فوتو: akorda.kz
قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, قاڭتار وقيعاسىنىڭ قۇرباندارىنا ارنالعان «تاعزىم» مەموريالىنىڭ اشىلۋ رەسٸمٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت ستەللاعا گٷل شوعىن قويعان سوڭ قاڭتار وقيعاسىندا قازا تاپقان ازاماتتاردى ەسكە الۋ ٷشٸن بٸر مينۋت ٷنسٸزدٸك جارييالاندى. سودان كەيٸن مەملەكەتتٸك گيمن ورىندالدى.
مەملەكەت باسشىسى جينالعاندار الدىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە بٷگٸنگٸ شارانىڭ ەلٸمٸز ٷشٸن ايرىقشا مەنٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, قاسٸرەتتٸ قاڭتاردان بەرٸ بٸر جىلعا جۋىق ۋاقىت ٶتكەنٸن, بۇل تەۋەلسٸزدٸك كەزەڭٸندەگٸ ەڭ كٷردەلٸ وقيعانىڭ بٸرٸ بولعانىن ايتتى.
«سول كٷندەرٸ حالقىمىزعا زور قاۋٸپ تٶندٸ. مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ تۇعىرى شايقالا جازدادى. تٸپتٸ, «ەل بولىپ قالامىز با, جوق پا» دەگەن سۇراق تۋدى. بٸراق بٸز مىزعىماس بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا قاتەردٸڭ بەتٸن قايتاردىق. ەلدٸگٸمٸزدٸ تانىتتىق, مىقتى مەملەكەت ەكەنٸمٸزدٸ كٶرسەتتٸك. ەل ٸشٸنە ٸرٸتكٸ سالعىسى كەلگەن توپتارعا توسقاۋىل قويىپ, جىمىسقى ەرەكەتتٸڭ جولىن كەستٸك. بٸرقاتار قالادا ٶتكەن بەيبٸت شەرۋلەر جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸككە ۇلاستى. ەسٸرەسە, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ التىن بەسٸگٸ – الماتى قالاسى قاتتى زارداپ شەكتٸ. قاراقشىلار قالانى قيراتتى. كٷشتٸك قۇرىلىمدارعا شابۋىل جاساپ, قارۋ-جاراق قويمالارىن تونادى. سونىڭ كەسٸرٸنەن جازىقسىز ادامدار وپات بولدى. قيراعان دٷنيەنٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە بولادى. بٸراق ٷزٸلگەن ٶمٸر قايتا جالعانبايدى. مۇنداي وقيعا ەشقاشان قايتالانباۋى ٷشٸن بٸز قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاساپ وتىرمىز. ەلٸمٸزدٸڭ اماندىعىن, جەرٸمٸزدٸڭ تۇتاستىعىن قورعاۋ – بەرٸمٸزدٸڭ پەرزەنتتٸك پارىزىمىز. بۇل ماقسات – پرەزيدەنت رەتٸندە مەن ٷشٸن ەڭ قاسيەتتٸ بورىش. تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىق بولسا عانا, وسى مٸندەتتٸ ويداعىداي ورىنداي الامىز», – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قاڭتار قاسٸرەتٸ ەل تاريحىنداعى ٷلكەن سىناق رەتٸندە حالقىمىزدىڭ جادىندا ساقتالاتىنىن اتاپ ٶتٸپ, الماتىدا «تاعزىم» مەموريالىن ورناتۋدى جٶن كٶرگەنٸن جەتكٸزدٸ.
