قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸنگٸ ٷكٸمەت شەشٸمدەرٸ: ەليحان سمايىلوۆ نە دەيدٸ?

قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸنگٸ ٷكٸمەت شەشٸمدەرٸ: ەليحان سمايىلوۆ نە دەيدٸ?
فوتو: BAQ.KZ
قاڭتار وقيعاسىنىڭ باستاۋ العانىنا ون كٷننەن كەيٸن, ياعني 2 قاڭتاردا 5 جىل تولادى. قاندى قىرعىن بولعاننان كەيٸن ەلدە بٸرقاتار ٶزگەرٸستەر بولدى. ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ تٶراعاسى قىزمەتٸنەن كەتٸپ, ٷكٸمەت تاراتىلدى. ال جاڭا ٷكٸمەت باسىنا الدىمەن ۋاقىتشا, سوسىن تۇراقتى ەليحان سمايىلوۆ كەلدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا قر جوعارى اۋديتورلىق پالاتاسىنىڭ تٶراعاسى بولىپ وتىرعان ەليحان سمايىلوۆقا Ult.kz تٸلشٸسٸ: «قاڭتار وقيعاسى بويىنشا ٷكٸمەت تاراپىنان جٸبەرٸلگەن قاتەلٸكتەر بولدى دەپ مويىندايسىز با? ەگەر ۋاقىتتى كەرٸ قايتارۋ مٷمكٸن بولسا, سول كەزدەگٸ ٷكٸمەت شەشٸمدەرٸندە نەنٸ باسقاشا ٸستەر ەدٸڭٸز?» ‒ دەگەن سۇراق قويدى.

ەليحان سمايىلوۆ قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸنگٸ جاعداي قيىن بولعانىن, ەۋەلٸ ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مەسەلەلەرٸن شەشۋگە باسا نازار اۋدارعانىن جەتكٸزدٸ.

«ٶتە قايعىلى جاعداي بولدى. جاڭادان تاعايىندالعان ٷكٸمەتتٸڭ الدىندا ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ مەسەلەسٸ ەڭ باستاپقى مەسەلە بولدى. ەستەرٸڭٸزدە بار شىعار, تۇرعىنٷي شارۋاشىلىعىن, كٶلٸك سالاسىن, بانكتەر جەنە ساۋدا-ساتتىق سالاسىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە ولاردىڭ تۇراقتى جۇمىس ٸستەۋٸن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى باستاپقى ايلارى ەڭ الدىڭعى قاتارداعى مەسەلە بولدى. سٸزدەر بٸلەسٸزدەر, بٸزدٸڭ كٶرشٸ مەملەكەتتەردە دە گەوساياسي شيەلەنٸس باستالدى. سانكتسييالار, قوسىمشا سانكتسييالار, تەۋەكەلدەر ٶتە جوعارى بولدى. سوندىقتان سول تەۋەكەلدەردٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن ٷلكەن جۇمىس ٸستەلدٸ. 
سونىمەن بٸرگە كٶپ جىلدان بەرٸ بٸزدٸڭ ينفروقۇرىلىم جاڭعىرتىلماعان, سونىڭ سالدارىنان كەي بٸر اپاتتىق جاعدايلار ورىن الدى. سول اپاتتىق جاعدايلاردى شەشۋ ٷشٸن كٶپ ۋاقىت تا, كٷش تە, قاراجات تا كەتتٸ. سونىمەن قاتار جاز ايلارىندا سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸ بولدى. ينفلياتسييا ٶتە جوعارى بولدى. ينفلياتسييانىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ, ول ‒ رەسەي رۋبلٸنٸڭ  اقش دوللارعىنا شاققانداعى قۇنى 90 رۋلدان 55-60 رۋلگە دەيٸن كٷشەيۋٸ ەدٸ. سونىڭ سالدارىنان رەسەيلٸك تاۋارلاردىڭ بارلىعى بٸر مەزگٸلدە 30 پايىزعا قىمباتتادى. ونىڭ بارلىعى بٸزگە كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزدٸ. سوندىقتان ٷكٸمەت ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسە وتىرىپ, باعالاردى تۇراقتاندىرۋ مەسەلەسٸن العا قويدى. ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, 2022 جىلى ينفلياتسييا 21 پايىز بولسا, كەلەسٸ جىلى ونى ەكٸ ەسەدەن استام مٶلشەرگە  تٶمەندەتٸپ, 9 پايىزدان سەل-اق استى. سونداي-سونداي كٶپتەگەن مەسەلەلەر بولدى», ‒ دەدٸ سمايىلوۆ. 


سونىمەن قاتار «ينۆەستيتسييا تارتۋدان رەكورتتىق دەڭگەيگە جەتتٸك» دەپ ماقتانىشىن بٸلدٸرگەن بۇرىنعى ٷكٸمەت باسشىسى 2022 جىلى قازاقستانعا كەلگەن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 28 ملرد. دوللاردى قۇراعانىن ايتتى. ال نەگٸزٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 2022 جىلى 9 پايىزعا, 2023 جىلى 10 پايىزعا ٶسكەن.

«زاڭناماعا كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸپ, مىڭنان استام بيزنەستكە كەرەكسٸز تالاپتاردى جويدىق. سول وڭ ەسەرٸن بەردٸ دەپ ويلايمىز. بٸز اي سايىن ٷكٸمەت قاراماعىنداعى وتاندىق كەسٸپكەرلەردٸڭ كەڭەسٸن ٶتكٸزٸپ, ولاردىڭ پروبلەمالارىن تالقىلاپ, جٷيەلٸ تٷردە شەشۋگە تىرىستىق» ‒ دەي كەلە سمايىلوۆ جالپى تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋدى قامتاماسىز ەتٸپ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋعا تيٸستٸ جۇمىستار ٸستەلدٸ دەپ ويلايدى.


سودان كەيٸن:

«بٸردەڭەنٸ قاتە جاسادىق دەپ ايتا المايمىن», ‒ دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى قازٸرگٸ جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ تٶراعاسى.

ايتا كەتەيٸك, ەليحان سمايىلوۆ 2022 جىلدىڭ 11 قاڭتارى مەن 2024 جىلدىڭ 1 سەۋٸرٸ ارالىعىندا قر پرەمەر-مينيسترٸ لاۋازىمىندا بولعان.

2022 جىلدىڭ 5 قاڭتارىنا دەيٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مەمين بولدى.