قاراعاندىدا «قاسىم ٷيٸ» اشىلدى

قاراعاندىدا «قاسىم ٷيٸ» اشىلدى


بٷگٸن قاراعاندى قالاسىندا ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعى مەن داۋىلپاز اقىن قاسىم امانجولوۆتىڭ 110 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا «قاسىم ٷيٸ» رۋحاني, مەدەني, شىعارماشىلىق ورتالىعى اشىلدى, - دەپ حابارلايدى Saryarqanews.kz.

  • تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا وسىنداي قۋانىشقا ورتاقتاسىپ وتىرمىز. راس, 30 جىل دەگەن تاريح ٷشٸن ايتارلىقتاي كٶپ ۋاقىت ەمەس. بٸراق, وسى جىلداردىڭ ٸشٸندە ەل بولىپ ەڭسە تٷزەدٸك. قيىندىقتار دا بولدى. ونى بٸرگە ەڭسەرە الدىق. قازاقستاننىڭ ەلەمگە بەلگٸلٸ ەل بولۋىنا قاراعاندى وبلىسىنىڭ دا قوسقان ٷلەسٸ زور. ٶندٸرٸستە, ەكونوميكا سالالارىندا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرٸمٸز بار. رۋحانييات سالاسىندا دا بٸرقاتار جوبالار جٷزەگە اسىرىلدى. بيىل ەليحان بٶكەيحان, جاقىپ اقباەۆ, ەلٸمحان ەرمەكوۆ سىندى الاش ارىستارىنىڭ مەرەيتويلارى اياسىندا قىرۋار جۇمىستار اتقارىلدى. وكتيابر اۋدانىنىڭ اتىن ٶزگەرتٸپ, ەليحان بٶكەيحان ەسٸمٸن بەردٸك. ول دا, تەك, قاراعاندىلىقتارعا عانا ەمەس, جالپى بارلىق قازاقستاندىقتار ٷشٸن ٷلكەن جەتٸستٸك دەپ سانايمىن. ول مەسەلەنٸڭ دە كٶتەرٸلگەنٸنە كٶپ جىلدار ٶتكەن ەدٸ. مٸنە تٷيٸنٸ قويىلدى, - دەدٸ ايماق باسشىسى جەڭٸس قاسىمبەك قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە.

2

شىعارماشىلىق ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ارنالعان دٶڭگەلەك ٷستەلدٸ «اباي» اتىنداعى مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ سەرٸك اقسۇڭقارۇلى تٸزگٸندەدٸ. ايتا كەتۋ كەرەك, ارقاعا «قاسىم ٷيٸن» سالۋ تۋرالى باستامانى العاش كٶتەرگەن وسى ازامات ەدٸ. باستاما قولداۋ تاۋىپ, تەۋەلسٸزدٸك تويى قارساڭىندا قاراعاندىلىقتارعا ٷلكەن تارتۋ جاسالىپ وتىر.

  • قاسىم بەلەنباي مىڭ ادام سىيعان الماتىدان پانا تاپپاي, قۇرت اۋرۋىنا شالدىعىپ قايتىس بولعان. مەن وبلىس ەكٸمٸنٸڭ قابىلداۋىنا بارىپ «قاسىم وسىلاي قايتىس بولعان ادام. تاعدىرى تراگەديياعى تولى. ەندٸ قاراعاندىعا «قاسىم ٷيٸن» اشىپ قويساق, قانداي كەرەمەت بولار ەدٸ» دەپ ۇسىنىس بٸلدٸرگەن ەدٸم. جەڭٸس ماحمۇدۇلى بٸردەن قولداۋ كٶرسەتتٸ. جەي ۋەدە بەرٸپ قانا قويماي, ٶزٸنٸڭ ۇلتجاندى, مەملەكەتشٸل جان ەكەنٸن كٶرسەتٸپ, وسىنداي ەسەم عيماراتتى تارتۋ ەتتٸ. بارشا ەدەبيەتشٸ قاۋىمنىڭ اتىنان قۇتتىقتاي وتىرىپ, العىس بٸلدٸرەمٸن, - دەدٸ سەرٸك اقسۇڭقارۇلى.

«قاسىم ٷيٸنٸڭ» اشىلۋ سالتاناتىنا جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى عالىم جايلىباي جەنە اقىن مارالتاي رايىمبەكۇلى ارنايى كەلگەن ەكەن.

  • قازاقتىڭ قاي ٶڭٸرٸنە بارساڭ دا تاريحتان سىر شەرتٸپ تۇرادى عوي. مىسالى, قاراعاندى مەن قارقارالىنىڭ ەر تاسى تاريح بولىپ سٶيلەپ جاتادى. ال, قازٸر قاراسام قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەر كٷنٸ تاريحقا اينالىپ جاتىر ەكەن. ٶتكەندە عانا قارقابات انانىڭ ەسكەرتكٸشٸنٸڭ اشىلۋىنا قاتىستىق. ودان سوڭ «قاسىم قۇدىعىنىڭ» جٶندەلگەنٸنە كۋە بولدىق. كٷنٸ كەشە عانا بولماي قالعان كوممۋنيزمنٸڭ ەلەسٸندەي بولىپ تۇرعان وكتيابر اۋدانىنىڭ اتاۋىنا ەليحان بٶكەيحان ەسٸمٸ بەرٸلدٸ. بٷگٸن «قاسىم ٷيٸ» اشىلىپ وتىر. بۇل ەدەبيەت ٷشٸن, مەدەنيەت ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى شارا, - دەدٸ جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت.

سالتاناتتى شارادا ە.بٶكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسقارما تٶراعاسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆتٸڭ باستاماسىمەن جارىق كٶرگەن قاسىم امانجولوۆتىڭ بيبليوگرافييالىق جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى ٶتتٸ. سونداي-اق, جازۋشىلار وداعىنىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى جانات جاڭقاشۇلىنىڭ "ويتامعان" جىر جيناعىنىڭ تۇساۋى كەسٸلدٸ.

شىعارماشىلىق ورتالىقتا قاسىم امانجولوۆتىڭ مۇراجايى ورنالاسقان. وندا اقىننىڭ سيرەك كەزدەسەتٸن سۋرەتتەرٸ, ٶزٸ تۇتىنعان سيياساۋىتى مەن قالامسابى جەنە باسقا دا جەدٸگەرلەر قويىلعان ەكەن. سونداي-اق, كٶرمەگە اقىننىڭ تۋعان جەرٸ سارىوبالى اۋىلىنان دەۋلەتقازى مۇقاديۇلى ارنايى كەلٸپ, قاسىمنىڭ كٸندٸگٸن كەسكەنٸ ٷشٸن ەكەسٸ راقىمجاننىڭ شەرييا سادىققىزىنا تارتۋ ەتكەن كٷمٸس بٸلەزٸك پەن جٷزٸكتٸ الىپ كەلگەن ەكەن.

  • بۇل جەدٸگەرلەر بٸزدٸڭ ەۋلەتتە ساقتالىپ كەلە جاتقانىنا عاسىردان اسىپ كەتتٸ عوي. كٷنٸ كەشە جانات جاڭقاشۇلى حابارلاسىپ, كٶرمەگە الىپ كەلۋٸمدٸ سۇراعان. راس, مۋزەيگە تاپسىرۋ تۋرالى دا ۇسىنىس تٷستٸ. بٸراق, وتباسىلىق جەدٸگەر بولعاندىقتان, ٶزٸم بٸلەمگە سالىپ, شەشٸم قابىلداي المادىم. تۋىستارىممەن اقىلداسۋ كەرەك. دەگەنمەن, تٷبٸ مۋزەيگە بەرەتٸن شىعارمىز, - دەيدٸ دەۋلەتقازى مۇقاديۇلى.

«قاسىم ٷيٸ» شىعارماشىلىق ورتالىعىندا اقىن مۋزەيٸنەن بٶلەك, جازۋشىلار وداعىنىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليالى, اقىن سەرٸك اقسۇڭقارۇلى اتىنداعى كابينەت, «قاسىم» جۋرنالىنىڭ رەداكتسيياسى, مەجٸلٸس زالى ورنالاسقان. سونداي-اق, قاراعاندى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوبالىق كەڭسەسٸ, ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸ الاڭىنا دا ورىن بٶلٸنٸپتٸ.