«شىن مەنٸندە, بۇل ەسكەرتكٸشتٸڭ ماعىناسى تەرەڭ, ماڭىزى ٶتە زور. مۇندا قازاق ەلٸنٸڭ مەملەكەتتٸگٸن نىعايتۋ جولىنداعى قيلى كەزەڭدەر كٶرٸنٸس تاپقان. تاس تۇعىرلارعا ەيگٸلٸ تۇلعالارىمىزدىڭ ٶلەڭدەرٸ جەنە ٶسيەتتەرٸ جازىلعان. ۇلتتى ۇيىستىراتىن وسى سٶزدەر ەرقايسىمىزعا وي سالادى. بۇل مەموريالدى قاڭتاردا قازا بولعان ازاماتتاردىڭ رۋحىنا تاعزىم رەتٸندە تۇرعىزدىق. سونداي-اق ونى كەيٸنگٸ ۇرپاققا تاعىلىم بولسىن دەپ ورناتتىق. مەن وسى مەموريالدىڭ بوي كٶتەرۋٸنە اتسالىسقان سەۋلەتشٸلەرگە جەنە بارلىق ازاماتتارعا ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن», – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قانداي جاعداي بولسا دا, ەلٸمٸز رەفورما جولىمەن ٸلگەرٸ دامي بەرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
«حالقىمىز مىقتى مەملەكەت قۇرۋعا, قاسيەتتٸ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ نىعايتۋعا جەنە قورعاۋعا بەل بۋعانىنا سەنٸمدٸمٸن. بٸز ساياسي جٷيەنٸ ودان ەرٸ دەموكراتييالاندىرۋعا, ۇلتتىق ەكونوميكانى مونوپولييادان ارىلتۋعا جەنە ونىڭ بەسەكەگە قابٸلەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى رەفورمالاردى جالعاستىرامىز. جىل باسىنان بەرٸ قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە بٸراز ٸس اتقارىلدى. بٸز جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى جاڭا كونستيتۋتسييامىزدى قابىلدادىق. قازٸر الدىمىزدا اۋقىمدى ەرٸ كٷردەلٸ جۇمىس تۇر. بٸز تۇتاس ەل بولىپ جاڭعىرۋ جەنە جاڭارۋ جولىنا اياق باستىق. ەرينە, بۇل – تەك باسى عانا, بۇل جولدىڭ وڭاي بولمايتىنى انىق. بٸراق بٸزدٸڭ باستى ماقساتىمىز بارشاعا ايقىن. بۇل – ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ جەنە بەرٸنە بٸردەي مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قوعام قالىپتاستىرۋ. بٸز ەرقاشان بٸرگە بولساق, مٸندەتتٸ تٷردە ماقساتىمىزعا جەتەمٸز. مەن بۇعان كەمٸل سەنەمٸن», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى مىڭداعان وتانداسىمىزدىڭ – ۆولونتەرلەردٸڭ, دەرٸگەرلەر مەن پوليتسەيلەردٸڭ جەنە قاراپايىم ادامداردىڭ قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە شىنايى باتىلدىق پەن جوعارى ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ ٷلگٸسٸن كٶرسەتكەنٸنە ارنايى توقتالدى.
«ولاردىڭ كٶبٸ بٷگٸنگٸ سالتاناتتى شاراعا قاتىسىپ وتىر. بٸز قاسٸرەتتٸ قاڭتار قۇرباندارى مەن ناعىز قاھارمانداردى مەڭگٸ ەستە ساقتايمىز. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, بٸز ۇلت بولىپ وسى قاسٸرەتتٸ وقيعادان ساباق الۋىمىز كەرەك. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جەنە ارناۋلى قۇرىلىمدار اۋقىمدى جۇمىس اتقاردى. تەرگەۋ بارىسى دەپۋتاتتاردىڭ, باس پروكۋراتۋرا ٶكٸلدەرٸنٸڭ جەنە زاڭگەرلەر قاۋىمىنىڭ قاتىسۋىمەن پارلامەنتتە تالقىلاندى. سول كٷندەردٸڭ مەن-جايىن جان-جاقتى قاراستىرىپ, قاماۋعا الىنعاندارعا زاڭ تۇرعىسىنان كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن قۇرامىنا ەلٸمٸزدٸڭ بەدەلدٸ قۇقىق قورعاۋشىلارى ەنگەن قوعامدىق كوميسسييالار ەلەۋلٸ ٷلەس قوستى. مۇنىڭ بەرٸ بولعان وقيعاعا شىنايى قاراۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. نەتيجەسٸندە جالعان ۇراندارعا سەنٸپ, قىلمىسكەرلەردٸڭ ىقپالىنا تٷسكەن, الايدا, اۋىر قىلمىس جاساماعان ازاماتتارعا مەنٸڭ جارلىعىممەن راقىمشىلىق جاسالدى», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت سونىمەن قاتار قاراقشىلاردى, راديكالدار مەن لاڭكەستەردٸ باتىر ەتٸپ كٶرسەتۋدٸڭ قاجەتٸ جوق ەكەنٸن, ناعىز باتىرلار – جۇمىسشىلار, فەرمەرلەر, دەرٸگەرلەر مەن مەدبيكەلەر, مۇعالٸمدەر مەن وقىتۋشىلار, عالىمدار مەن مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ, كەسٸپكەرلەر مەن سپورتشىلار دەپ اتاپ ٶتتٸ.
