مەملەكەت باسشىسى «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ كەزەكتەن تىس ححٸ سەزٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ كەزەكتەن تىس ححٸ سەزٸنە بەينەبايلانىس رەجيمٸندە قاتىستى. سونداي-اق جيىنعا تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىلىعى, پارتييانىڭ ساياسي كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ قاتىستى. وتىرىستى پارتييا تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى جٷرگٸزدٸ.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سٶزٸنەن جەنە داۋىس بەرۋ رەسٸمٸنەن كەيٸن قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتى «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ تٶراعالىعىنا سايلاۋ تۋرالى سەزد قاۋلىسى قابىلداندى. سودان كەيٸن مەملەكەت باسشىسى جيىنعا قاتىسۋشىلار الدىندا سٶز سٶيلەدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ پارتييانىڭ جاڭا كٶشباسشىسى رەتٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە پارتييانى باسقارۋعا ۇسىنىس جاساعانى جەنە قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن ريزاشىلىعىن بٸلٸدٸرٸپ, «Nur Otan» پارتيياسىنا تٶراعالىق ەتۋ اسا جاۋاپتى جۇمىس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
پرەزيدەنت حالقىمىزدى دٷربەلەڭگە سالعان قاڭتاردىڭ باسىنداعى قايعىلى وقيعالار تۋرالى ايتا كەلە, لاڭكەستەر مەن قىلمىسكەرلەرگە تويتارىس بەرٸپ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالعانىمىزدى مەلٸمدەدٸ.
– قۇزىرلى ورگاندار كٸنەلٸ ادامداردى انىقتاپ, جاۋاپقا تارتۋ ٷشٸن تەرگەۋ جٷرگٸزۋدە. بۇل جۇمىس تەك زاڭ اياسىندا جٷزەگە اسىرىلاتىنىنا كٷمەن بولماۋعا تيٸس. بەرٸ باس پروكۋراتۋرانىڭ جەنە مەنٸڭ جەكە باقىلاۋىمدا بولادى. ادام قۇقىعىن مٸندەتتٸ تٷردە ساقتايمىز. بۇدان بىلاي مۇنداي قاسٸرەتكە جول بەرمەيمٸز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق قۇندىلىقتار جٷيەسٸنە, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالالارعا تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
– ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنا زور مٸندەت جٷكتەلەدٸ. ەسٸرەسە, ساياسي پارتييالار ايرىقشا رٶل اتقارۋعا تيٸس. سونىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ پارتييامىزدىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. «Nur Otan» قازاقستاندى نىعايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى رەفورمالاردىڭ باستاۋىندا بولىپ, تٷرلٸ سالادا ناقتى جەتٸستٸككە جەتۋٸمٸزگە ەلەۋلٸ ٷلەسٸن قوستى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە ەلباسىنىڭ جەكە باسىنا قاتىستى ەل ٸشٸندە تاراپ جاتقان تٷرلٸ جاعىمسىز ەڭگٸمەلەرگە تٷسٸندٸرمە بەردٸ.
– تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز ەلٸمٸزدٸ ٸرگەسٸ بەرٸك مەملەكەتكە اينالدىرۋ ٷشٸن زور ەڭبەك سٸڭٸردٸ. ول وتانىمىزدىڭ جەنە ەلەم تاريحىندا تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ نەگٸزٸن قالاعان تۇلعا رەتٸندە قالاتىنى سٶزسٸز. ەلباسىنىڭ 30 جىلدا ەل مٷددەسٸ ٷشٸن اتقارعان جۇمىسىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. بۇل – تاريحقا قييانات جاساۋ دەگەن سٶز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستان حالقى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇلعاسىنا باعا بەرگەن كەزدە تاريحي دەرەكتەرگە شىنايى تٷردە سٷيەنۋٸ قاجەت.
– نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ وتاندىق جەنە ەلەمدٸك جىلنامادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى دەگەن اتپەن قالادى. 90-شى جىلداردىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ دەموگرافييالىق ەرەكشەلٸگٸنە جەنە شەكاراسىنىڭ شەگەندەلمەۋٸنە بايلانىستى بەلگٸلٸ ساياساتكەرلەر مەن ساياساتتانۋشىلار ەلٸمٸزدٸ ىدىراپ كەتەدٸ دەپ بولجام جاساعان بولاتىن. وسىنداي قيلى زامان, تاريحي كەزەڭدە نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ مەملەكەت قۇرۋ جٶنٸندەگٸ كٷردەلٸ ميسسييانى ٶز موينىنا الدى. بۇل, شىن مەنٸندە, ٶتە اۋىر مٸندەت ەدٸ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلباسىنىڭ نارىقتىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋعا, جان-جاقتى رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرۋعا, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەلەڭ-الاڭ كەزٸندە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سيپاتتاعى كٶپتەگەن پروبلەمانى شەشۋگە قوسقان ٷلەسٸن ەسكە سالدى. سونداي-اق مەملەكەتتٸك شەكارانى رەسٸمدەۋگە, قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە, ەلٸمٸزدٸڭ گەوساياسي تۇعىرىن نىعايتۋعا جەنە استانانى كٶشٸرۋ ٸسٸنە سٸڭٸرگەن زور ەڭبەگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ول امەريكانىڭ بەس پرەزيدەنتٸمەن, كەڭەستٸك جەنە رەسەيلٸك بەس باسشىمەن, قىتايدىڭ بٸرقاتار تٶراعالارىمەن جەنە باسقا دا كٶپتەگەن مەملەكەتتٸڭ باسشىلارىمەن, سونداي-اق بۇۇ-نىڭ تٶرت باس حاتشىسىمەن جۇمىس ٸستەدٸ. ەلەمدٸك قوعامداستىقتا ونى جاھاندىق يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىستىڭ كٶشباسشىسى دەپ اتايدى. سونىمەن قاتار تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستاننىڭ بارلىق ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸش بويىنشا ورتالىق ازييا كەڭٸستٸگٸندە الدىڭعى ورىنعا شىققانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. سوندىقتان تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ تاريحي ەڭبەگٸن ۇمىتپايىق. تٷپتەپ كەلگەندە, شىنايى ەرٸ ەدٸل بولعان جٶن. ٶتكەنٸن قارالاعان حالىقتىڭ بولاشاعى بۇلىڭعىر, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ەل باسقارۋ ٸسٸندە جٸبەرٸلەتٸن كەمشٸلٸكتەر تۋرالى ايتا كەلە, قاتەلٸكتەرگە امەريكانىڭ دا, قىتايدىڭ دا باسشىلارى, تٸپتٸ سينگاپۋردىڭ العاشقى پرەمەر-مينيسترٸ لي كۋان يۋ دا بوي الدىردى دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
– بٸراق سينگاپۋردىڭ دا, اقش-تىڭ دا, قىتايدىڭ دا حالىقتارى جەنە باسقارۋشى توپتارى كٷرٸشتٸ كٷرمەكتەن اجىراتا بٸلٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ باسشىلارىن كەمشٸلٸكتەردەن جوعارى قويدى. "جۇمىس ٸستەمەيتٸن ادام عانا قاتەلەسپەيدٸ" دەگەن سٶز بۇرىننان بەلگٸلٸ. سوندىقتان تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ تيٸستٸ تاريحي ەڭبەگٸنە لايىقتى باعاسىن بەرەيٸك. ال كەتكەن قاتەلٸكتەر, ەلٸمٸزدٸڭ كەلەشەك باسشىلارىنا ساباق بولسىن. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بولاشاعى تۇرعىسىنان العاندا بۇنىڭ دۇرىس بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى ٶز سٶزٸندە «قاسٸرەتتٸ قاڭتار» وقيعاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك العان جىلدارداعى ەڭ اۋىر سىناق بولعانىن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنت قوعامنىڭ كەمەلدٸگٸ مەن مەملەكەتتٸڭ كٷش-قۋاتىن سىناپ كٶرۋگە ارنالعان ەمتيحاندى سەتتٸ تاپسىرعانىمىزدى ايتتى. وسى رەتتە پرەزيدەنت بۇل وقيعالاردىڭ بارلىق سەبەپ-سالدارىن تەرەڭ تالداپ, تيٸستٸ ساباق الۋ قاجەت دەپ سانايدى.
