ميگراتسييا – كەيبٸر مەملەكەتتەر ٷشٸن مەملەكەتتٸك قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ, ال كەيبٸر حالىقتىڭ باسىنا تٷسكەن تاۋقىمەت. ەيتسە دە, يمميگراتسييانى قاپتاعان كەلٸمسەكتەردٸڭ تاسقىنى دەپ ەمەس, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ بويىنا قان بٸتٸرەتٸن تىڭ كٷش ەرٸ مەملەكەتتٸڭ بولاشاق تۇرعىندارى دەپ قابىلدايتىن ەلدەر دە بار. بٷگٸندە ٶتكٸر تاقىرىپقا اينالعان يمميگراتسييانى ٷش الپاۋىت مەملەكەتتٸڭ مىسالىندا تالداعاندى جٶن كٶردٸك.
اقش:
ميگرانتتار جەنە دەموكراتييا
گازەتٸمٸزدٸڭ ٶتكەن سانىندا اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپتىڭ جەتٸ مۇسىلمان مەملەكەتتٸڭ ازاماتتارىن شەكارادان ٶتكٸزبەۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن جازعانبىز. جاڭا ميگراتسييالىق ساياساتقا سەيكەس, سۋدان, يەمەن, ليۆييا, سومالي, يراك, يران جەنە سيرييا ازاماتتارىنا 90 كٷنگە دەيٸن اقش اۋماعىنا كٸرۋگە ۋاقىتشا شەكتەۋ قويىلدى. سونداي-اق سيرييالىق بوسقىنداردى قابىلداۋعا تىيىم سالىنىپ, ال باسقا ەلدەردەن كەلەتٸن بوسقىنداردى اقش اۋماعىنا كٸرگٸزۋ 120 كٷنگە دەيٸن توقتاتىلدى.
ٸلە-شالا بۇل جارلىق امەريكانىڭ ٶزٸندە جەنە باسقا مەملەكەتتەردە نارازىلىق تۋدىردى. ال اقش-تىڭ ٶزٸندە قۇقىق قورعاۋشى ۇيىمدار پرەزيدەنت جارلىعىنىڭ كٷشٸن جويۋدى تالاپ ەتٸپ, سوتقا بەرگەن. اقش شتاتتارىنىڭ 16 باس پروكۋراتۋراسى پرەزيدەنت جارلىعىن ەل كونستيتۋتسيياسىنا قايشى دەپ جارييالادى. ال بٸرقاتار فەدەرالدى سۋديالار ۆيزاسى بار شەتەلدٸكتەردٸ ەلدەن كٷشتەپ شىعارۋعا توسقاۋىل قويدى.
امەريكانىڭ ٸرٸ قالالارى مەن ەۋەجايلارىندا پرەزيدەنت جارلىعىنا نارازىلار قارسىلىق شارالارىن ٶتكٸزٸپ جاتىر. امەريكالىقتار يمميگرانتار مەن بوسقىنداردى قورعاۋ ٷشٸن كٶشەگە شىقتى. ال امەريكالىق قۇقىق قورعاۋشىلار اقش ٸرٸ ەۋەجايلارىندا كەزەكشٸلٸك ۇيىمداستىرىپ, ترامپ جارلىعىنىڭ زاردابى تيگەن شەتەلدٸكتەرگە تەگٸن كەڭەس بەرۋدە.