پرەزيدەنت سٶزٸن قورىتىندىلاي كەلە قاڭتار وقيعاسى بەرٸمٸز ٷشٸن ٷلكەن ساباق بولعانىن جەتكٸزدٸ.
«بٸز قۇت-بەرەكەنٸڭ باستاۋى تۇراقتىلىق ەكەنٸن ۇعىندىق. ەل تىنىشتىعىن ساقتاي بٸلمەسەك, دٷنيە بٸر سەتتە استاڭ-كەستەڭ بولاتىنىن كٶردٸك. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز بەن مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸ كٷن سايىن قورعاۋىمىز قاجەت ەكەنٸن سەزٸندٸك. «جاۋ جوق دەمە, جار استىندا» دەگەن سٶزدٸڭ مەنٸن دە جەتە تٷسٸندٸك. ىنتىماق پەن بٸرلٸك بولماسا, باسقا جەتٸستٸكتٸڭ بەرٸ بەكەر ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزدٸك. سوندىقتان قاڭتار قاسٸرەتٸ جەنە سول كەزدە ٶمٸرٸ قيىلعان ازاماتتار بٸزدٸڭ جادىمىزدا مەڭگٸ ساقتالادى. بٸز ۇلت بولىپ ۇيىسساق, كەز كەلگەن قاۋٸپ-قاتەردٸ ەڭسەرە الامىز. مەن پرەزيدەنت رەتٸندە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تۇتاستىعىن جەنە حالقىمىزدىڭ اماندىعىن ساقتاۋ ٷشٸن بەرٸن جاسايمىن», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
«تاعزىم» مەموريالى قاڭتار وقيعاسىنىڭ ەپيتسەنترٸ بولعان جەردە سالىندى. رەسپۋبليكا الاڭى حالقىمىز ٷشٸن كيەلٸ ورىن سانالادى. مەموريال تاعزىم ەتەتٸن جەنە ەسكە الاتىن, سونداي-اق حالقىمىزدىڭ دانالىعىن, باتىلدىعى مەن كٷش-قۋاتىن كٶرسەتەتٸن ورىنعا اينالادى.
«تاعزىم» مەموريالى – كٶپ ساتىلى سەۋلەت كەشەنٸ. بۇل ەسكەرتكٸش ەرتٷرلٸ تٷستەن تۇراتىن تٶرت ەموتسيونالدى-ارحيتەكتۋرالىق بٶلٸككە بٶلٸنەدٸ. اتاپ ايتقاندا, اقشىل سۇر بٶلٸگٸ ەڭسەرۋدٸ, قارا تٷس قاڭتار وقيعاسى كەزٸندەگٸ دٷربەلەڭ مەن ٷرەيدٸ بەينەلەيدٸ, ال سۇر بٶلٸگٸ – قۇربان بولعاندار مەن تٶگٸلگەن قاننىڭ, ادام شىعىنىنىڭ سيمۆولى, اق تٷس تۇراقتىلىق پەن دامۋعا ۇمتىلۋدى, قوعامنىڭ ەل-اۋقاتىن, ۇلتتىڭ ٶزٸن-ٶزٸ تانۋىن, كٷش پەن ەدٸلەتتٸ مەملەكەتكە دەگەن سەنٸمدٸ بٸلدٸرەدٸ. ەر بٶلٸكتە حالقىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارىنىڭ قاناتتى سٶزدەرٸ جازىلعان تاستار مەن ستەللالار ورناتىلعان.
جوبانىڭ اۆتورلارى – قازاقستاندىق جاس سەۋلەتشٸلەر الەكسەي يۆجەنكو جەنە عايني ساعيدۋللاەۆا.
