا ۆ پوسلەدنيە گودى ۋحۋدشاەتسيا.

سليشكوم ۆىسوكيي ۋروۆەن كونتسەنتراتسيي ي مونوپوليزاتسيي نابليۋداەتسيا پراكتيچەسكي ۆو ۆسەح بازوۆىح وتراسلياح: ۆ ەلەكتروەنەرگەتيكە, پوستاۆكە نەفتەپرودۋكتوۆ, جەلەزنودوروجنىح پەرەۆوزكاح, پرەدوستاۆلەنيي سوتوۆوي سۆيازي, بانكوۆسكيح ۋسلۋگاح ي درۋگيح.

ەتو يسكليۋچاەت رىنوچنوە تسەنووبرازوۆانيە, كونكۋرەنتسييۋ مەجدۋ پوستاۆششيكامي, پەرەكلادىۆاەت مونوپولنىە يزدەرجكي نا پوترەبيتەلەي.

ەسلي رانەە مى گوۆوريلي ۆ وسنوۆنوم و چرەزمەرنوم پريسۋتستۆيي نا رىنكە گوسۋدارستۆەننىح مونوپوليي, تو تەپەر مى يمەەم دەلو س چاستنىمي مونوپولييامي.

پراۆيتەلستۆۋ سلەدۋەت پرينيات كونكرەتنىە مەرى پو دەمونوپوليزاتسيي, ۋسترانەنييۋ ادمينيستراتيۆنىح ي ەكونوميچەسكيح بارەروۆ دليا ۆحودا نا رىنوك نوۆىح پرەدپرينيماتەلەي.

نۋجنو وبراتيت ۆنيمانيە نا رازۆيتيە بيرجەۆوي تورگوۆلي, ۆ توم چيسلە ۆ بازوۆىح وتراسلياح ەكونوميكي.

روسسييسكايا فەدەراتسييا ۋجە ۆەديوت بيرجەۆۋيۋ تورگوۆليۋ نەفتيۋ ي نەفتەپرودۋكتامي (س 2008 گودا), ا تاكجە پريرودنىم گازوم (س 2014 گودا).

سلەدۋەت رازۆيۆات ي سامي بيرجي, وبەسپەچيت پروزراچنوست يح رابوتى, پريۆەستي يح دەياتەلنوست ۆ سووتۆەتستۆيە س مەجدۋنارودنىمي ستاندارتامي, پريۆلەچ كرۋپنىە زارۋبەجنىە كومپانيي ۆ يح ۋپراۆلەنيە.

يا پوددەرجال پرەدلوجەنيە پراۆيتەلستۆا و سوزدانيي وتدەلنوگو كوميتەتا پو زاششيتە ي رازۆيتييۋ كونكۋرەنتسيي. جدۋ وت نەگو سيستەمنوي ي بەسكومپروميسسنوي رابوتى.

زدەس حوتەل بى پودنيات ۆوپروس وب وتكرىتيي نەبا دليا وسنوۆنىح پەرەۆوزچيكوۆ. ەتو ۆاجنايا تەما, سلەدۋەت ەە اكتيۆنو پرودولجات. ەتومۋ ۆوپروسۋ يا پريدايۋ وچەن ۆاجنوە زناچەنيە, پوسكولكۋ رەچ يدەت وب ينۆەستيتسيوننوي پريۆلەكاتەلنوستي ناشەگو گوسۋدارستۆا ي, ۆ تسەلوم, وب وتكرىتوستي كازاحستانا ۆنەشنەمۋ ميرۋ.

سلەدۋەت پريزنات, چتو تەمپى پريۆاتيزاتسيي سنيزيليس. سوبستۆەننيكي, تو ەست اكيماتى, مينيستەرستۆا, ناتسكومپانيي رەگۋليارنو حوداتايستۆۋيۋت و پەرەسموترە سپيسكوۆ ي پەرەنوسە سروكوۆ.

يز پلانا پريۆاتيزاتسيي يسكليۋچەنو 127 وبەكتوۆ, ۆ توم چيسلە ۆ 2019 گودۋ – 20 وبەكتوۆ.

مينيستەرستۆا فينانسوۆ ي ناتسەكونوميكي دولجنى نالاديت چەتكيي مونيتورينگ ي كونترول ۆسەگو پروتسەسسا پريۆاتيزاتسيي ۆنە زاۆيسيموستي وت ۆەدومستۆەننوي پرينادلەجنوستي. سلەدۋەت راسشيريت پريۆاتيزاتسيوننىي سپيسوك.

وسوبو وتمەچۋ, چتو پريۆاتيزاتسييا دولجنا بىت پروۆەدەنا سپراۆەدليۆو ي پروزراچنو.

سرەدستۆا وت پريۆاتيزاتسيي اكتيۆوۆ دولجنى ناپريامۋيۋ ناپراۆلياتسيا ۆ ناتسيونالنىي فوند دليا بۋدۋششيح پوكولەنيي. نەوبحوديمو يسكليۋچيت دۋبليروۆانيە فۋنكتسيي ناتسيونالنوگو فوندا پۋتەم سوزدانييا التەرناتيۆنىح فوندوۆ ۆ ناتسيونالنىح كومپانيياح.

چتو كاساەتسيا اكتيۆوۆ, پرەدلاگاەمىح ك پريۆاتيزاتسيي چەرەز فوندوۆىي رىنوك, پروشۋ پراۆيتەلستۆو ۆنەستي پرەدلوجەنييا پو ۆوۆلەچەنييۋ شيروكوگو كرۋگا ينۆەستوروۆ – فيزيچەسكيح ليتس.

سلەدۋيۋششەە ناپراۆلەنيە - رازۆيتيە ۆنۋترەننەگو رىنكا ي رەگۋليروۆانيە گوسۋدارستۆەننىح زاكۋپوك.