– ەلٸمٸز دامۋدىڭ ٶتە كٷردەلٸ كەزەڭٸنە اياق باسقانىن تٷسٸنە وتىرىپ, «Nur Otan» پارتيياسىن باسقارۋ ۇسىنىسىن ريزاشىلىقپەن قابىلدايمىن. بۇل شەشٸم پارتييانى ترانسفورماتسييالاۋ جەنە بٷكٸل قوعامدى ۇيىستىرۋ جۇمىستارىنا كٸرٸسۋگە دايىندىقتى بٸلدٸرەدٸ. وسى رەتتە مەن مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە اشىق جەنە ەدٸل ساياسي بەسەكەلەستٸك بولاتىنىنا كەپٸلدٸك بەرەمٸن. مەنٸڭ كونستيتۋتسييالىق مٸندەتٸم – بارلىق بيلٸك تارماعىنىڭ كەلٸسٸلگەن ٸس-ەرەكەتٸن جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ. ەرينە, بۇل جاعدايلار پرەزيدەنتتٸڭ كەز كەلگەن پارتييا مەن قوزعالىستاردىڭ قىزمەتٸنەن بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە الشاقتاۋىن تالاپ ەتەدٸ. سوندىقتان بٸراز ۋاقىتتان كەيٸن, بەلكٸم وسى جىلدىڭ ٸشٸندە, «Nur Otan» پارتيياسىنا ودان ەرٸ تٶراعالىق ەتۋٸمنٸڭ ورىندىلىعى تۋرالى مەسەلەگە قايتا ورالامىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تەڭ قاشىقتىقتاعى مەرتەبەسٸ ساياسي رەفورمالاردىڭ اۋقىمدى توپتاماسىندا بٸرجولا بەكٸتٸلۋٸ كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ەلٸمٸزدٸ جان-جاقتى جاڭعىرتۋ ٷشٸن ۇسىنىلعان اۋقىمدى مەسەلەنٸ ەسكە سالدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, «Nur Otan» رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسۋعا, قازاقستاندى قارقىندى تٷردە قايتا قۇرۋدىڭ جەنە جاڭارتۋدىڭ نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشٸ رەتٸندە ەرەكەت ەتۋگە تيٸس.
– بۇل ٷشٸن «Nur Otan» ٶزٸن-ٶزٸ جاڭارتۋى كەرەك. پارتييانىڭ بٷكٸل جۇمىسىن سٶز جٷزٸندە عانا ەمەس, تٷبەگەيلٸ قايتا قۇرۋ قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى پارتييا مٷشەلەرٸن تٶمەندەگٸ باسىمدىقتارعا باسا مەن بەرۋگە شاقىردى.
پرەزيدەنت پارتييا ٸشٸندەگٸ ىنتىماقتى نىعايتۋدى, قوعامداعى بارلىق كونسترۋكتيۆتٸ كٷشتٸ بٸرٸكتٸرۋدٸ بٸرٸنشٸ مٸندەت رەتٸندە اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ ٷشٸن اۋىزبٸرشٸلٸكتٸڭ, سەرٸكتەستٸكتٸڭ, نىق ۇستانىم مەن بولاشاققا سەنٸمنٸڭ ماڭىزى زور.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, پارتييا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جۇمىسىن قايتالاماۋى كەرەك. پرەزيدەنت «Nur Otan» پارتيياسى نەگٸزٸنەن يدەولوگييالىق جەنە كادرلىق جۇمىستارمەن اينالىسىپ, قاجەت جاعدايدا مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ جۇمىسىنا جول سٸلتەپ وتىرۋى كەرەك ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
– پارتييانىڭ ٶمٸرشەڭدٸگٸ سايلاۋالدى ۋەدەلەردٸڭ قانشالىقتى ورىندالاتىنىنا بايلانىستى ەكەنٸن تٷسٸنۋ كەرەك. مەنٸڭ ويىمشا, شىندىققا جاناسپايتىن جەنە ورىندالمايتىن ۋەدە بەرمەگەن ابزال. «ارىق ايتىپ, سەمٸز شىققان» جٶن. اقيقاتقا تۋرا قاراۋ قاجەت. سوندىقتان پارتييا ٷكٸمەتپەن جەنە ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسە وتىرىپ, سايلاۋ الدىنداعى ۋەدەلەردٸڭ ورىندالۋىن تٷبەگەيلٸ قاداعالاۋى كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان بٶلەك, پرەزيدەنت پارتييانىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمىن قايتا قاراۋدى, اتاپ ايتقاندا, بٸرٸنشٸ ورىنباسار لاۋازىمىن اتقارۋشى حاتشى قىزمەتٸمەن الماستىرۋدى, سونداي-اق تيٸستٸ باعىتتار بويىنشا باسقا دا حاتشىلاردىڭ لاۋازىمدارىن قايتا قاراستىرۋدى تاپسىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ قازٸرگٸ جوسپارلارىن, ولاردىڭ جەكە قۇرامدارىن قوسا العاندا تٷبەگەيلٸ جاڭارتۋعا, باسقا پارتييالار مەن قوعامدىق بٸرلەستٸكتەرمەن اراداعى ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويۋعا شاقىردى.
