مامىردىڭ 16-سى تٷندە الماتى وبلىسى قاراساي اۋدانىنداعى قوقىس پوليگونى ٶرتەنٸپ, قالاعا تٷتٸن يٸسٸ جايىلدى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸ قولدانۋشىلارى رەسمي اقپاراتتىڭ ۋاقىتىندا تارالماۋىنا شاعىمداندى. قالا اۋاسىنىڭ لاستانۋ دەڭگەيٸن كٶرسەتەتٸن تەۋەلسٸز جوبا اۆتورى "تۇرعىنداردى كٶشەگە شىقپاي, تەرەزەنٸ جاۋىپ وتىرۋعا" كەڭەس بەردٸ. ال قالالىق تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ "اۋادا قاۋٸپتٸ زاتتار مٶلشەرٸ جوعارىلاماعانىن" ايتىپ, تۇرعىنداردى "مەسسەنجەرلەردە تاراعان جالعان اقپاراتقا سەنبەۋگە" شاقىردى.
مامىردىڭ 16-سىنا قاراعان تٷنٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ قولدانۋشىلارى الماتى قالاسىندا تٷتٸن مەن ىس يٸسٸ تارالىپ, "دەمالۋ مٷمكٸن ەمەس" ەكەنٸنە شاعىمداندى. مىسالى, باسيا يزرايلوۆنا ەسٸمدٸ قولدانۋشى Facebook جەلٸسٸندە "كەشە كەشكە قاسكەلەڭدە قوقىس پوليگونى ٶرتەندٸ. ەۋەلٸ بٸشكەك جاققا قاراي تٷتٸن كەتتٸ. جەلدٸڭ باعىتى ٶزگەرٸپ, تٷتٸن قالا جاققا قاراي كٶشە باستادى..." دەپ جازدى.
قالادا تٷتٸن يٸسٸ ەسٸرەسە قالانىڭ تاۋعا جاقىن ورنالاسقان بٶلٸگٸندە قاتتى سەزٸلدٸ. قالا تۇرعىندارى تاڭەرتەڭگٸ ساعات ونعا دەيٸن ىستىڭ ناقتى سەبەبٸن بٸلە المادى.
رەسمي اقپارات مامىردىڭ 16-سى تاڭەرتەڭگٸ ساعات ونعا تامان تارادى. الماتى وبلىستىق تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, قاراساي اۋدانىنداعى ەيتەي اۋىلىنان جەتٸ شاقىرىم جەردەگٸ قوقىس پوليگونى تٷنگٸ 2.00-دەن باستاپ ٶرتەنە باستاعان.
دەپارتامەنت ٶكٸلٸ ەرلان قىلىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ٶرت بٸر گەكتار اۋماققا تاراعان. قىلىشباەۆتىڭ سٶزٸنشە, ٶرتەنٸپ جاتقان پوليگون اۋماعىنا ونعا جۋىق تەحنيكا قۇم سەۋٸپ جاتىر. تٶتەنشە جاعدايلار كوميتەتٸنٸڭ ٶكٸلٸ نۇرسۇلتان نۇراحمەت "ٶرتتەن زارداپ شەككەندەر جوق" دەپ حابارلادى.
تٸلشٸمٸز قالانىڭ ەكولوگييالىق احۋالىنا بايلانىستى "قازگيدرومەتكە" حابارلاسىپ كٶرٸپ ەدٸ, ەسٸمٸن ايزا دەپ تانىستىرعان باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ ٶكٸلٸ ٶرتكە بايلانىستى الماتى قالالىق ەكولوگييا دەپارتامەنتٸنە حابارلاسۋ كەرەگٸن ايتتى. ال قالالىق ەكولوگييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ٶكٸلٸ دانييار قۇرمانبەكوۆ تاڭەرتەڭگٸ ساعات 11 شاماسىندا تٸلشٸ سۇراعىنا بىلاي دەدٸ:
"قازٸر "قازگيدرومەتپەن" بٸرٸگٸپ, بٸزدٸڭ ەكولوگييا دەپارتامەنتٸنٸڭ زەرتحاناسى ستاتسيونارلىق پوستارعا شىعىپ, سىناق (زامەر) الادى. "قازگيدرومەتتٸڭ" اۆتوماتتىق ستاتسيونارلىق پوستى "زاتتاردىڭ جوعارى مٶلشەرٸ" بار دەدٸ".
"نە ٷشٸن ٶرت تۋرالى اقپارات ۋاقىتىندا تارالمادى?" دەگەن سۇراققا ول "بۇل وقيعانى ٶزدەرٸنٸڭ تاڭەرتەڭ عانا بٸلگەنٸن" ايتتى.