نەوبحوديمو پرودولجيت رابوتۋ پو وبەسپەچەنييۋ دوستۋپا وتەچەستۆەننوگو بيزنەسا ك رەگۋليرۋەمىم زاكۋپكام. يح وبەم دوستيگاەت 14-15 تريلليونوۆ تەنگە.

نەسموتريا نا وپرەدەلەننىە سدۆيگي, پروبلەمى ەششە ەست.

دو 49 % زاكۋپوك ۆ گوسۋدارستۆەننىح ورگاناح ي وت 70 % دو 90 % ۆ زاكۋپكاح كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا پو-پرەجنەمۋ وسۋششەستۆليايۋتسيا يز ودنوگو يستوچنيكا.

سلەدۋەت پرەكراتيت زاكۋپ نەكونكۋرەنتنىمي سپوسوبامي, سۆەديا دو ابسوليۋتنوگو مينيمۋما تاك نازىۆاەمىە يسكليۋچيتەلنىە وبستوياتەلستۆا.

ك پريمەرۋ, ۆ 8 رەگيوناح سوزدانى مۋنيتسيپالنىە اۆتوپاركي پري دوستاتوچنوم ناليچيي چاستنىح پەرەۆوزچيكوۆ. نا ۆسيۋ سترانۋ پروگرەمەل سكاندال س بانكروتستۆوم اۆتوبۋسنىح كومپانيي ۆ الماتى ي شىمكەنتە. پودوبنوگو رودا ينتسيدەنتى ني ۆ كوەم سلۋچاە دوپۋسكات نەلزيا. يا وبراششايۋ ۆنيمانيە اكيموۆ. بانكروتياتسيا ودني كومپانيي, تۋت جە سوزدايۋتسيا, ۆ توم چيسلە ي زا گوسۋدارستۆەننىە سرەدستۆا, درۋگيە كومپانيي.

ۆمەستو سيستەمنوگو رەشەنييا پروبلەمى سۋبسيديروۆانييا پەرەۆوزوك اكيماتى سوزدايۋت نوۆىە پرەدپريياتييا س گوسۋچاستيەم ي ۆليۆايۋت تۋدا بيۋدجەتنىە سرەدستۆا.

پراۆيتەلستۆو وبيازانو ناۆەستي پوريادوك ۆ سفەرە گورودسكيح پاسساجيرسكيح پەرەۆوزوك. ەتو ۆاجنىي سوتسيالنىي ۆوپروس. سروك يسپولنەنييا – مەسياتسا.

پرودولجاەتسيا پراكتيكا منوگوكراتنوگو ۋدوروجانييا پروەكتوۆ, ەست پروبلەمى ۆ فورميروۆانيي سمەتنوي ستويموستي سترويتەلستۆا.

ەتو وگرومنايا زاتراتنايا ستاتيا بيۋدجەتوۆ ۆسەح ۋروۆنەي. نەت پروزراچنوستي ي ۆ فورميروۆانيي تسەن نا ماتەريالى, ستويموستي رابوت ماشين ي مەحانيزموۆ, رازرابوتكە تەحنولوگيچەسكيح كارت ي تاك دالەە. ا ەتو ستارتوۆايا توچكا دليا راسچەتا ستويموستي سترويتەلستۆا. پوتوم مى ۋديۆلياەمسيا, پوچەمۋ سترويتەلستۆو ۆ كازاحستانە تاكوە دوروگوە.

ۋ ناس بولەە 14 تىسياچ پروەكتنىح ورگانيزاتسيي, 126 ەكسپەرتنىح ورگانيزاتسيي. ستويموست رازرابوتكي تەحنيكو-ەكونوميچەسكوگو وبوسنوۆانييا (تەو) ي پروەكتنو-سمەتنوي دوكۋمەنتاتسيي (پسد), پروحوجدەنيە ەكسپەرتيز سوستاۆلياەت بولەە 4 % وت وبششەي سۋممى سترويتەلستۆا!

ەجەگودنو تراتيم دەسياتكي ميللياردوۆ تولكو نا پسد! پري ەتوم ستويموست ودنيح ي تەح جە وبەكتوۆ موجەت وتليچاتسيا ۆ رازى!

پراۆيتەلستۆۋ نۋجنو پرينيات بەزوتلاگاتەلنىە مەرى پو كاردينالنومۋ سنيجەنييۋ نەپرودۋكتيۆنىح راسحودوۆ پري فورميروۆانيي سمەتنوي ستويموستي نا ەتاپە ەە ەكسپەرتيزى.

ۆاجنو پروكونتروليروۆات رەاليزاتسييۋ ودوبرەننوگو منوي پيلوتنوگو پروەكتا پو وپتيميزاتسيي پروتسەسسا سترويتەلستۆا بيۋدجەتنىح وبەكتوۆ.

ترەبۋەتسيا وبەسپەچيت پروزراچنوست زاكۋپوچنىح پروتسەسسوۆ, اكتيۆنەە ۆنەدريات تسيفروۆىە تەحنولوگيي, يسكليۋچايۋششيە چەلوۆەچەسكيي فاكتور.

پروشۋ پراۆيتەلستۆو وتچيتاتسيا پو داننومۋ ۆوپروسۋ نە پوزدنەە 1 مايا.

سلەدۋيۋششايا پروبلەما – وتسۋتستۆيە ەدينووبرازييا. زاكۋپكي رەگۋليرۋيۋتسيا منوجەستۆوم نورماتيۆنىح پراۆوۆىح اكتوۆوني دۋبليرۋيۋتسيا مەجدۋ سوبوي, ۆ نيح نەودنوكراتنو ۆنوسياتسيا يزمەنەنييا.

رانەە پورۋچالوس پرورابوتات ۆوپروس رازرابوتكي ەدينوگو زاكونا و گوسۋدارستۆەننىح زاكۋپكاح, ا تاكجە سوزدانييا ەدينوي IT-پلاتفورمى زاكۋپوك. سدەلانا تولكو چاست رابوتى.

