ەلٸمٸزدٸڭ باتىس ايماعى قول باستاعان كٶسەم مەن سٶز باستاعان شەشەنگە, نايزاسىن ات ٷستٸندە الماستىرعان دۋلىعالى باتىر مەن ايىركٶمەي قاۋسىرما جاق اقىنعا كەندە ەمەس. ەربٸر تۇلعانىڭ ٶز بيٸگٸ بار. سولاردىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, تەۋەلسٸز «تارلان» سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ قادىر مىرزا ەلي – اقىندىق جاعىنان دا, ازاماتتىق جاعىنان دا ەل تاريحىندا ەسٸمٸ التىن ەرٸپپەن جازىلاتىن قايراتكەر.
2015 جىلى قادىر اقىننىڭ 80 جىلدىعىنا وراي باتىس قازاقستان وبلىسىندا اقىننىڭ ۇلىلىعىن, اسقاقتىعىن كٶرسەتەتٸن ەكٸ بٸردەي ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى. بٸرەۋٸ – ورال قالاسىندا بوي كٶتەرسە, ەكٸنشٸسٸ –تۋعان جەرٸ جىمپيتى اۋىلىنا «تابان تٸرەدٸ». قادىر مىرزا ەلي اتىنداعى مەدەنيەت جەنە ٶنەر ورتالىعى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
قازاقستاندا بالاماسى جوق ورتالىق عيماراتىنىڭ ساحناسىدا تالاي جۇلدىزدار ٶنەر كٶرسەتكەن 1125 ورىندى امفيتەاتر جۇمىس ٸستەيدٸ. مۇندا جاز مەزگٸلٸندە ەربٸر اۋدان ٶنەرپازدارى ٶنەر كٶرسەتەدٸ. بۇل كەشكٸ سەرۋەنگە شىققان قالا تۇرعىندارىنىڭ كٶڭٸل-كٷيٸن كٶتەرەرٸ سٶزسٸز. سەبەبٸ, بۇل شاعىناۋداندا تۇڭعىش پرەزيدەنت اتىنداعى ساياباق بار.
سەنٸمەن دارالانعان ەرەكشە عيماراتتىڭ ٸشٸندە جايىقتىڭ اقىن-جازۋشىلارىنىڭ قۇرمەتٸنە ەدەبيەت مۋزەي جەنە قادىر مىرزا ەليدٸڭ مەموريالدى كابينەتٸ جابدىقتالدى. كابينەتكە اقىننىڭ ەڭ باي كٸتاپحاناسىنان 6767 كٸتاپپەن بٸرگە ونىڭ تۇتىنعان زاتتارى دا قويىلدى. قادىر اقىننىڭ جەكە كٸتاپحاناسى تۋرالى ەدەبيەتسٷيەر قاۋىم جاقسى بٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار ورتالىقتا قالامىزداعى م.گوركيي اتىنداعى قالالىق كٸتاپحانا بٶلٸمشەسٸ جەنە قادىر اقىننىڭ زامانداس دوسى, بٶكەي قۇمىندا دٷنيەگە كەلگەن اقىن جانعالي نابيۋللين اتىنداعى وقىرمان بٶلمەسٸ جٷيەلٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ.
قازاقستاننىڭ جازۋشىلار, كومپوزيتورلار, سۋرەتشٸلەر وداقتارىنىڭ وبلىستىق بٶلٸمشەلەرٸ دە وسى جەردە ورنالاسقان. ٶزگەشە ديزاينمەن بەزەندٸرٸلگەن جاڭا ساحنالىق كيٸممەن جابدىقتالعان ورتالىقتىڭ 150 ورىندى كونتسەرت زالىندا – ەر اپتا سايىن ەدەبي-سازدى شارالار ٶتكٸزٸلٸپ تۇرادى. ياعني, ٶڭٸرٸمٸزگە تانىمال اقىن-جازۋشىلار, مەدەنيەت سالاسىنا ەڭبەگٸ سٸڭگەن قايراتكەرلەر, ەڭبەك ارداگەرلەرٸمەن كەزدەسۋ كەشتەرٸ, سونداي-اق ٶمٸر جولىنا ايتۋلى ٸز قادىرعان قايراتكەرلەردٸ ەسكە الۋ كەشتەرٸ ۇيىمداستىرىلىپ, حالىقتىڭ كٶزايىمىنا اينالىپ كەلەدٸ.
ەلدٸڭ نازارى اۋعان ورتالىق عيماراتتىڭ كٶرٸنٸسٸ – كٶز تارتارلىق سۇلۋ, قۇرىلىسى ەرەكشە. بٸزگە كەلگەن بەلدٸ تۇلعالارىمىزدىڭ قاتارى مول. اقجايىق ٶڭٸرٸنە كەلگەن ەلباسىمىز ن.ە.نازارباەۆ بٸزدٸڭ ورتالىققا ايالداپ, عيماراتپەن تانىسىپ, اقىن اتىنداعى ەدەبي-مەموريالدىق كابينەتٸن تاماشالادى. ەگەمەن ەلٸمٸزدٸڭ باسشىسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى اقىنىن دەرٸپتەگەن اقجايىق جۇرتىنا ريزا بولىپ, وسىنداي رۋحاني ورتالىقتىڭ اشىلىپ, ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن قۇپتادى.
