مەملەكەتتٸك حاتشى ەرلان قارين ەلدەگٸ كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ 5 نەگٸزگٸ باعىتىن اتادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«كونستيتۋتسييالىق كەڭەستٸڭ قاراۋىندا كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلەتٸن ٶزگەرٸستەر مەن تٷزەتۋلەر جوباسى جاتقانى بەلگٸلٸ. تٷزەتۋلەر اتا زاڭىمىزدىڭ 33 بابىن قامتيدى. ياعني, شامامەن كونستيتۋتسييانىڭ ٷشتەن بٸرٸن قوزعايدى. بۇل قولعا الىنعان رەفورمالاردىڭ قانشالىقتى اۋقىمدى ەرٸ ٸرگەلٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
ماماندانعان ادام بولماسا, مۇنشالىق كٶپ ساندى تٷزەتۋلەردٸڭ ٸشٸنەن نەگٸزگٸ باعداردى باقىلاۋدىڭ ٶزٸ قيىنعا سوعۋى مٷمكٸن. ونىڭ ٷستٸنە, بۇل ٶزگەرٸستەردٸڭ بەرٸ بٸر-بٸرٸمەن ٶزارا بايلانىسىپ جاتىر, ورتاق تۇجىرىمدامالىق قيسىنى بار. سوندىقتان, جەكەلەگەن پۋنكتەرٸن تالقىلاي وتىرىپ, جالپى كٶرٸنٸستٸ ٶتكٸزٸپ الماۋ ماڭىزدى», - دەپ جازدى ول Telegram-كانالىندا.
ەرلان قاريننٸڭ پايىمىنشا, كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ ماقساتى – قولدانىستاعى ساياسي مودەلدٸ جٷيەلٸك تۇرعىدان ترانسفورماتسييالاۋ. ال ونىڭ 5 نەگٸزگٸ باعىتى بار. ولار:
1. بٸرقاتار بيلٸك ۋەكٸلەتٸ قايتا بٶلٸسكە تٷسەدٸ: فۋنكتسييالار پرەزيدەنتتەن – پارلامەنتكە, ورتالىق بيلٸكتەن – ٶڭٸرلٸك بيلٸككە بەرٸلەدٸ.
2. سۋپەرپرەزيدەنتتٸك مودەلدەن پرەزيدەنتتٸك رەسپۋبليكاعا كٶشۋ اياقتالادى: پرەزيدەنت بەرٸنەن تەڭ دەرەجەدە وقشاۋ تۇراتىن, ەشقانداي ٷستەم ەرٸ ايرىقشا ۋەكٸلەتٸ جوق ساياسي ينستيتۋت بولىپ سانالاتىن كلاسسيكالىق مودەل ورناتىلادى.
3. پارلامەنت پالاتالارىنىڭ رٶلٸ مەن مەرتەبەسٸ كٷشەيتٸلەدٸ: مەجٸلٸستٸ قۇرىلىمداۋدىڭ ارالاس مودەلٸ ەنگٸزٸلٸپ, پارلامەنتتٸڭ باقىلاۋشى فۋنكتسييالارى كەڭەيتٸلەدٸ, زاڭناما پروتسەدۋرالارى وڭتايلاندىرىلادى.
4. حالىقتىڭ مەملەكەت باسقارۋعا قاتىسۋى كەڭەيەدٸ: مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى بٸرمانداتتى وكرۋگ جٷيەسٸ بويىنشا سايلانادى, دەپۋتات مانداتىن قايتارىپ الۋ تەتٸگٸ ەنگٸزٸلٸپ, وبلىس ەكٸمدەرٸ بالامالى نەگٸزدە مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەلٸسٸمٸمەن تاعايىندالادى.
5. ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتٸگٸ كٷشەيتٸلەدٸ: كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرىلىپ, ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلگە كونستيتۋتسييالىق كەپٸلدەر مەن يممۋنيتەت بەرٸلەدٸ, ٶلٸم جازاسىنا كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە تىيىم سالىنادى.
«وسىلايشا, رەفورمالاردىڭ نەتيجەسٸندە بيلٸك تارماقتارىنىڭ ٶزارا تەڭگەرٸمدٸ بايلانىسى قالىپتاسىپ, مەملەكەت پەن قوعام اراسىندا تيٸمدٸ ديالوگ جولعا قويىلادى. مۇنىڭ بەرٸ مەملەكەتتٸك قۇرىلىمنىڭ جاڭا مودەلٸ – ەكٸنشٸ رەسپۋبليكاعا كٶشۋٸنە جاعداي جاسايدى», - دەيدٸ مەملەكەت حاتشىسى.