پراۆيتەلستۆۋ سلەدۋەت وتسەنيت تسەلەسووبرازنوست پرينياتييا ەدينوگو زاكونا پو گوسۋدارستۆەننىم ي كۆازيگوسۋدارستۆەننىم زاكۋپكام, ۆكليۋچايا فنب «سامرۋك-كازىنا».

كرومە توگو, ۋجە ۆ ەتوم گودۋ سوۆمەستنو س نپپ «اتامەكەن» پرەدستويت وبەسپەچيت دوستۋپ بيزنەسا ك ۋچاستييۋ ۆ گوسۋدارستۆەننىح ي كۆازيگوسۋدارستۆەننىح زاكۋپكاح چەرەز ەدينىي ينفورماتسيوننىي سەرۆيس.

ۆاجنوە ناپراۆلەنيە رابوتى پراۆيتەلستۆا – ۋپوريادوچەنيە دەياتەلنوستي كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا.

س 2007 پو 2018 گودى گوسحولدينگام سۋممارنو ۆىدەلەنو بولەە 7 ترلن تەنگە. ەتو بولشيە دەنگي! پوەتومۋ سترانا دولجنا ۋۆيدەت وسيازاەمىە رەزۋلتاتى.

پو يتوگام اناليزا سچەتنوگو كوميتەتا ۆىياۆلەن رياد سيستەمنىح پروبلەم.

پرەجدە ۆسەگو, دۋبليروۆانيە فۋنكتسيونالا, رازدۋتايا سترۋكتۋرا ي شتاتى.

ناپريمەر, حولدينگ «بايتەرەك». ەتو 63 ورگانيزاتسيي, يز نيح 11 دوچەرنيح ورگانيزاتسيي س 2,8 تىسياچي سوترۋدنيكوۆ. «كازاگرو» يمەەت 3 دوچەرنيە كومپانيي س 2 تىسياچامي سوترۋدنيكوۆ.

ادمينيستراتيۆنىە راسحودى «بايتەرەك» پرەۆىسيلي 54 ملرد تەنگە, يز نيح 24 ملرد تەنگە – تولكو نا زارپلاتۋ. يا نە ۆيجۋ نيكاكيح ۋسيليي سو ستورونى رۋكوۆودستۆا حولدينگا پو ەگو رەفورميروۆانييۋ.

انالوگيچنىە پروبلەمى ەست ي ۋ درۋگيح كومپانيي كۆازيگوسسەكتورا.

نەوبحوديمو پرينيات سروچنىە مەرى پو يسكليۋچەنييۋ دۋبليرۋيۋششيح ي يزبىتوچنىح گوسكومپانيي ي فۋنكتسيي. ەتوت ۆوپروس وجيۆلەننو وبسۋجداەتسيا ي ۆ پراۆيتەلستۆە, ي ۆ وبششەستۆە, نو رەشەنيي ي رەزۋلتاتوۆ پوكا نەت.

دالەە. سيتۋاتسييا ۆ اگروپرومىشلەننوم كومپلەكسە ۆىزىۆاەت وبوسنوۆاننىە نارەكانييا.

نەسموتريا نا تو, چتو زا پوسلەدنيە 5 لەت ۆ اپك ناپراۆلەنو سۆىشە 2,4 ترلن تەنگە دوليا سەلسكوگو حوزيايستۆا ۆ ۆۆپ سترانى نە پرەۆىشاەت 4,5 %.

نە ۋدالوس راسكرىت ەكسپورتنىي پوتەنتسيال, سوحرانيايۋتسيا ۆوپروسى پولنوتسەننوي پرودوۆولستۆەننوي وبەسپەچەننوستي سترانى.

پولوۆينۋ وسنوۆنوگو پرودوۆولستۆييا ي پرودۋكتوۆ, پوترەبلياەمىح ۆ سترانە, مى يمپورتيرۋەم.

نا ەتوت سچەت بىلو منوگو رازگوۆوروۆ ي پورۋچەنيي, نو زاداچا نە رەشەنا. نۋجەن سوۆەرشەننو نوۆىي ي, گلاۆنوە, ۆىۆەرەننىي پودحود. اپك – ەتو منوگوسترادالنايا سفەرا, ناد كوتوروي منوگو ەكسپەريمەنتيروۆالي. ا پو سۋتي, نانەسەن سەرەزنىي ۋششەرب پرودوۆولستۆەننوي بەزوپاسنوستي سترانى.

ەتو ناپراۆلەنيە دولجنو ستات پريوريتەتنىم ۆ رابوتە پراۆيتەلستۆا ي اكيموۆ. دالشە تاك پرودولجاتسيا نە موجەت.

دوليا پەرەرابوتكي ۆ وبششەم وبەمە ەكسپورتا اپك سوستاۆلياەت تولكو ترەت (33 %). ەكسپورتيرۋەم سىرە, زاۆوزيم گوتوۆۋيۋ پرودۋكتسييۋ.

مينيستەرستۆو دولجنو سوزداۆات ۆسە ۋسلوۆييا دليا پەرەرابوتكي سىريا ۆنۋتري سترانى. پەرەرابوتكا ي ەكسپورت دولجنى ستات ۆىگودنىمي.

ۆاجنىم ياۆلياەتسيا پريۆلەچەنيە ينۆەستيتسيي ي نوۆەيشيح اگروتەحنولوگيي. كاك دولوجيل پرەمەر-مينيستر, ۋ پراۆيتەلستۆا ەست وپرەدەلەننىە زادەلى. تەپەر پرەدستويت دوستيچ كونكرەتنىح رەزۋلتاتوۆ.