پرەزيدەنت مەجٸلٸستەگٸ پارتييانىڭ فراكتسيياسىن قايتا قاراۋ, پارتييا مٷشەلەرٸنٸڭ ٶڭٸرلەردەگٸ ٶزەكتٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸ شەشۋگە اتسالىسۋىن كٷشەيتۋ, قوعامدىق قابىلداۋلار قىزمەتٸن جانداندىرۋ, پارتييانىڭ سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ ستراتەگيياسىن جاڭا مازمۇندا تولىقتىرۋ, پارتييا قۇرامىنداعى تولىپ جاتقان تيياناقسىز, تابانسىز, مانساپقۇمار تۇلعالاردى ورىندارىنان الۋ, سونداي-اق پارتييانىڭ «Jas Otan» جاستار قاناتىنىڭ جۇمىسىن ساپالى تٷردە كٷشەيتۋ قاجەت دەپ سانايدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ قىزمەتٸنە ارنايى توقتالدى. قورعا اقشالاي ٷلەس قوسقان كەسٸپكەرلەرگە ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. سونىمەن قاتار وليگوپولييانىڭ بٸر بٶلٸگٸ, تٸپتٸ سونىڭ دەل ٶزٸ بولىپ تابىلاتىن بيزنەستەگٸ كەيبٸر بەلگٸلٸ تۇلعالاردىڭ پرەزيدەنت باستاماشى بولعان قايىرىمدىلىق اكتسيياسىنا قاتىسۋعا اسىقپايتىندارىن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇنى قالاي تٷسٸنۋگە بولادى? ساراڭدىق پا, نيگيليزم بە, سالعىرتتىق پا ەلدە مەنسٸنبەۋ مە? قالاي بولعاندا دا, بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن الۋعا مەملەكەتتٸڭ قۇزىرەتٸ جەتەدٸ. ٸرٸ بيزنەس تاراپىنان جاسالاتىن قايىرىمدىلىق ٷدەرٸسٸن رەتتەيتٸن ارناۋلى جارلىق شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سٶزٸنٸڭ سوڭىندا پرەزيدەنت قىزمەتٸندە بولسىن جەنە پارتييا جۇمىسىندا بولسىن ەل مٷددەسٸنە بەرٸك بولۋ قاعيداتىن ۇستاناتىنىن جەتكٸزدٸ.
– «Nur Otan» – ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ ساياسي كٷشٸ. سوندىقتان قازاقستاننىڭ بولاشاعى ٷشٸن, ەڭ الدىمەن, بٸزدٸڭ پارتييامىز جاۋاپتى. ەرقايسىمىز وسى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تەرەڭ سەزٸنٸپ, جۇمىس ٸستەۋٸمٸز قاجەت. شىن مەنٸندە, «Nur Otan» مەملەكەتشٸلدەر پارتيياسى بولۋى كەرەك. ۇيىم مٷشەلەرٸ مەملەكەت مٷددەسٸن بەرٸنەن بيٸك قويۋعا تيٸس, – دەدٸ پارتييا تٶراعاسى.