نارازىلىق بٸلدٸرۋشٸلەردٸڭ اشۋ-ىزاسىن ودان ەرٸ اسقىندىرعان جايت – اتالمىش شەكتەۋدٸڭ جاڭادان ۆيزا الاتىندارعا عانا ەمەس, «جاسىل كارتاسى» بارلارعا دا قاتىستى ەكەندٸگٸ. اقش-تا تۇرعىلىقتى تۇرۋعا رۇقساتى بار شەتەلدٸكتەردٸڭ ەلدەن شىعارىلا باستاۋى جاڭا ساياساتقا قارسىلار سانىن ارتتىردى. اقىرى, اق ٷي قوعامدىق پٸكٸردٸڭ قىسىمىمەن پرەزيدەنت جارلىعىنا ٶزگەرتۋ ەنگٸزۋگە مەجبٷر بولدى: تۇرعىلىقتى تۇرۋعا رۇقساتى بار شەتەلدٸكتەرگە بۇل شەكتەۋدٸڭ قاتىسى جوق ەكەنٸ رەسمي راستالدى.
وسى اپتادا بەلگٸلٸ بولعانىنداي, 4 اقپاندا سيەتلدەگٸ اقش فەدەرالدى سوتى يمميگراتسييالىق جارلىقتىڭ كٷشٸن ۋاقىتشا توقتاتقان. وسىدان سوڭ اقش ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ اپپەلياتسييالىق سوتقا شاعىمدانىپ, فەدەرالدى سوت شەشٸمٸنٸڭ كٷشٸن جويۋدى, ال پرەزيدەنت جارلىعىن قالپىنا كەلتٸرۋدٸ سۇراعان. بٸراق اقش اپپەلياتسييالىق سوتى ترامپ ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ تالابىن كەرٸ قايتاردى. وسىلايشا, سوت بيلٸگٸ اتقارۋشى بيلٸكتەن تەۋەلسٸز ەكەنٸن كٶرسەتتٸ: دەموكراتييالىق ينستيتۋتتاردىڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸنە كۋە بولدىق. اپپەلياتسييالىق سوتتىڭ شەشٸمٸ بويىنشا ترامپتىڭ جارلىعى بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن كٷشٸنە ەنبەۋٸ تيٸس.
امەريكا سوتىنىڭ پەرمەندٸلٸگٸ سول, فەدەرالدى سوتتىڭ شەشٸمٸ شىعا سالىسىمەن, اتالمىش ەلدەردٸڭ ازاماتتارىنا ۆيزا بەرۋ ٸسٸ قايتا جانداندى. ترامپ بۇل جارلىققا قول قويعان كٷننەن, ياعني 27 قاڭتاردان اقپاننىڭ 4-ٸنە دەيٸن از دەگەندە 100 000 امەريكالىق ۆيزانىڭ كٷشٸ جويىلعان ەدٸ. ەندٸ ولاردىڭ بەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىسى باستالدى.
ەيتسە دە, ترامپ ٶز دەگەنٸنەن قايتار ەمەس, ول امەريكا سوت جٷيەسٸمەن تەكە-تٸرەسكە شىقتى. ول سوت شەشٸمٸن «قيسىنسىز» دەپ اتاعان, ونىڭ كٷشٸن جويۋعا تىرىسىپ باعۋدا. قازٸرگٸ تاڭدا اقش-تا پرەزيدەنتتٸڭ بيلٸگٸ قانداي جاعدايدا شەكتەلۋٸ مٷمكٸن, ونىڭ ەلدەبٸر شەتەلدٸك توپتاردى شەكارادان ٶتكٸزبەۋگە پەرمەن بەرۋگە قۇقى بار ما, جوق پا دەگەن مەسەلە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. اق ٷي ەكٸمشٸلٸگٸ پرەزيدەنتتٸڭ يمميگراتسييالىق جارلىعى دٸني كەمسٸتۋشٸلٸككە ەش قاتىسى جوق ەكەنٸن, سەبەبٸ ونىڭ بەلگٸلٸ بٸر مەملەكەتتەرگە عانا قارسى باعىتتالعانىن ايتىپ, ونى اقتاۋعا تىرىسۋدا. دونالد ترامپ بولسا, ٶز شەشٸمٸن اقتاۋمەن جەنە «تەرٸس ناسيحات ۇيىمداستىرىپ جاتقان» اقپارات قۇرالدارىن كٸنالاۋمەن ەۋرە. ول ٶز جارلىعىن باق دۇرىس تٷسٸندٸرمەي وتىر دەپ جۋرناليستەردٸ ايىپتايدى.