– ورالدا قادەكەڭنٸڭ اتىنداعى ورتالىق اشىلعانىن بٸلۋشٸ ەدٸم. قازٸر ونىڭ اشىلعانىنا ەكٸنشٸ جىلعا كەتٸپ بارادى. سودان بەرٸ وسىندا كەلۋدٸڭ سەتٸ تەك بٷگٸن عانا تٷسٸپ وتىر. ٶز باسىم, وقىرمان رەتٸندە, قادىر مىرزا ەليدٸڭ ٶشپەس پوەزييالىق تۋىندىلارى مەن ٸشٸنارا پروزا جانرىندا جازعان دٷنيەلەرٸنە ٷلكەن قۇرمەتپەن قارايمىن. قادىر – شىن مەنٸندە حالقىمىزدىڭ ارىن ارلاپ, جوعىن جوقتاي بٸلگەن ٶرەسٸ بيٸك سۋرەتكەر. قايتالانباس اقىندىق تالانتىنا قوسا, ول – ٶزٸنٸڭ ادامي بٸلٸم-بولمىسىمەن دە ٶزگەگە ٶنەگە بولارلىقتاي تۇلعا. ەدەبيەتٸمٸزدٸڭ وسىنداي ٶمٸرشەڭ ٶكٸلٸنە ەسكەرتكٸش تۇرعىزىپ, ونىڭ اتىنا ورتالىق اشقاندارىڭ دۇرىس بولعان ەكەن, – دەپ ەلباسىمىز ريياسىز كٶڭٸلٸن بٸلدٸردٸ.
وسىنداي قولداۋلاردان تىڭ سەرپٸلٸس العان ورتالىقتا «قادىر جولىمەن…» جوباسى قولعا الىنىپ, ٶزگە دە رۋحاني شارالاردىڭ ٶتۋٸنە مۇرىندىق بولۋدا. «جاستىقتىڭ جالىن جىرلارى» ايدارىمەن جۇماداعى جىر مەجٸلٸستەرٸ ٶتٸپ, جاس اقىندار مەموريالدىق كابينەتتە ٶز ٶلەڭدەرٸن وقىپ, جىر ساعاتتارىن ۇيىمداستىردى.
وبلىستىڭ كٶپتەگەن رەسمي شارالارى بٸزدٸڭ ورتالىعىمىزدىڭ زاماناۋي دىبىس كٷشەيتكٸش قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان كونفەرەنتس زالىندا ٶتكٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ورتالىقتىڭ تٶمەنگٸ قاباتىندا اۋداندارىمىزدىڭ, وبلىسىمىزدىڭ, قالا بەردٸ كٶرشٸلەس اقتٶبە, اتىراۋ وبلىستارىنىڭ قىلقالام شەبەرلەرٸنٸڭ تۋىندىلارىن كٶپشٸلٸك نازارىنا پاش ەتكەن سۋرەت كٶرمەسٸ ورنالاسقان.
بۇل ورتالىقتا اقپارات بٶلٸمٸ جٷيەلٸ جۇمىس اتقارىپ كەلەدٸ. قولعا الىنعان ەربٸر شارانى الدىن الا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە جارنامالاپ, ٶتۋ بارىسى مەن قورىتىندىسىن جەلٸ قولدانۋشىلارىنا ۋاقتىلى جەتكٸزٸپ وتىرادى.
بۇل رەتتە ورتالىقتا «قادىرتسەنتر» جەكە سايتى ٸسكە قوسىلسا, «ۋايتمەدجيك» ستۋديياسى اقپارات جەنە جارناما جۇمىستارىن بەينەباياندا جاساۋعا ٶز ٷلەستەرٸن قوسىپ كەلەدٸ. قاشاندا جاس تالانتتاردىڭ تىنىسىن اشۋعا ٷلەس قوساتىن, مەدەني وشاقتان قوڭىر داۋىسىمەن تىڭدارمانداردىڭ جٷرەگٸن تەبٸرەنتٸپ جٷرگەن وبلىس ەنشٸسٸ ەرلان قۋانىشەۆ ورتالىق جانىنان سوڭعى ٷلگٸدەگٸ مۋزىكالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان «داۋىس RECORDS» دىبىس جازۋ ستۋديياسىن اشتى.
مەدەنيەت قايراتكەرٸ, كومپوزيتور ەدٸلبەك سٷلەيمەنوۆ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن ەلگە تانىمال حالىقتىق «ەجەلەر سەلەمٸ» انسامبلٸ تەربيە-تەلٸمٸ مول حالىق ەندەرٸمەن قاتار, ەل اراسىنا كەڭٸنەن تاراعان مازمۇندى ەندەردٸ ورىنداپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ قوشەمەتٸنە بٶلەنٸپ جٷر. سونىمەن قاتار كٷيشٸ, ۇستاز اسقار كەنجەعاليەۆ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن دومبىرا ٷيٸرمەسٸ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋگە ۇمتىلعان ۇل-قىزداردى قۇدٸرەتتٸ كٷي ەلەمٸنە جەتەلەيدٸ.
«قادىر جولىمەن…» جوباسى اياسىندا ورتالىق جانىنان «اۋىلدان سەلەم» جوباسى قۇرىلدى. جوبانىڭ ماقساتى – الىس اۋىلدا تانىلماي جٷرگەن تالانتتى, دارىندى ٶنەر يەلەرٸنٸڭ جولىن اشۋ, ولاردى وبلىس جۇرتشىلىعىنا تانىستىرۋ. باستالعان جوبا جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. ورتالىقتىڭ كونتسەرت زالىندا اۋىل ٶنەرپازدارى قالا تۇرعىندارىنا تالانتتارىن تانىتىپ, باستاماعا ٷن قوسىپ وتىر.
مەدەني ۇجىمنىڭ جۇمىسى سەت سايىن جاندانىپ, تىڭ جوبالارمەن تولىعىپ جاتىر. ايتالىق, «ەلەۋلٸ ەسٸمدەر» جوباسىمەن ٶنەر, مەدەنيەت, بٸلٸم, دەنساۋلىق جەنە باسقا دا سالالارعا ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەسٸمٸ ەلەۋلٸ جاندارمەن كەزدەسۋ كەشتەرٸ ٶتكٸزٸلٸپ, رۋحاني شارالار اپتانىڭ ەر بەيسەنبٸسٸندە تۇراقتى ۇيىمداستىرىلسا, سوڭىنا ٶشپەس ٸز قالدىرعان ۇلى تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا «جارق ەتٸپ سٶنگەن بٸر جۇلدىز» اتتى جوبا قولعا الىندى.
«قادىر جولىمەن…» جوباسى اياسىندا قادىر اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتايتىن «دالا ديدارى» كٶشپەلٸ ٶنەر ۇجىمى قۇرىلدى. اتالعان ٶنەر ۇجىمىنىڭ قۇرىلۋ ماقساتى – قايتالانباس تۇلعا, بٸرتۋار اقىن, مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى قادىر مىرزا ەلي شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋ. ياعني, ۇجىم قۇرامىنداعى ەنشٸلەر اقىننىڭ سٶزٸنە جازىلعان ەندەردٸ شىرقاسا, تالانتتى جاستار ٶلەڭدەرٸن وقىپ, ەزٸل-قالجىڭدارى مەن افوريزمگە اينالعان دانالىق ويلارىن, قاناتتى سٶزدەرٸن كەڭٸنەن دەرٸپتەيدٸ. بۇل – دالانىڭ بٸرتۋار پەرزەنتٸنٸڭ باي مۇراسىنا دەگەن زور قۇرمەت.
ۇجىم تۇساۋكەسەر كەشٸنەن باستاپ حالىقتىڭ وڭ باعاسىن الا بٸلدٸ. وبلىسىمىزدىڭ اۋدان, اۋىلدارىندا ٶنەر كٶرسەتٸپ, تەجٸريبەسٸن شىڭداعان جاس ۇجىم اتىراۋ, ماڭعىستاۋ وبلىستارىنا, استانا, الماتى قالالارىنا ٶنەر ساپارىن جاساپ, قادىر شىعارماشىلىعىن قۇرمەتتەيتٸن كٶرەرمەننٸڭ ىقىلاسىنا بٶلەندٸ. اقىن اتىن ۇلىقتاۋ – ۇرپاققا امانات. بۇل ورايدا قادىر ورتالىعى ورنالاسقان قالانىڭ 6-شاعىناۋدانىنداعى اۋىزەكٸ تٸلدە 62 ٷي اتالىپ كەلگەن ايالداماعا رەسمي تٷردە قادىر مىرزا ەلي ورتالىعى اتاۋى بەرٸلدٸ.
سونداي-اق تاعى دا بٸر قۋانىشتى جاڭالىقتىڭ كۋەسٸ بولدىق. ەلوردامىز استانادا رەسپۋبليكالىق ونوماستيكالىق كوميسسيياسىنىڭ وتىرىسىمەن, قالالىق مەسليحات شەشٸمٸمەن بقو, ورال قالاسىنىڭ 5-شاعىناۋدانىنا قادىر مىرزا ەليدٸڭ اتىن بەرۋ تۋرالى شەشٸم شىقتى. بۇل – جايىق ٶڭٸرٸنٸڭ جەتٸستٸگٸ.
وبلىسىمىز عانا ەمەس, ەلٸمٸز تامسانىپ, تاڭعالارلىقتاي ەرەكشە عيماراتىمەن, تىڭ باستاما, جوبالارىمەن, يگٸ مەدەني ٸس-شارالارىمەن دارالانعان قادىر مىرزا ەلي اتىنداعى مەدەنيەت جەنە ٶنەر ورتالىعىنىڭ بٷگٸنگٸ تىنىسى كەڭ, كەلەشەگٸ جارقىن.
باۋىرجان حاليوللا,
قادىر مىرزا ەلٸ اتىنداعى مەدەنيەت جەنە ٶنەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى
