تاياۋ شىعىستاعى سوعىس ۋاقىتشا سايابىرسىعانىمەن, يران مەن اقش اراسىنداعى سەنٸم داعدارىسى ەلٸ دە شەشٸلگەن جوق. تەگەراننىڭ باستى كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ, يران پارلامەنتٸنٸڭ سپيكەرٸ مۇحاممەد باگەر عاليبافتىڭ سوڭعى مەلٸمدەمەسٸ وسىنى تاعى بٸر مەرتە كٶرسەتتٸ. ول اقش-پەن كەلٸسسٶزدەردە يران ەشقانداي ىمىراعا بارمايتىنىن اشىق ايتتى. بۇل مەلٸمدەمە ايماقتاعى گەوساياسي جاعدايدىڭ ەلٸ دە كٷردەلٸ ەكەنٸن اڭعارتادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
Reuters اگەنتتٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, عاليباف بۇل سٶزدٸ پەكٸستان ارميياسىنىڭ باسشىسى اسيم مۋنيرمەن كەزدەسۋٸ كەزٸندە ايتقان. كەزدەسۋ تەگەراندا ٶتتٸ. يران تاراپى اقش-تى «سەنٸمسٸز ەرٸپتەس» دەپ اتاپ, ۆاشينگتونمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋ قيىن ەكەنٸن مەلٸمدەگەن. تەگەراننىڭ ۇستانىمى بويىنشا, يران ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق مٷددەسٸ مەن قۇقىقتارىنان باس تارتپايدى.
سوڭعى اپتالارداعى قاقتىعىستاردان كەيٸن پارسى شىعاناعىنداعى احۋال ەلەمدٸك ەكونوميكاعا دا ەسەر ەتە باستادى. ەسٸرەسە, ورمۋز بۇعازى تٶڭٸرەگٸندەگٸ جاعداي حالىقارالىق نارىقتى الاڭداتىپ وتىر. بۇل بۇعاز ارقىلى ەلەمدەگٸ مۇناي تاسىمالىنىڭ ٷلكەن بٶلٸگٸ ٶتەدٸ. سوعىس كەزٸندە تەڭٸز جولدارىنىڭ جابىلۋى مۇناي باعاسىنىڭ قۇبىلۋىنا, لوگيستيكالىق تٸزبەكتەردٸڭ بۇزىلۋىنا جەنە ەنەرگەتيكالىق نارىقتاعى تۇراقسىزدىققا سەبەپ بولدى.
قازٸر پەكٸستان ارااعايىندىق جاساپ, يران مەن اقش اراسىنداعى ديالوگتى جانداندىرۋعا تىرىسىپ جاتىر. Reuters دەرەگٸندە يسلامابادتىڭ ارنايى ديپلوماتييالىق باستاما كٶتەرگەنٸ ايتىلادى. پەكٸستان بيلٸگٸ ەكٸ ەل اراسىنداعى قايشىلىقتاردى ازايتىپ, كەلٸسسٶز ٷستەلٸنە قايتا وتىرعىزۋدى كٶزدەيدٸ. بۇل جەردە پەكٸستان ٶزٸن تەك كٶرشٸ مەملەكەت ەمەس, ايماقتاعى تۇراقتىلىققا مٷددەلٸ ويىنشى رەتٸندە كٶرسەتٸپ وتىر.
يران مەملەكەتتٸك تەلەارنالارىنىڭ حابارلاۋىنشا, اسيم مۋنير يران پرەزيدەنتٸ ماسۋد پەزەشكيانمەن دە كەزدەسكەن. كەزدەسۋگە يراننىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ ابباس اراكچي قاتىسقان. تاراپتار 14 تارماقتان تۇراتىن ارنايى قۇجاتتى تالقىلاعان. يران بۇل قۇجاتتى بولاشاق كەلٸسسٶزدەردٸڭ نەگٸزگٸ بازاسى رەتٸندە قاراستىرىپ وتىر.
عاليباف ٶز سٶزٸندە يراننىڭ ەسكەري ەلەۋەتٸ ەلسٸرەگەن جوق دەپ مەلٸمدەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ۋاقىتشا بٸتٸم كەزٸندە يران قارۋلى كٷشتەرٸ قايتا كٷشەيٸپ ٷلگەرگەن. ول تٸپتٸ اقش سوعىستى قايتا باستايتىن بولسا, ونىڭ سالدارى بۇرىنعىدان دا اۋىر بولاتىنىن ەسكەرتكەن.
بۇل مەلٸمدەمەلەردٸڭ استارىندا بٸرنەشە ماڭىزدى فاكتور جاتىر. بٸرٸنشٸدەن, يران ٶزٸنٸڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى قىسىمدى قابىلداعىسى كەلمەيدٸ. Reuters جازۋىنشا, تەگەران ەلٸ كٷنگە دەيٸن جوعارى دەڭگەيدە بايىتىلعان ۋران قورىن ساقتاپ وتىر. سونىمەن بٸرگە, يران درون, زىمىران جەنە ايماقتاعى پروكسي كٷشتەر ارقىلى ٶزٸنٸڭ ەسكەري ىقپالىن جوعالتپاعانىن كٶرسەتكٸسٸ كەلەدٸ.
ەكٸنشٸدەن, اقش پەن يزرايل يراننىڭ ەسكەري مٷمكٸندٸگٸن شەكتەۋدٸ نەگٸزگٸ ماقساتتارىنىڭ بٸرٸ دەپ سانايدى. سوندىقتان كەلٸسسٶزدەردەگٸ نەگٸزگٸ تارتىس يادرولىق باعدارلاما عانا ەمەس, ايماقتىق ىقپال مەسەلەسٸنە دە بايلانىستى بولىپ وتىر.
اقش مەملەكەتتٸك حاتشىسى ماركو رۋبيو كەلٸسسٶزدەردە بەلگٸلٸ بٸر ٸلگەرٸلەۋ بار ەكەنٸن ايتقانىمەن, «ايىرماشىلىقتار ەلٸ دە تەرەڭ» ەكەنٸن مويىندادى. بۇل ۆاشينگتون مەن تەگەران اراسىنداعى ديپلوماتييالىق كٶپٸردٸڭ ەلٸ دە ەلسٸز ەكەنٸن بٸلدٸرەدٸ.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ جاعداي — ۋاقىتشا تىنىشتىق قانا. سەبەبٸ تاياۋ شىعىستاعى كٷش بالانسى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرگەن جوق. يران دا, اقش تا ٶز پوزيتسييالارىنان تولىقتاي شەگٸنۋگە دايىن ەمەس. ال ورمۋز بۇعازى سيياقتى ستراتەگييالىق ايماقتارداعى كەز كەلگەن شيەلەنٸس مۇناي باعاسىنا عانا ەمەس, بٷكٸل ەلەم ەكونوميكاسىنا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
قازٸر ەلەم يران مەن اقش اراسىنداعى كەلٸسسٶزدەردٸڭ قالاي ٶربيتٸنٸن جٸتٸ باقىلاپ وتىر. ٶيتكەنٸ بۇل تەك ەكٸ ەلدٸڭ مەسەلەسٸ ەمەس. بۇل — ەنەرگەتيكا, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە جاڭا گەوساياسي تەرتٸپكە قاتىستى ٷلكەن ويىننىڭ بٸر بٶلٸگٸ.