اقش ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مينيسترلٸگٸ سوت شەشٸمٸنە قاراماستان, جارلىق ٶز كٷشٸندە قالادى دەپ مەلٸمدەدٸ. ولار اتالمىش جەتٸ مەملەكەتتٸڭ ازاماتتارىن اقش اۋماعىنان دەرەۋ شىعارۋعا تىيىم سالىنعانىمەن, جاڭادان كەلەتٸندەرگە ۆيزا بەرۋدٸ توقتاتتى. مينيسترلٸك ٶزٸنٸڭ ينتەرنەتتەگٸ پاراقشاسىندا بۇل جارلىقتىڭ شەتەلدٸكتەردٸڭ شاعىن توبىنا عانا قاتىستى دەپ جازادى. «كەشە شەكارادان ٶتكەن 325 مىڭ شەتەلدٸك تۋريستٸڭ 1 پايىزى عانا قاۋٸپسٸزدٸك شارالارى اياسىندا تەكسەرۋگە الىندى» دەلٸنگەن بۇل مەلٸمدەمەدە. جالپى, جىل سايىن اقش اۋماعىنا 80 ميلليون شەتەلدٸك تۋريست كەلەدٸ ەكەن.
اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعى بۇۇ تاراپىنان دا, الپاۋىت مەملەكەتتەر تاراپىنان دا سىنعا ۇشىرادى. ونى قاتتى سىناعانداردىڭ بٸرٸ – گەرمانييا كانتسلەرٸ انگەلا مەركەل. ونىڭ باسپاسٶز حاتشىلىعى «تەرروريزممەن كٷرەستٸ جەلەۋ ەتٸپ, بەلگٸلٸ بٸر ۇلتتار نەمەسە دٸندەر ٶكٸلدەرٸنەن كٷدٸكتەنۋگە جول بەرۋگە بولمايدى» دەگەن مازمۇنداعى مەلٸمدەمە تاراتقان.
لوندون مەرٸ ساديك حان بۇل شەكتەۋدٸ «ۇيات ٸس ەرٸ قاتىگەزدٸك» دەپ اتادى. ول: «جاڭا ساياسات امەريكانىڭ تٸرەگٸ بولىپ سانالاتىن بوستاندىق پەن تٶزٸمدٸلٸك قۇندىلىقتارىن جوققا شىعارادى», – دەدٸ.
كانادا پرەمەر-مينيسترٸ سٶزدەن بٸردەن ٸسكە كٶشتٸ. كٶرشٸلەس كانادا ٷكٸمەتٸ اقش-تان شىعارىلعان نەمەسە شەكارادان ٶتپەي قالعان شەتەلدٸك ميگرانتتاردى ٶز جەرٸندە پانالاتۋدى ۇيعارىپ وتىر. كانادا پرەمەر-مينيسترٸ دجاستين تريۋدو «تۆيتتەردەگٸ» پاراقشاسىندا: «كانادا رەپرەسسييا, تەررور مەن سوعىستان قاشقانداردى قۇشاق جايا قارسى الادى» دەپ جازعان.
ەسەسٸنە, ترامپتىڭ انتييمميگراتسييالىق جارلىعى ەۋروپاداعى ۇلتشىلداردىڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى. نيدەرلاندىنىڭ بوستاندىق پارتيياسى مەن ۇلىبريتانييانىڭ تەۋەلسٸزدٸك پارتيياسى بۇل شەكتەۋگە قىزۋ قولداۋ بٸلدٸرگەن. گوللاندييالىق ۇلتشىلدار ٶز ەلٸنە مۇسىلمانداردىڭ كەلۋٸنە توسقاۋىل قويۋ كەرەك دەپ بايبالام سالىپ جاتىر. ەگەر بۇل پارتييا الداعى ناۋرىز ايىندا جەڭٸسكە جەتەتٸن بولسا, بۇل ويلارىن جٷزەگە اسىرۋى ەبدەن ىقتيمال.
وسى كٷندەرٸ پرەزيدەنت ترامپ سوت شەشٸمٸن جەردەن الىپ, جەرگە سالدى. «ەگەر امەريكادا وقىس بٸردەڭە بولا قالسا, وندا سوت جٷيەسٸن كٸنالاڭىزدار» دەدٸ ول. ونىڭ ايتۋىنشا, سوتتار يمميگرانتتاردى بٸرٸن قالدىرماي تەكسەرۋگە كەدەرگٸ جاساپ وتىر. «ادامدار اعىلىپ كەلٸپ جاتىر. جامان!» دەپ جازدى ول ٶزٸنٸڭ «تۆيتتەردەگٸ» پاراقشاسىندا.
وبالى نەشٸك, اقش دەموكراتيياسى قوعامنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە, ونىڭ لاۋازىمىنا نەمەسە ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا قاراماستان ٶز پٸكٸرٸن اشىق ايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ يمميگراتسييالىق جارلىعى وعان دەگەن نارازىلار قاتارىن قالىڭداتتى: لاۋازىمدى شەنەۋنٸكتەر, كەسٸپكەرلەر, ٸرٸ كومپانييا باسشىلارى, دٸنباسىلار, سۋديالار, تٷرلٸ قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ بۇل جارلىقتىڭ كونستيتۋتسيياعا قايشى ەكەنٸن ايتىپ, ونىڭ تەرٸس سالدارى باسىم بولاتىنىن ەسكەرتۋدە. قاراپايىم امەريكالىقتار ەۋەجايلاردا «بۇل سٸزدٸڭ دە ٷيٸڭٸز», «جاڭا مەكەنگە قوش كەلدٸڭدەر!» دەگەن جازۋى بار پلاكاتتار ۇستاپ, امەريكالىق قۇندىلىقتاردى – بوستاندىق پەن دەموكراتييانى قورعاۋعا تىرىسۋدا. سەبەبٸ دەل وسى كٷندەرٸ ميگرانتتار مەسەلەسٸ مۇندا دەموكراتييانىڭ جالاۋىنا اينالدى.
گەرمانييا:
ميگرانتتار جەنە دەموگرافييا
كەرٸ قۇرلىققا قاراي اعىلعان ميگرانتتاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ گەرمانيياعا قاراي ەنتەلەي ۇمتىلعانى بەلگٸلٸ. وعان سەبەپ كانتسەر انگەلا مەركەلدٸڭ بوسقىنداردى پانالاتۋعا باعىتتالعان گۋمانيستٸك ساياساتى ەدٸ. بٸراق مەركەل حانىم كەيٸن بۇل ساياساتتان باس تارتىپ, سوعىس پەن اشتىقتان, قۋدالاۋ مەن كەدەيشٸلٸكتەن قاشقان بوسقىن حالىقتىڭ سەلٸن توقتاتۋعا مەجبٷر بولدى. سول ٷشٸن تٷركييامەن ارادا ميگرانتتاردى ەۋروپا شەكاراسىنان اسىرماۋ تۋرالى كەلٸسٸم جاسالعانى ەسٸمٸزدە.
بٸراق ميلليوننان اسا ميگرانت بۇعان دەيٸن-اق گەرمانييا اۋماعىنا كٸرٸپ, قونىستاپ ٷلگەرگەن ەدٸ. 2016 جىلى 280 مىڭ ميگرانت نەمٸس شەكاراسىنان ٶتكەن, ال 2015 جىلى يمميگرانتتار سانى 890 مىڭ بولاتىن. سوڭعى ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە جٷگٸنسەك, بىلتىر گەرمانييانىڭ تۇرعىن حالىقتىڭ سانى كٷرت كٶبەيگەن. قازٸرگٸ تاڭدا بۇل ەلدە 82,8 ميلليون تۇرعىن بار. رەسمي دەرەكتەرگە قاراعاندا, حالىق سانىنىڭ ارتۋى نەگٸزٸنەن يمميگراتسييانىڭ ارقاسى. مىسالى, 2016 جىلى گەرمانيياعا كەلگەن ادامداردىڭ سانى ەلدەن كەتكەندەرگە قاراعاندا 750 ادامعا ارتىق. ەگەر سوڭعى 45 جىلدا قايتىس بولعاندار سانى ٶمٸرگە كەلگەن سەبيلەر سانىنان 5 ميلليونعا كٶپ بولعانىن ەسكەرسەك, دەموگرافييالىق داعدارىس الدىندا تۇرعان حالىقتى يمميگراتسييالىق تولقىن قۇتقارىپ قالعانى دەپ تٷسٸنۋ كەرەك. سەبەبٸ مەملەكەت ەكونوميكاسى كٶپتەگەن جۇمىس كٷشٸنە زەرۋ, ونىڭ ٸشٸندە قارا جۇمىس ٸستەيتٸن, «ەكٸ قولعا – بٸر كٷرەك» دەيتٸن جۇمىسشى قاۋىمى تاپشى.
الايدا انگەلا مەركەل «اشىق ەسٸك» ساياساتىن ۇزاق ۇستاپ تۇرا المادى. وپپوزيتسييالىق پارتييالار كانتسلەردٸڭ يمميگراتسييالىق ساياساتىن قاتتى سىنعا الدى. كەلٸمسەكتەردٸڭ تىم كٶپ كەلۋٸنەن سەكەم العان قاراپايىم تۇرعىندار دا نارازىلىق شارالارىن ٶتكٸزٸپ, بۇل ساياساتقا اشىق تٷردە قارسىلىق بٸلدٸردٸ. اقىرى, مەركەل «ەسٸكتٸ جاۋىپ», ميگرانتتار تاسقىنىن سايابىرلاتۋعا مەجبٷر بولدى. ەۋروپالىق وداق پەن تٷركييا اراسىندا جاسالىپ, كەرٸ قۇرلىققا قاراي اعىلعان ميگرانتتار سانىن ازايتۋعا باعىتتالعان كەلٸسٸم جٷزەگە اسقالى, مەركەل ٷكٸمەتٸنٸڭ تىنىسى سەل جەڭٸلدەگەندەي بولعان. سوندا دا انگەلا مەركەلدٸڭ ەۋەلٸ بوسقىنداردى قۇشاق جايا قارسى الۋعا ۋەدە بەرٸپ, ميلليونعا جۋىق كەلٸمسەكتەردٸ قابىلداسا دا, كەيٸن ٶز سٶزٸنەن تايىپ, ساياسي قاتەلٸك جاساعانىن مويىنداۋى ونىڭ ابىرويىنا ايتارلىقتاي نۇقسان كەلتٸرگەنٸ راس.
وبالى نەشٸك, ەۋ باستا مەركەل حانىمنىڭ اقجولتاي شاقىرۋى سيرييالىق بوسقىندارعا تٸكەلەي قاتىستى بولعان دەسەدٸ. بٸراق گەرمانييانى پانالاعان ميگرانتتاردىڭ ٸشٸندە باسقا مەملەكەتتەردٸڭ ازاماتتارى كٶپ, ال سيرييالىقتاردىڭ از بٶلٸگٸ عانا نەمٸس جەرٸنە جەتكەن. ەندٸ گەرمانييا ٷكٸمەتٸ ميگراتسييالىق ساياساتتى بٸرتٸندەپ قاتاڭداتىپ جاتىر. مىسالى, بۇعان دەيٸن اۋعانستان, البانييا مەن يراكتان كەلگەندەرگە بوسقىن مەرتەبەسٸن بەرۋ قاراستىرىلسا, ەندٸ ولاردىڭ كٶبٸسٸن ٶز ەلدەرٸنە قايتارۋدى قولعا الدى. جالپى, مەركەلدٸڭ قارسىلاستارى گەرامنييا جىلىنا 200 مىڭنان ارتىق ميگرانت قابىلداماۋى تيٸس دەپ سانايدى. ۇلتشىلدىق ۇراندارىنىڭ ٷدەي تٷسۋٸنە قاراعاندا, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك يمميگراتسييالىق ساياساتتىڭ قۇيرىق-جالىن بۇدان ەرٸ كٷزەي تٷسەتٸن بولار.
كانادا:
ميگرانتتار جەنە مەملەكەتتٸك باعدارلاما
بوسقىنداردى پانالاتۋدا كانادا باسقا ەلدەرگە ٶنەگە بولۋعا لايىق. اقش سيرييالىق جەنە باسقا ەلدەردەن قاشقان بوسقىنداردىڭ الدىنان ەسٸكتٸ تارس جاپقاننان كەيٸن, كانادا باسشىلىعى ولاردىڭ بەرٸن ٶز ەلٸنە شاقىرىپ وتىر. تٸپتٸ, كانادالىقتار مۇندا كەلگەن «سيرييالىق بوسقىنداردىڭ تىم از ەكەنٸن» ايتىپ, جەرگٸلٸكتٸ ٷكٸمەتتەن بۇدان دا شالت قيمىلداۋدى تالاپ ەتۋدە.
قاراپايىم ازاماتتاردىڭ بوسقىنداردى قابىلداۋ ساياساتىنا ارالاسۋىندا گەپ بار. بۇل ەلدە بوسقىنداردى پانالاتۋ ٸسٸ جارتىلاي مەملەكەتتٸڭ, جارتىلاي جەكەنٸڭ كٷشٸمەن جٷزەگە اسادى. وسىدان قىرىق جىل بۇرىن قابىلدانعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماعا سەيكەس, جەرگٸلٸكتٸ ازاماتتار بەس ادام بولىپ باس قۇراپ, قاجەتتٸ قارجىنى ٶز قالتالارىنان جيناقتاسا, سىرتتان كەلگەن كەلٸمسەكتەردٸ ٶز قامقورلىعىنا الۋعا قاقىلى. سوندىقتان مىڭداعان كانادالىقتار وسى قۇقىقتى پايدالانىپ, ۇيىم قۇرىپ, اقشا جيناپ, ميگرانتتاردى كٷتٸپ وتىر. بٸراق شەكارا اسىپ كەلەتٸن ميگرانتتاردىڭ ەربٸرٸ جان-جاقتى تەكسەرۋدەن ٶتەتٸندٸكتەن, بوسقىن ستاتۋسىن العانداردى بٸراز ۋاقىت كٷتۋگە تۋرا كەلەدٸ. بوسقىن مەرتەبەسٸن الۋعا ٶتٸنٸش بەرگەن ۋاقىتتان باستاپ ونىڭ تٷپ-تۇقييانىنا دەيٸن, ٶتكەنٸن تٷگەل تەكسەرٸپ بولعانشا شامامەن بٸر جىل ٶتەدٸ ەكەن. ال اقش بيلٸگٸ مۇنداي تەكسەرۋدٸ ەكٸ جىلدا جٷزەگە اسىرادى. ەندٸ بوسقىنداردى كٷتٸپ وتىرعان كانادالىقتار اقش قابىلداماي قويعان ميگرانتتاردى ٶز ەلٸنە شاقىرۋدى سۇراپ وتىر. سەبەبٸ امەريكالىق قاۋٸپسٸزدٸك ورگاندارىنىڭ تەكسەرۋٸنەن ