كەشە استانادا XI يننوۆاتسييالىق كونگرەسس ٶتتٸ. ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن «تەحنولوگييالىق دامۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق اگەنتتٸك» اق ۇيىمداستىرعان جيىنعا حالىقارالىق جەنە قازاقستاندىق ساراپشىلار, ٷكٸمەت پەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك ٶكٸلدەرٸ, ۇلتتىق حولدينگتەر مەن كومپانييالاردىڭ باسشىلارى, عىلىمي زەرتتەۋ جەنە دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ قاتىستى. بيىلعى جيىن قازاقستان ٷشٸن ماڭىزدى تٶرت باعىتقا – ەنەرگەتيكا, جاڭا ماتەريالدار, اقپاراتتىق جەنە كوممۋنيكاتسييالىق تەحنولوگييالار, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندەگٸ تەرەڭدەتٸپ قايتا ٶڭدەۋگە كٶڭٸل بٶلگەن.
«مٷييدب ەكٸنشٸ بەسجىلدىعىنداعى يننوۆاتسييالاردىڭ رٶلٸ» تاقىرىبىنداعى پلەنارلىق وتىرىستى اشقان بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ ەرلان ساعاديەۆ ەگەمەندٸك العانىنا ەندٸ عانا شيرەك عاسىر تولعان ەلٸمٸز ٷشٸن حالىقارالىق تەجٸريبە الماسۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن باسا جەتكٸزدٸ. «ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, ەكٸ ستراتەگييالىق يننوۆاتسييالىق كلاستەر الماتى مەن استانا قالالارىندا جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸز ەكسپو-2017 كٶرمەسٸنەن كەيٸن ەلٸمٸز يننوۆاتسييالىق دامۋ جاعىنان العا جىلجيدى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز. حالىقارالىق نارىقتا ٶزگەلەرمەن بەسەكەلەس بولۋ ٷشٸن جاڭا بٸلٸم مەن تەحنولوگييالار قاجەت ەكەنٸن جەتە تٷسٸنەمٸز. سوندىقتان حالىقارالىق ەرٸپتەستٸك پەن تەجٸريبە الماسۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايتقىم كەلەدٸ», دەدٸ مينيستر.
باسقوسۋدا «بەيتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگٸ» اق باسقارما تٶراعاسى ەربولات دوساەۆتىڭ بايانداماسى تىڭدالدى. «بٷگٸندە ەل كەسٸپورىندارىنىڭ ينۆەستيتسييالىق ماقساتتارىنا باعىتتالعان ەربٸر بەسٸنشٸ تەڭگە حولدينگ قارجىسى بولىپ تابىلادى. وسى رەتتە تەحنولوگييالىق دامۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق اگەنتتٸككە ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەن جاڭا تەحنولوگييالار ترانسفەرتٸ بويىنشا ماڭىزدى رٶل جٷكتەلٸپ وتىر. اگەنتتٸك الدىنا قازٸرگٸ كەزدە تەحنولوگييالىق كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ سەكٸلدٸ ماڭىزدى مٸندەت قويىلدى. ٶتكەن جىلدارداعى ونىڭ قىزمەتٸ بويىنشا شاعىن قورىتىندى جاسايتىن بولساق, 12,2 ميلليارد تەڭگەگە 328 گرانتقا قولداۋ جاسالدى. جۇمىس نەتيجەسٸندە گرانت الۋشىلار مىڭعا جۋىق جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇردى. 80 ميلليارد تەڭگەگە تارتا ٶنٸم شىعارىلدى جەنە 4 ميلليارد تەڭگەنٸڭ سالىعى تٶلەندٸ. دەمەك, بٸز ايتىپ وتىرعان 12,2 ميلليارد تەڭگە بازالىق ينۆەستيتسييالار ٶزٸن اقتادى», دەگەن ە. دوساەۆ كەيبٸر جوبالاردىڭ نەتيجەلەرٸ جوسپارداعىداي بولماعانىن دا جاسىرمادى. «بٸز حولدينگ ٸشٸندە ٶزٸمٸزدٸڭ تۇجىرىمدامالىق قادامدارىمىزدى بٸرشاما ٶزگەرتۋدەمٸز. وسى ورايدا, يننوۆاتسييالىق دامۋعا قولداۋدى قالاي جاساۋدىڭ مەن-جايىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. بٷگٸندە حولدينگ پەن اگەنتتٸك بٸرلەسٸپ, قىزمەتٸمٸزدٸڭ جاڭا باعىتتارىن دامىتۋدى قالىپتاستىرۋمەن اينالىسۋدا», دەپ تٷيٸندەدٸ ول سٶزٸن.
كونگرەستە استانا قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەسەت يسەكەشەۆ بايانداما جاساپ, يننوۆاتسييالاردى دامىتۋعا ارنالعان ٷكٸمەتتٸك باعدارلامادان بٶلەك, ەلوردانىڭ ٶز باعدارلاماسى بار ەكەنٸن ايتتى. «سولاردىڭ بٸرٸن بٸز «دامۋ» قورىمەن بٸرلەسٸپ ٸسكە اسىرىپ كەلەمٸز. سونداي-اق, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتٸڭ ەسەبٸنەن قارجىلاندىرىلاتىن جوبالار بار, ستارتاپ جوبالارعا دا قولداۋ جاساپ وتىرامىز. ٶتكەن اپتادا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرگە ستارتاپ سەسسييا ٶتكٸزدٸك. جىل سوڭىنا دەيٸن ٷزدٸك يننوۆاتسييالىق كومپانييالارعا 30 ميلليون تەڭگە بٶلٸنەدٸ», دەدٸ ە.يسەكەشەۆ. استانا ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, 30 قاراشا كٷنٸ «استانا Smart city» اتتى حالىقارالىق فورۋم ۇيىمداستىرىلادى. سول جەردە ەلوردالىق العاشقى جوبالار جارييالانباق.
جيىندا اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ دەۋرەن اباەۆ ەلٸمٸزدٸڭ قازٸرگٸ يننوۆاتسييالىق دامۋ دەڭگەيٸ جايىندا ەڭگٸمەلەدٸ. «بٷگٸندە يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ قارقىنى كٶپ جاعدايدا تسيفرلى جەلٸلەردٸڭ ينفراقۇرىلىمىنا بايلانىستى. ول جاعىنان قازاقستان بٸراز جەتٸستٸكتەرگە جەتتٸ. مەسەلەن, ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرٸنٸڭ سانى جاعىنان بەسٸنشٸ ورىنعا كٶتەرٸلسەك, عالامتوردى پايدالانۋ بويىنشا ەلەم ەلدەرٸ ٸشٸندە 61-ورىنعا شىقتىق. ال سپۋتنيكتٸك بايلانىس بارلىق اۋماقتى قامتيدى. ٶتكەن جىلى قازاقستان وزىق اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى دامىتۋ باعىتىندا تمد ەلدەرٸن ارتقا تاستاپ, 40-ورىنعا كٶتەرٸلدٸ. «ەلەكتروندى ٷكٸمەتتٸ» ٸلگەرٸلەتۋدە ٷزدٸك وتىزدىققا كٸرەمٸز. الايدا, ۋاقىت بٸر جەردە تۇرمايدى. سوندىقتان بٸزدٸڭ مينيسترلٸك «تسيفرلى قازاقستان» اتتى جاڭا باعدارلامانى دايارلاۋدا. ونىڭ ٸشٸندە ەل ەكونوميكاسىن «يننوۆاتسييالىق رەلسكە» قويۋ مەسەلەسٸ دە بار», دەدٸ د.اباەۆ. ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, جاڭا باعدارلامادا شالعاي اۋىلداردى عالامتورمەن قامتۋ شارالارى دا قاراستىرىلعان. بۇدان بٶلەك, باعدارلاما اياسىندا تىڭ يننوۆاتسييالىق جوبالار قولعا الىنادى. بٷگٸندە يننوۆاتسييالىق ەكونوميكانى دامىتۋ ەلدٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن, ازاماتتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالعان. وسى تۇرعىدا ەلٸمٸزدە «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى مەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى اياسىندا عىلىمي-تەحنيكالىق جەنە يننوۆاتسييالىق جٷيەلەردٸ نىعايتۋعا جول سالاتىن ٸرگەلٸ باستامالار جٷزەگە اسۋدا.
يننوۆاتسييالىق كونگرەسس جۇمىسى «ماڭىزدى تەحنولوگييالاردى دامىتۋدىڭ حالىقارالىق تەجٸريبەسٸ» جەنە «بولاشاق ەنەرگيياسى» ەكسپو-2017 تۇجىرىمداماسى اياسىندا «تازا تەحنولوگييالاردى» دامىتۋ» تاقىرىبىنداعى پانەلدٸك سەسسييامەن جەنە كەسٸپكەرلەرگە ارنالعان شەبەرلٸك سىنىبىمەن جالعاستى. سپيكەرلەر اراسىندا نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى راە كۆون چۋنگ, يزرايلدٸڭ «L.N. Innovative Technologies» كٶشباسشى بيزنەس-ينكۋباتورىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى كلارا ورەن, «Japan Technology Group» كومپانيياسىنىڭ باسشىسى ميتسۋ ياموموتو, قازاقستانداعى «كونراد ادەناۋەر» قورى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ديرەكتورى توماس حەلم, USAID كليمات ٶزگەرٸسٸن توقتاتۋعا باعىتتالعان قازاقستاندىق باعدارلامانىڭ باسشىسى الەكسەي سانكوۆسكيي بار.
القالى باسقوسۋ اياسىندا 26 يننوۆاتسييالىق جوبانىڭ كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى. ولاردىڭ ٸشٸندە ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸنە قاتىساتىن جوبالار دا بار. «مۇندا بٸزدٸڭ 3D سكانەرٸمٸزدٸ تانىستىرۋدامىز. وسى قۇرىلعىنىڭ كٶمەگٸمەن قيىن دەتالداردىڭ 3D مودەلدەرٸن جاساپ شىعارا الامىز. ياعني, قولمەن ٶلشەۋگە كەلمەيتٸن قيىن دٷنيەلەردٸڭ دەلمە-دەل سىزبالارىن جاسايمىز. سوسىن ونىڭ سەيكەستٸگٸ ٶتە جوعارى دەلدٸكپەن ٶلشەنگەن مودەلٸن ٶندٸرەمٸز. بۇل قۇرىلعىنى كومپانييامىز 2010 جىلى گەرمانييادان ساتىپ العان.
ال كٶرمەگە كەلسەك, شارا ارقىلى كٶپتەگەن كومپانييا ٶزدەرٸنە كليەنت تابۋعا مٷمكٸندٸك الدى. بٸز دە بٸرنەشە ەرٸپتەستەرٸمٸزبەن كەلٸسٸمگە كەلدٸك», دەيدٸ كٶلٸكتٸك ماشينا جاساۋ كونسترۋكتورلىق بيۋروسىنىڭ بٸرٸنشٸ دەرەجەلٸ كونسترۋكتورى تەمٸرجان ەرجانۇلى.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)