ۆ چاستي فينانسيروۆانييا اپك پراۆيتەلستۆۋ, اگەنتستۆۋ پو فينانسوۆومۋ رىنكۋ ي ناتسيونالنومۋ بانكۋ سلەدۋەت پرينيات مەرى پو رازۆيتييۋ ەففەكتيۆنوگو ينستيتۋتا فونديروۆانييا نا بازە سۋششەستۆۋيۋششيح ميكروفينانسوۆىح ورگانيزاتسيي, راسشيريت يح ماندات.

ۋ ناس ەست پياتيلەتنيايا پروگرامما رازۆيتييا اپك. ۆ نەي پروپيسانى تسەلي, زاداچي, كونكرەتنىە پرويزۆودستۆەننىە ي ەكونوميچەسكيە پوكازاتەلي وتراسلي. تو ەست س پلانامي ي پريوريتەتامي پراۆيتەلستۆو وپرەدەليلوس.

ۆ تو جە ۆرەميا مەرى پوددەرجكي, تو ەست سۋبسيديي, مەنيايۋتسيا كاجدىي گود! زا پوسلەدنيە لەت سۋمما سوستاۆيلا بولەە 2 ترلن تەنگە, پري ەتوم سۋبسيديي مەنياليس 47 راز.

يا پورۋچال پراۆيتەلستۆۋ وبەسپەچيت ستابيلنوست مەر گوسپوددەرجكي, پوۆىسيت يح ەففەكتيۆنوست. داننوە پورۋچەنيە نە ۆىپولنەنو.

جدۋ رەشەنيي ي كونكرەتنىح پرەدلوجەنيي. پودچەركنۋ, وني دولجنى ۆكليۋچات تاكجە ۆوپروسى ينستيتۋتسيونالنوگو, ورگانيزاتسيوننوگو حاراكتەرا, ۆ وسوبەننوستي پريمەنيتەلنو ك حولدينگۋ «كازاگرو».

پورا, ناكونەتس, وپرەدەليتسيا س دولگوسروچنوي مودەليۋ نالوگووبلوجەنييا وتراسلي.

وتدەلنو حوتەل بى وستانوۆيتسيا نا ۆوپروسە ەففەكتيۆنوگو يسپولزوۆانييا ۆودنىح رەسۋرسوۆ.

ەتو سلوجنىي, نو ستراتەگيچەسكي ۆاجنىي ۆوپروس, رەشەنيە كوتوروگو بۋدەت وپرەدەليايۋششيم وبرازوم ۆلييات نا ەكونوميكۋ گوسۋدارستۆا ي زدوروۆە ناتسيي.

مينيستەرستۆۋ ەكولوگيي, گەولوگيي ي پريرودنىح رەسۋرسوۆ نۋجنو پودگوتوۆيت پروگراممۋ ۋپراۆلەنييا ۆودنىمي رەسۋرسامي.

پوۆىشەنيە بلاگوسوستويانييا كازاحستانتسەۆ.

ۆ 2019 گودۋ راسحودى نا سوتسيالنۋيۋ پوددەرجكۋ (پەنسيي ي پوسوبييا) سوستاۆيلي 3,5 ترلن تەنگە, يلي 30 % وت وبششەگو بيۋدجەتا. مەرامي سوتسيالنوي زاششيتى وحۆاچەنى پوچتي 4 ملن كازاحستانتسەۆ.

بىلي پوۆىشەنى رازمەرى وپلاتى ترۋدا ۆسەم نيزكووپلاچيۆاەمىم رابوتنيكام زا سچەت پولۋتوراكراتنوگو روستا مينيمالنوي زارابوتنوي پلاتى. پوۆىشالاس زارپلاتا رابوتنيكوۆ بيۋدجەتنوي سفەرى.

تاكيم وبرازوم, روست دوحودوۆ ناسەلەنييا دوستيگنۋت, نو ۆ وسنوۆنوم زا سچەت مەر گوسۋدارستۆەننوي پوددەرجكي. ۆ درۋگيح سەكتوراح روست رەالنىح دوحودوۆ نامنوگو نيجە.

ۆو منوگوم, ەتو وبياسنياەتسيا ۆىسوكيم ۋروۆنەم ينفلياتسيي, وسوبەننو نا پوترەبيتەلسكيە توۆارى, كوتورايا «سەداەت» رەالنىە دوحودى. ينفلياتسييا نا ەتۋ گرۋپپۋ توۆاروۆ سوستاۆيلا وكولو 10 %.

يا داۆال پورۋچەنيە رابوتات س تسەنامي. ك سوجالەنييۋ, كونستاتيرۋيۋ: ي سووتۆەتستۆۋيۋششيە مينيسترى, ي اكيمى ەتۋ رابوتۋ پروۆاليلي.

پراۆيتەلستۆۋ ي مەستنىم يسپولنيتەلنىم ورگانام تاك ي نە ۋدالوس رەشيت زاداچۋ رازۆيتييا كونكۋرەنتسيي, ۋۆەليچەنييا دوحودوۆ ناسەلەنييا.

پوەتومۋ پرەدستويت وبەسپەچيت پەرەحود وت مالوەففەكتيۆنوي پراكتيكي سوزدانييا ناتۋرالنىح رەزەرۆوۆ سوتسيالنو زناچيمىح پرودۋكتوۆ ۆ رەگيونالنىح ستابفونداح ك التەرناتيۆنىم ينسترۋمەنتام.

ترەبۋەتسيا رازرابوتات دوپولنيتەلنىي پاكەت مەر, ناپراۆلەننىح نا ۋۆەليچەنيە رەالنىح دوحودوۆ گراجدان, ۆ توم چيسلە مينيمالنوي زارابوتنوي پلاتى, پو كوتوروي مى ستالي زامەتنو وتستاۆات وت ناشيح وسنوۆنىح پارتنەروۆ.

ۆ ۆوپروسە رازۆيتييا رىنكا ترۋدا سلەدۋەت ۋچيتىۆات ۆسە اكتۋالنىە ميروۆىە تەندەنتسيي. سەيچاس سوۆرەمەننىە تسيفروۆىە پلاتفورمى ۋسلۋگ اگرەگيرۋيۋت زاكازى ۆ سترانوۆوم ماسشتابە ي راسپرەدەليايۋت سرەدي ساموزانياتىح, دەلايا يح اكتيۆنىمي ەكونوميچەسكيمي ەدينيتسامي. ەتو ي ەست «ەكونوميكا سۆوبودنوگو زارابوتكا».

ناپريمەر, كيتايسكيي گيگانت ەلەكتروننوي كوممەرتسيي Alibaba سوزدال ۆ 2018 گودۋ 41 ملن رابوچيح مەست بلاگوداريا سۆوەي وبشيرنوي روزنيچنوي ەكوسيستەمە. وجيداەتسيا, چتو ۆ تەچەنيە 15 لەت 400 ملن جيتەلەي كيتايا موگۋت ستات ۋچاستنيكامي ەكونوميكي سۆوبودنوگو زارابوتكا.

كاكيە ۋسيلييا مى پرەدپرينيماەم ۆ ەتوم ناپراۆلەنيي?

ەسلي مى دوپۋستيم زامەدلەنيە رەفورم ۆ وبلاستي تسيفروۆيزاتسيي, بۋدەم زابالتىۆات ەتۋ ۆاجنۋيۋ پروبلەمۋ, مى پروستو وتستانەم, ا ەتوگو دوپۋسكات ني ۆ كوەم سلۋچاە نەلزيا س توچكي زرەنييا وبەسپەچەنييا بۋدۋششەگو دليا ناشيح مولودىح ليۋدەي, دليا ناشيح دەتەي ي ۆنۋكوۆ. يا وجيدايۋ كونكرەتنىح, پراكتيچەسكيح رەزۋلتاتوۆ.

ٷكٸمەت ازاماتتاردى كەسٸپكەرلٸككە باۋلۋ ٷشٸن «باستاۋ» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدى جالعاستىرۋى تيٸس.

ٷش جىلدىڭ ٸشٸندە 90 مىڭعا جۋىق ادام بيزنەس جوباسىن ۇسىندى. بٸراق, سونىڭ ٷشتەن بٸرٸنە عانا قارجى بٶلٸنگەن.

وسى باعدارلامانى ۋاقتىلى ەرٸ تولىق قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.

ەڭبەك زاڭناماسىن ساقتاۋ, قازاقستان جەنە شەتەل جۇمىسشىلارىنىڭ جالاقىسىنا جەنە ەڭبەك جاعدايىنا قاتىستى تەڭسٸزدٸككە جول بەرمەۋ مەسەلەسٸن دە باقىلاۋدا ۇستاۋ كەرەك.

بيىل بٸرٸنشٸ قاڭتاردان باستاپ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸڭ جاڭا فورماتى ەنگٸزٸلدٸ. ولقىلىقتار جويىلدى, نەگٸزگٸ ماقسات بالالارعا جٷيەلٸ قولداۋ كٶرسەتۋ بولىپ وتىر.

بٸراق, ەلٸ كٷنگە دەيٸن ناقتى ۇستانىم جوق. جاعدايدىڭ ىڭعايىنا قاراي جٷرٸپ كەلە جاتىرمىز.

ٷكٸمەت ەلەۋمەتتٸك سالاداعى زاڭنامانىڭ جوق-جٸتٸگٸن تٷگەندەۋٸ, ياعني ينۆەنتاريزاتسييا جٷرگٸزۋٸ كەرەك.

سوتسيالنوە بلاگوپولۋچيە نەرازرىۆنو سۆيازانو س جيليششنىم ۆوپروسوم.

ۆ 2018-2019 گودى تەمپى ۆۆودا جيليا بىلي دوستاتوچنو ۆىسوكيمي. ەتو پوزۆوليلو رەشيت جيليششنىە ۆوپروسى 25 تىسياچ سەمەي, ۆ توم چيسلە 5,5 تىسياچي منوگودەتنىح مالووبەسپەچەننىح سەمەي ي 3 تىسياچي رابوتايۋششيح مولودىح ليۋدەي.

پو پروگراممام پەرۆوگو پرەزيدەنتا «باقىتتى وتباسى» ي «7-20-25» پولۋچيلي زايمى وكولو 20 تىسياچ كازاحستانسكيح سەمەي.

ۆنەدرەنا تاك نازىۆاەمايا «لەستنيتسا دوستۋپنوستي جيليا», كوتورايا پودسكاجەت كاجدومۋ كازاحستانتسۋ, نا كاكۋيۋ گوسۋدارستۆەننۋيۋ پوددەرجكۋ ي كاكوە جيلە موجنو پرەتەندوۆات ۆ زاۆيسيموستي وت سۆويح دوحودوۆ.

ۆ وبوزريموم بۋدۋششەم يمەننو جيليششنوە سترويتەلستۆو دولجنو ستات پريوريتەتنىم ناپراۆلەنيەم ۆ رابوتە پراۆيتەلستۆا.

جيليششنوە سترويتەلستۆو پرەجدە ۆسەگو رەشاەت سوتسيالنىە پروبلەمى, نو ي موجەت ستات لوكوموتيۆوم ەكونوميچەسكوگو روستا.

مى پلانيرۋەم ۆىدەليت بولشيە سرەدستۆا نا وبەسپەچەنيە جيلەم تەح, كتو سەيچاس ستويت ۆ وچەرەدي. ەتۋ پروبلەمۋ مى رەشيم.

چتو كاساەتسيا يسپولزوۆانييا چاستي پەنسيوننىح وتچيسلەنيي نا پريوبرەتەنيە جيليا ي ينىە نۋجدى.

سدەلان پەرۆىي شاگ ۆ رەشەنيي ەتوگو ۆاجنوگو ۆوپروسا. ناشا تسەل – نە رازدات ۆسە ناكوپلەنييا سەيچاس, وستاۆيۆ ليۋدەي بەز دوستوينوي پەنسيي ۆ ستاروستي. نۋجنو سوزدات ستيمۋل دليا ۆىۆەدەنييا زارپلات يز تەني, چتوبى ليۋدي ناچالي ترەبوۆات وت رابوتوداتەلەي پلاتيت پەنسيوننىە ۆزنوسى.

پراۆيتەلستۆو ي ناتسيونالنىي بانك ناچينايۋت رەاليزاتسييۋ ەتوي رەفورمى. پوستەپەننو سلەدۋەت راسشيريات كرۋگ گراجدان, كوتورىم موجنو پرەدوستاۆيت تاكۋيۋ ۆوزموجنوست.

پرەدستويت تاكجە ۋسكوريت مودەرنيزاتسييۋ پەنسيوننوي سيستەمى.

ۆوكرۋگ نەە منوگو ديسكۋسسيي, نو نۋجنو ۆ سەرەدينە گودا وپرەدەليتسيا س ناشيمي پودحودامي ي رەشەنييامي.

***

بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ – ٶتە ماڭىزدى مەسەلە.

2019 جىلى بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ماڭىزدى قۇجاتتار قابىلداندى.

بۇل – «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ جەنە بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى.

بٸز مۇعالٸمدەردٸڭ جالاقىسىن 25 پايىزعا كٶبەيتتٸك.

مينيسترلٸك بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋمەن, سونداي-اق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەمييالىق دەربەستٸگٸن ارتتىرۋمەن اينالىسۋدا.

بيزنەسپەن جەنە جۇرتشىلىقپەن ديالوگ ورناتىلدى.

ەندٸ بٸلٸم مينيسترٸ جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار وسى باستامالاردى ساپالى جٷزەگە اسىرۋى تيٸس.

قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە بٸلٸكتٸ ۇستازداردىڭ تاپشىلىعى ايقىن سەزٸلٸپ وتىر.

مامانداردىڭ جاسى ۇلعايعان سايىن ولاردىڭ ورنىن باساتىن لايىقتى مۇعالٸمدەر جەتٸسپەي جاتىر (338 مىڭ مۇعالٸمنٸڭ 27 پايىزى – زەينەت جاسىنا جاقىنداعان جەنە جەتكەن ازاماتتار).

مۇعالٸمدەردٸ دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنا كٶبٸنەسە ٷلگەرٸمٸ ناشار تٷلەكتەر بارادى.

ولاردان كەسٸبي دەڭگەيٸ تٶمەن مامان شىعاتىنى وسىدان.

مەملەكەت تاراپىنان تيٸستٸ ٶكٸلەتتٸك بەرٸلدٸ, قاجەتتٸ رەسۋرستار بار.

سوندىقتان قالىپتاسقان جاعدايدى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋٸمٸز كەرەك.

بٸزگە جاڭا تالاپتارعا ساي مۇعالٸمدەر دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارى قاجەت.

ديپلوم ساتىپ, جوعارى بٸلٸمنٸڭ بەدەلٸن تٷسٸرەتٸن جەكەمەنشٸك وقۋ ورىندارىنان بٸرجولا قۇتىلۋ كەرەك.

بۇل مەسەلەنٸ وسى جىلى شەشۋٸمٸز قاجەت.

جىلدان جىلعا عىلىمعا بٶلٸنەتٸن قارجى كٶلەمٸ ارتىپ كەلەدٸ.

بيىل بۇل سالاعا بٶلٸنەتٸن قاراجات 1,5 ەسەگە ٶستٸ.

عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ٸسٸ تيٸمدٸ بولۋى كەرەك ەرٸ ونىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى بولۋى تيٸس.

ٶندٸرٸستٸڭ سۇرانىستارىنا تولىق جاۋاپ بەرەتٸن عىلىمي جۇمىس كلاستەرلەرٸن قۇرۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.

بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ – مينيسترلٸككە جٷكتەلگەن اسا ماڭىزدى مٸندەتتٸڭ بٸرٸ.

سوڭعى جىلدارى بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋ وقيعالارى كٶبەيٸپ بارادى.

بالالارعا زورلىق-زومبىلىق كٶرسەتۋ جاعدايلارى دا ازايماي تۇر.

ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارمەن جەنە ساراپشىلارمەن بٸرلەسٸپ, مۇنداي تەرٸس ٷردٸستٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن شارالار قابىلداۋ قاجەت.

وسى مەسەلەگە قاتىستى شەت ەلدەردٸڭ وزىق تەجٸريبەسٸن قولدانۋعا بولادى.

تاكجە ۆ تسەلياح پرەسەچەنييا ناسيلييا ۆ وتنوشەنيي دەتەي پورۋچايۋ اكيمام رەگيونوۆ دوۆەستي وسناششەننوست دوشكولنىح ورگانيزاتسيي ي شكول سيستەمامي ۆيدەونابليۋدەنييا ي ەلەمەنتارنىمي ۋدوبستۆامي دو 100 % ۋجە ۆ ەتوم گودۋ.

تو, چتو پرويزوشلو ۋ ناس ۆ گورودە تارازە – ەتو پوزور.

دالەە. ۆاجنىم پوكازاتەلەم بلاگوپولۋچييا ناتسيي ياۆلياەتسيا زدوروۆە ناسەلەنييا.

ودناكو دو سيح پور يمەيۋتسيا نارەكانييا نا كاچەستۆو مەديتسينسكيح ۋسلۋگ. وتراسل نەدوفينانسيرۋەتسيا.

ۆ ەتوم پلانە بولشيە نادەجدى ۆوزلاگايۋتسيا نا وبيازاتەلنوە سوتسيالنوە مەديتسينسكوە ستراحوۆانيە (وسمس). مەجدۋ تەم, پو مويم داننىم, رابوتا پو ەگو رازياسنەنييۋ ي ۆنەدرەنييۋ ۆ وبلاستياح پروۆەدەنا نەكاچەستۆەننو. ەست وپاسنوست وتسۋتستۆييا پروگرەسسا ۆ وحۆاتە مەديتسينسكيمي ۋسلۋگامي ي يح كاچەستۆە.

ۆ حودە رەاليزاتسيي وسمس ني ودين چەلوۆەك نە دولجەن بىت ليشەن ۆوزموجنوستي پولۋچات مەديتسينسكۋيۋ پوموشش يز-زا كاكيح-ليبو نەدورابوتوك گوسورگانوۆ. ۆسە سپورنىە مومەنتى پري وپرەدەلەنيي ستاتۋسا ي ستراحوۆوگو پوكرىتييا دولجنى رەشاتسيا ۆ پولزۋ پاتسيەنتا.

سەيچاس نا راسسموترەنيي ماجيليسا ناحوديتسيا پروەكت نوۆوگو كودەكسا «و زدوروۆە نارودا ي سيستەمە زدراۆووحرانەنييا».

ون ۆىزۆال وجيۆلەننىە ديسكۋسسيي ۆ ناشەم وبششەستۆە. پوەتومۋ داننىي دوكۋمەنت دولجەن وبسۋجداتسيا وتكرىتو, ۋچيتىۆات پريەملەمىە رەكومەنداتسيي ۆوز ي وەسر.

تسيفروۆيزاتسييا ي رازۆيتيە يننوۆاتسيي.

نادو پريامو سكازات: پروگرامما «تسيفروۆوي كازاحستان» رەاليزۋەتسيا نەدوستاتوچنو بىسترو ي كاچەستۆەننو.

گلاۆنايا پروبلەما – رازروزنەننوست ي نەاكتۋالنوست باز داننىح. ينتەگراتسييا باز داننىح دولجنا ستات پريوريتەتوم نومەر 1.

يز 196 ينتەگراتسيي, زاپلانيروۆاننىح نا 2019 گود, نە زاۆەرشەنى 40.

وتراسلەۆوە مينيستەرستۆو دولجنو ۆزيات نا سەبيا رول كۋراتورا ي كوورديناتورا.

سلەدۋيۋششيي ۆوپروس – دوستۋپ ك ينفراسترۋكتۋرە. منوگيە گورودا ي وسوبەننو سەلسكيە ناسەلەننىە پۋنكتى دو سيح پور نە وبەسپەچەنى كاچەستۆەننىم ينتەرنەتوم.

نەداۆنو پو تەلەۆيدەنييۋ پوكازالي سيۋجەت: پرەپوداۆاتەلي اركالىكسكوي شكولى مۋچايۋتسيا س زاپولنەنيەم ەلەكتروننوگو دنەۆنيكا «كٷندەلiك» يز-زا پەرەبوەۆ س ينتەرنەتوم. ي تاكايا سيتۋاتسييا – نە ەدينيچنىي سلۋچاي.

مى نە موجەم دوپۋستيت وتستاۆانييا وت ناشيح پارتنەروۆ ي پوستاۆيت سترانۋ ۆ سوستويانيە «تسيفروۆوگو نەراۆەنستۆا».

بولەە پودروبنو مى وبسۋديم يتوگي رەاليزاتسيي گوسپروگراممى «تسيفروۆوي كازاحستان» ۆ مارتە ەتوگو گودا نا وتدەلنوم سوۆەششانيي.

***

پريستالنوگو ۆنيمانييا پراۆيتەلستۆا ترەبۋەت ۆنەدرەنيە يننوۆاتسيي. رازۆيتيە داننوي يسكليۋچيتەلنو ۆاجنوي سفەرى دولجنو رەشاتسيا نە زا سچەت تولكو بيۋدجەتنىح سرەدستۆ. ەتوت پۋت دوكازال سۆويۋ نەەففەكتيۆنوست.

نۋجنو سدەلات ستاۆكۋ نا ۆەنچۋرنوە فينانسيروۆانيە, چتو پودتۆەرجداەتسيا ميروۆوي پراكتيكوي.

ۆ 2018 گودۋ پرينيات زاكون و ۆەنچۋرنوم فينانسيروۆانيي, تەپەر ەگو نادو پريمەنيت نا پراكتيكە.

قۇرمەتتٸ وتىرىسقا قاتىسۋشىلار!

ٷكٸمەت ٶزٸنٸڭ بارلىق باستامالارىن جان-جاقتى ويلاستىرىپ جٷزەگە اسىرۋى تيٸس. ەسٸرەسە, ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق قاتەرلەردٸ ەسكەرۋٸ كەرەك.

بۇل رەتتە, ساراپشىلارمەن الدىن-الا اقىلداسقان جٶن.

مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ شەشٸمدەرٸن قاتاڭ سىنعا الۋ جيٸلەپ كەتتٸ. كەيدە بۇل كٶپشٸلٸكتٸڭ نارازىلىعىن تۋدىرادى.

سەگودنيا ۆ كازاحستانە مى ۆيديم پروبلەمۋ س اۆتوموبيليامي, ۆۆەزەننىمي يز ستران ەاەس, كوتورىە سۆوەۆرەمەننو نە پوستاۆلەنى نا رەگيستراتسيوننىي ۋچەت.

ك پريمەرۋ, ۆ روسسيي ي كىرگىزستانە ناشي گراجدانە پريوبرەتايۋت اۆتوماشينى پو دوۆەرەننوستي. فاكتيچەسكي ياۆلياياس ۆلادەلتسامي, وني ەكسپلۋاتيرۋيۋت يح ۆ كازاحستانە بەز پوستانوۆكي نا ۋچەت.

ۆ ارمەنيي جە ناشي گراجدانە, نارۋشايا زاكونوداتەلستۆو كازاحستانا, وفورمليايۋت تەحنيچەسكيە پاسپورتا. بولشينستۆو ۆۆەزەننىح ۆ سترانۋ تاكيح اۆتوموبيلەي نە ستاۆيتسيا نا ۋچەت.

تاكيح ترانسپورتنىح سرەدستۆ دەسياتكي تىسياچ.

يا پورۋچايۋ گەنەرالنوي پروكۋراتۋرە دات پراۆوۆۋيۋ وتسەنكۋ سلوجيۆشەيسيا سيتۋاتسيي.

دليا رازرەشەنييا داننوي پروبلەمى پراۆيتەلستۆۋ ۆ مەسياچنىي سروك, ۆ رازوۆوم پوريادكە, سلەدۋەت وبەسپەچيت ۆرەمەننۋيۋ رەگيستراتسييۋ اۆتوموبيلەي, ۆۆەزەننىح پو سوستويانييۋ نا 1 فەۆراليا 2020 گودا گراجدانامي كازاحستانا يز ستران ەاەس دليا ليچنوگو پولزوۆانييا.

رەگيستراتسييا نا ەتي اۆتوموبيلي بۋدەت دەيستۆوۆات دو 1 مارتا 2021 گودا.

تاكيە اۆتوموبيلي دولجنى سووتۆەتستۆوۆات ترەبوۆانييام تەحنيچەسكوگو رەگلامەنتا.

پري ەتوم گراجدانە دولجنى ۋپلاتيت رەگيستراتسيوننىي سبور ي گوسپوشلينۋ.

ۆرەمەننايا رەگيستراتسييا دولجنا وسۋششەستۆلياتسيا بەز پراۆا وتچۋجدەنييا ي پەرەداچي ۆ پولزوۆانيە ي راسپورياجەنيە درۋگيم ليتسام.

دو 1 مارتا 2021 گودا اۆتوۆلادەلتسى دولجنى ۋپلاتيت تاموجەننىە پوشلينى ي ۋتيليزاتسيوننىي سبور س پوستانوۆكوي اۆتوموبيليا نا پوستوياننىي ۋچەت, ليبو ۆىۆەزتي ەگو يز سترانى, ليبو وسۋششەستۆيت ينوە, نە زاپرەششەننوە زاكونوداتەلستۆوم دەيستۆيە.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ پرينيات مەرى پو وگرانيچەنييۋ دالنەيشەگو ۆۆوزا ي ەكسپلۋاتاتسيي اۆتوموبيلەي س نارۋشەنيەم زاكونوداتەلستۆا سترانى.

ۆپرەد نام نۋجنو يسحوديت, پرەجدە ۆسەگو, يز ينتەرەسوۆ كازاحستانا, وتداۆايا پريوريتەت ناشيم زاكونام ي نە پوزۆوليايا يح نارۋشات.

درۋگيمي سلوۆامي, ۆسە سوگلاشەنييا, كوتورىە بۋدۋت پودپيسىۆاتسيا ۆپرەد ۆ رامكاح ەاەس, دولجنى ۆ پولنوي مەرە ۋچيتىۆات ناتسيونالنىە ينتەرەسى كازاحستانا.

پراۆيتەلستۆۋ ي پارلامەنتۋ سلەدۋەت بولەە اكتيۆنو ۆكليۋچيتسيا ۆ رابوتۋ پو رازياسنەنييۋ زاكونوداتەلستۆا سرەدي ناشيح گراجدان.

قۇرمەتتٸ جيىنعا قاتىسۋشىلار!

بٷگٸن, ٶزدەرٸڭٸز كٶرٸپ وتىرسىزدار, مەن بەرٸلگەن تاپسىرمالاردىڭ تيٸستٸ دەڭگەيدە ورىندالماعانى ٷشٸن سٶگٸس جارييالاعان جوقپىن. بٸراق, كەمشٸلٸكتەر جەتكٸلٸكتٸ. مىسالى, مەن ٶز سٶزٸمدە ايتقانداي, حالىق تۇتىناتىن ەڭ قاجەتتٸ تاۋارلاردىڭ باعاسىن ٶسٸرٸپ جٸبەرگەنٸ ٷشٸن قاتاڭ شارالار قولدانۋعا بولار ەدٸ.

جالپى العاندا, سٶگٸس بەرۋ جاقسى نەتيجەگە جەتۋدٸڭ اسا تيٸمدٸ جولى ەمەس. بۇل – مەنٸڭ ناقتى ۇستانىمىم. سوندىقتان, ٷكٸمەت مٷشەلەرٸنە جەنە ەكٸمدەرگە كەمشٸلٸكتەردٸ تٷزەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرمىن. بٷگٸنگٸ جيىن بارىسىندا بەرٸلگەن تاپسىرمالاردى زور جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ورىنداۋ قاجەت.

كٶكتەمدە بۇل مەسەلەگە قايتا ورالامىز. سول كەزدە تٷرلٸ سەبەپتەرگە بايلانىستى ٶزدەرٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸ تيٸستٸ دەڭگەيدە اتقارا الماعانداردى قىزمەتٸنەن بوساتۋ جٶنٸندە ناقتى شەشٸم قابىلدايمىز.

***

الدىمىزدا اۋقىمدى مٸندەتتەر تۇر.

بۇل – ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ جاڭا جولدارىن تابۋ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ەلەۋەتٸن تولىق پايدالانۋ.

مۇنىڭ بەرٸن جٷيەلٸ تٷردە جەنە حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تولىق سەزٸنە وتىرىپ شەشۋٸمٸز قاجەت.

اسقار ۇزاقبايۇلى مامين باسقاراتىن ٷكٸمەت ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان مٸندەتتەردٸڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن تٷسٸنٸپ, جۇمىس ٸستەۋدە.

ەڭبەكتەرٸڭٸز تابىستى بولسىن.

جيىندى جابىق دەپ جارييالايمىن.