دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماماندارى كوروناۆيرۋسپەن سىرقاتتانۋدىڭ الدىن الۋعا قاتىستى ەسكەرتۋ جاساپ جاتىر. قازٸرگٸ كەزدە ەلەم ەلدەرٸندە اۋرۋدىڭ تارالۋى جالعاسۋدا. بۇل ٶز كەزەگٸندە ٸندەتكە شالدىعۋ دەڭگەيٸ ارتىپ كەلە جاتقانىن بايقاتىپ وتىر. وسى ورايدا استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتٸ بالالار جۇقپالى اۋرۋلارى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ديناگٷل باەشەۆا قازاقستاندىقتاردى ساقتىق شارالارىن ورىنداۋعا شاقىردى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ٸندەتتٸڭ تارالۋى مەسەلەسٸندە ادامدار بۇل پروتسەستٸ ٶزٸ باسقارادى. كوروناۆيرۋستىڭ جوق بولۋى دا, تىڭ قارقىنمەن ٷدەپ كەتۋٸ دە مٷمكٸن. بٸر-بٸرٸمٸزگە ۆيرۋستى قانشالىقتى تاراتاتىنىمىزعا بايلانىستى. مەسەلەن, قاتاڭ شارالار قابىلدانعان, ٷيدەن شىعارماعان كەزەڭدٸ الىپ قارايىق. سول كەزدە ۆيرۋستىڭ ادامنان ادامعا تارايتىنى كٶپ ايتىلدى.تەمپەراتۋرا جىلى ما, سۋىق پا, اياز با, اپتاپ ىستىق پا – ۆيرۋسقا بەرٸبٸر. سەبەبٸ ٸندەت – ادام ارقىلى تارايدى», - دەدٸ ديناگٷل باەشەۆا.
وسى ورايدا مامان مامىر ايىندا تج رەجيمٸ الىنىپ تاستالىپ, كارانتين ەنگٸزٸلگەنٸن ەسكە سالدى. بۇل كەزەڭدە ادامدار جاعدايدى ەلٸ تولىق تٷسٸنبەدٸ. بەلكٸم, بٸزدٸڭ ەلدە مۇنداي ٸندەتتٸڭ بۇرىن بولماعانى دا, مۇنداي شارالاردىڭ ەشقاشان قابىلدانباعانى دا سەبەپ بولعان شىعار.
«بٸرقاتار ەلدە دەرٸگەرلەر مەن ەپيدەميولوگتاردىڭ كەڭەسٸن بۇلجىتپاي ورىنعانىن كٶردٸك. بٸزدە حالىقتىڭ بٸراز بٶلٸگٸ سول كەزدە ۆيرۋستىڭ جوقتىعىن ايتىسىپ, مۇنى ەدەيٸ جاسالىپ جاتقان شەكتەۋلەر رەتٸندە قابىلدادى. نەگٸزسٸز ۋەج ايتىپ, سونىڭ سالدارىنان كٶبٸسٸندە كٷدٸك بولدى. ماۋسىمدا كارانتين مەن تج رەجيمٸ الىنىپ تاستالىپ ەدٸ, بەرٸ كٶشەگە شىعىپ, قوعامدىق ورىنداردى ارالاپ كەتتٸ», - دەيدٸ ينفەكتسيونيست.
ونىڭ ايتۋىنشا, مىڭداعان ادام بازارعا شىعىپ, قىدىرىپ كەتكەن. ادامدار ساقتىق شارالارىنا مەن بەرمەي, اقپاراتتى قابىلدامادى. اقىرى بٸر اپتادا عانا ناۋقاستار كٷرت كٶبەيٸپ, سىرقاتتى اۋىر كٶتەرەتٸندەر دە ٶسٸپ كەتتٸ. مۇنىڭ بەرٸ – ينكۋباتسييالىق كەزەڭنٸڭ اياقتالۋىنان بولدى. ەشتەڭەگە سەنبەي, بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستا, قارىم-قاتىناستا بولعاندار كٶبەيدٸ.
بۇل تۇرعىدا ديناگٷل باەشەۆا ەل حالقىن وسى قاتەلٸكتەردٸ قايتالاماۋعا شاقىردى. الدا قىسقى مەرەكەلٸك كٷندەر كٶپ بولعاندىقتان, وسى دەمالىس كەزەڭٸندە ەربٸر قالا مەن ەلدٸ مەكەن تۇرعىندارى ساقتىق شارالارىنا ەرەكشە مەن بەرۋٸ كەرەك.
«بيىلدىڭ باسىنان بەرٸ ادامدار كوروناۆيرۋسقا قارسى كٷرەستٸ ٷيرەنٸپ الاتىنداي بولدى. ٸندەت قاۋپٸن سەزٸنە جٷرۋٸمٸز كەرەك. سوندىقتان بٸزدٸڭ مٸندەت – جاعدايعا قاراي بەيٸمدەلۋ. ماماندار بەلگٸلەپ بەرگەن شارالاردى ۇستانعان ابزال. ۆيرۋس جىل مەزگٸلٸنە قاراماي تاراپ جاتىر. ول ەڭ الدىمەن ٶزٸنٸڭ كٶبەيۋ جولىن ٸزدەيدٸ. مٸندەتٸ - ٶكپەگە جەتسە بولدى. سول سەبەپتٸ بٸز سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدارعا ەكپٸن قويىپ وتىرمىز. كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ادامنىڭ بۇرىننان بەرگٸ سوزىلمالى اۋرۋى قوزىپ كەتۋٸ ىقتيمال», - دەدٸ ديناگٷل باەشەۆا.
سونىمەن قاتار ول كوروناۆيرۋستى انىقتاۋ تەستٸ وڭ نەتيجە كٶرسەتكەن كەزدە ٷرەيگە بوي الدىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. اۋرۋعا شالدىققانداردىڭ باسىم بٶلٸگٸندە ٸندەتتٸڭ جەڭٸل ەرٸ سيمپتومسىز فورماسى بولادى.
«ادامداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ پتر-تەست وڭ نەتيجە كٶرسەتكەن جاعدايدا ٷرەيگە بوي الدىرىپ جاتادى. مۇنان قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق. سابىرلىق ساقتاۋ كەرەك. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ٷرەيگە بوي الدىرىپ, دٷربەلەڭ تۋدىرۋعا بولمايدى», - دەدٸ مامان.