ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردىڭ قوعامنان شەت قالماي, ساپالى بٸلٸم الۋى – بٷگٸنگٸ ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ عانا ەمەس, مەملەكەتتٸڭ ٶركەنيەتتٸك دامۋ دەڭگەيٸن ايقىندايتىن ماڭىزدى كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ. قازاقستان سوڭعى جىلدارى ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان كەشەندٸ رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جەكەلەگەن جوبالارمەن شەكتەلمەي, زاڭنامالىق جەنە ستراتەگييالىق قۇجاتتار ارقىلى جٷيەلٸ تٷردە ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر.
ينكليۋزيۆتٸ ساياساتتىڭ قۇقىقتىق نەگٸزٸ 2025–2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ينكليۋزيۆتٸ ساياسات تۇجىرىمداماسىندا», 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسىندا, سونداي-اق «بٸلٸم تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بالانىڭ قۇقىقتارى تۋرالى», «دامۋىندا شەكتەۋلەرٸ بار بالالارعا ەلەۋمەتتٸك جەنە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تٷزەتۋ ارقىلى قولداۋ كٶرسەتۋ تۋرالى» زاڭداردا ناقتى كٶرٸنٸس تاپقان. بۇل قۇجاتتاردىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار ەربٸر بالانىڭ بٸلٸم الۋعا, ەلەۋمەتتەنۋگە جەنە قوعام ٶمٸرٸنە تولىققاندى ارالاسۋىنا جاعداي جاساۋ.
بٷگٸندە ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالارعا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەت كٶلەمٸ دە ۇلعايىپ كەلەدٸ. بۇل ينكليۋزيۆتٸ ينفراقۇرىلىمدى ٷزدٸكسٸز دامىتۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتەدٸ. ال ەرەكشە بالاعا بٸلٸم بەرۋ تۋرالى Seitzhan school مەكتەبٸنٸڭ مۋزىكا پەنٸ مۇعالٸمٸ, پەداگوگ ساراپشى زامانبەك بازاتحانۇلى پٸكٸرٸمەن بٶلٸستٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋدٸڭ تاعى بٸر ماڭىزدى باعىتى – جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەردٸڭ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋ.
«2025–2026 وقۋ جىلىنىڭ باسىندا ەلٸمٸزدە ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار 237 مىڭنان استام بالا تٸركەلگەن. ونىڭ 70 مىڭنان استامى – مەكتەپكە دەيٸنگٸ جاستاعى, 165 مىڭنان استامى – مەكتەپ جاسىنداعى بالالار. ساراپشىلار بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ جىل سايىن ٶسٸپ وتىرعانىن تەك بالالار سانىنىڭ ارتۋىمەن عانا ەمەس, ەرتە دياگنوستيكالاۋ جٷيەسٸنٸڭ جەتٸلدٸرٸلۋٸمەن جەنە اتا-انالاردىڭ ارنايى قولداۋعا جٷگٸنۋ دەڭگەيٸنٸڭ جوعارىلاۋىمەن دە بايلانىستىرادى», – دەيدٸ پەداگوگ ساراپشى زامانبەك بازاتحانۇلى.
قازٸر رەسپۋبليكادا ارنايى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ سانى 539-عا جەتتٸ. ونىڭ ٸشٸندە 126 پسيحولوگييالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسييا, 240 پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق تٷزەتۋ كابينەتٸ, 12 اۋتيزم ورتالىعى, 14 وڭالتۋ ورتالىعى, 99 ارنايى مەكتەپ جەنە 48 ارنايى بالاباقشا جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل – سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتٸك قولداۋ اياسىندا قالىپتاسقان ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم. دەگەنمەن ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ تەك ارنايى مەكەمەلەر سانىن كٶبەيتۋمەن ٶلشەنبەيدٸ. ەڭ باستىسى – ەربٸر بالانىڭ تۇرعىلىقتى جەرٸنە قاراماستان قاجەتتٸ قىزمەتكە قول جەتكٸزۋٸ جەنە جالپى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا ساپالى بٸلٸم الۋىنا مٷمكٸندٸك جاسالۋى.
«ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ – بۇل ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالانى جاي عانا مەكتەپكە قابىلداۋ ەمەس. ونىڭ باستى ماقساتى – ەر بالانىڭ قابٸلەتٸ مەن مٷمكٸندٸگٸنە قاراي بٸلٸم الىپ, ٶز قاتارلاستارىمەن بٸرگە ٶسٸپ-جەتٸلۋٸنە جاعداي جاساۋ. سوندىقتان ينكليۋزييانى ەلەۋمەتتٸك جوبا رەتٸندە ەمەس, بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىراتىن ماڭىزدى باعىت رەتٸندە قاراستىرۋ قاجەت.
سوڭعى جىلدارى مەكتەپتەردە ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن دامىتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ كەلەدٸ. قولداۋ كابينەتتەرٸنٸڭ اشىلۋى, پەداگوگ-اسسيستەنتتەردٸڭ جۇمىسقا تارتىلۋى, ارنايى ماماندار سانىنىڭ ارتۋى مۇعالٸمدەردٸڭ جۇمىسىن دا جەڭٸلدەتٸپ, بالالارعا كٶرسەتٸلەتٸن كٶمەكتٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋدا. دەگەنمەن ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸمنٸڭ تابىستى بولۋى تەك ماتەريالدىق جاعدايعا بايلانىستى ەمەس. ەڭ ماڭىزدىسى – مەكتەپ ۇجىمىنىڭ كٶزقاراسى مەن پەداگوگتەردٸڭ كەسٸبي دايىندىعى.
بٷگٸندە مۇعالٸم تەك پەندٸ وقىتۋشى ەمەس, ەر بالانىڭ قاجەتتٸلٸگٸن ەسكەرەتٸن باعىتتاۋشى تۇلعاعا اينالىپ وتىر. ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار وقۋشىنىڭ سىنىپتا ٶزٸن ەركٸن سەزٸنۋٸ, قۇرداستارىمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋى, ساباققا بەلسەندٸ قاتىسۋى مۇعالٸمنٸڭ كەسٸبي شەبەرلٸگٸنە تٸكەلەي بايلانىستى.
سونىمەن قاتار ينكليۋزيۆتٸ ورتا ەرەكشە بالالارعا عانا ەمەس, باسقا وقۋشىلارعا دا وڭ ەسەر ەتەدٸ. بٸر سىنىپتا بٸرگە بٸلٸم العان بالالار مەيٸرٸمدٸلٸككە, تٶزٸمدٸلٸككە, ٶزگەگە قۇرمەتپەن قاراۋعا ٷيرەنەدٸ. ولار ەر ادامنىڭ مٷمكٸندٸگٸ ەرتٷرلٸ ەكەنٸن تٷسٸنٸپ ٶسەدٸ», – دەيدٸ پەداگوگ ساراپشى زامانبەك بازاتحانۇلى.
قازٸرگٸ تاڭدا ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردىڭ 213,7 مىڭى نەمەسە 90 پايىزى ارنايى پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋمەن قامتىلعان. جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەردە 96 مىڭنان استام ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالا بٸلٸم الىپ جاتىر. ولارعا 11 مىڭنان استام ارنايى پەداگوگ قىزمەت كٶرسەتەدٸ. سونىمەن بٸرگە بۇرىن ٷيدە وقۋعا مەجبٷر بولعان بالالاردى مەكتەپ ورتاسىنا بەيٸمدەۋ باعىتىندا دا وڭ ٶزگەرٸستەر بايقالادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 17 مىڭ بالا ٷي جاعدايىندا بٸلٸم الادى. ونىڭ 83 پايىزى – مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالار. بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا پەداگوگ-اسسيستەنتتەر مەن جەكە كٶمەكشٸلەر لاۋازىمدارىنىڭ ەنگٸزٸلۋٸ نەتيجەسٸندە ٷيدە وقيتىن بالالار سانى بٸر جىل ٸشٸندە 11 پايىزعا ازايىپ, ەكٸ مىڭعا جۋىق بالا مەكتەپكە كەلٸپ, قاتارلاستارىمەن بٸرگە بٸلٸم الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.