- ٶزٸڭٸز ويلاڭىز, تٷنگٸ ساعات ەكٸدە... ونى بٸلگەن دە جوقپىز. تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلگەندەي سونداي مەلٸمەتتەر بولدى, - دەدٸ دانييار قۇرمانبەكوۆ.
تەۋەلسٸز ەكولوگتار "الماتى قالاسى اۋاسىنىڭ لاستانۋ دەڭگەيٸن كٶرسەتەدٸ" دەپ سٸلتەمە بەرەتٸن airkaz.org جوباسى اۋاداعى PM 2.5 قاۋٸپتٸ بٶلشەكتەر دەڭگەيٸ نۇر-سۇلتان ۋاقىتىمەن تاڭەرتەڭگٸ ساعات 9 جارىم شاماسىندا كەيبٸر اۋداندا 133-تٸ كٶرسەتٸپ تۇردى.
- بۇل - ەربٸر تەكشە مەترگە شاققاندا اۋا قۇرامىنداعى PM 2.5 قاۋٸپتٸ بٶلشەكتەر دەڭگەيٸ. ول نەعۇرلىم جوعارى بولسا, سوعۇرلىم جامان. تەۋلٸگٸنە ورتاشا قالىپتى نورما - 25 ميكروگرامم. ەدەتتە جىلدىڭ بۇل مەزگٸلٸندە 10 مەن 30-عا دەيٸن بولادى. بۇل قالىپتى سانالادى. قىستا جاعداي ناشارلاپ كەتەدٸ. كەشە, كەشەنٸڭ ارعى كٷنٸ ەلدەقايدا جاقسى بولاتىن, - دەيدٸ جوبا اۆتورى پاۆەل الەكساندروۆ.
"قۇرىلعىلارىڭىز قانشالىقتى دەل دەرەك بەرەدٸ?" دەگەن سۇراققا ازاماتتىق بەلسەندٸ "قۇرىلعىلارىمنىڭ ٶلشەۋ دەلدٸگٸ 10 پايىزدى قۇرايدى. ياعني, ەگەر PM دەڭگەيٸ 50-دٸ كٶرسەتسە, قۇرىلعىلارىم +-10 پايىز جوعارى-تٶمەن كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن" دەيدٸ ول.
ازاماتتىق بەلسەندٸ بۇعان دەيٸن Facebook-تاعى پاراقشاسىندا اۋا قۇرامىندا قاۋٸپتٸ زاتتار كٶپ بولعاندىقتان "ازاماتتاردى قاتتى قاجەت بولمايىنشا كٶشەگە شىقپاي, تەرەزەنٸ جاۋىپ وتىرۋعا" كەڭەس بەرگەن ەدٸ.
تٷسكە قاراي الماتى قالالىق تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ تۇرعىنداردى "اۋادا كٷكٸرت توتىعىنىڭ قۇرامى 70 ەسەگە جوعارىلادى دەگەن" مەسسەنجەرلەردە تاراپ جاتقان اقپاراتقا سەنبەۋگە شاقىردى.
"قازگيدرومەت" دەرەگٸنە سٷيەنگەن تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ "اۋادا قاۋٸپتٸ زاتتار مٶلشەرٸ جوعارىلاماعانىن" ايتتى.
"وسىعان بايلانىستى الماتى قالالىق تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ رەسپيراتورلار مەن پروتيۆوگاز قولدانۋ تۋرالى نۇسقاۋلىق بەرگەن جوق" دەلٸنگەن تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ تاراتقان حابارلامادا.
دەپارتامەنت الماتى تۇرعىندارىن وقيعاعا بايلانىستى قاتتى الاڭداماۋعا شاقىردى.
رەسمي دەرەك بويىنشا, ٶرتەنٸپ جاتقان پوليگونعا الماتى قالاسىنان شىققان قوقىس شىعارىلادى.
"قازٸر وبلىس ەكٸمٸنٸڭ تاپسىرماسىنا ساي, قاراساي اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ جەنە وبلىس ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى لەززات تۇرلاشوۆ وقيعا ورنىندا جٷر. پوليگونعا الماتى قالاسىنان شىققان قوقىس شىعارىلادى. قازٸر ٶرتتٸ سٶندٸرۋ ٷشٸن وبلىس ەكٸمٸنٸڭ تاپسىرماسىنا ساي, قوسىمشا قۇرىلىس تەحنيكالارى جۇمىلدىرىلىپ جاتىر" دەدٸ الماتى وبلىستىق تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸنٸڭ باسپاسٶز حاتشىسى عالىمۇرات جٷكەل.
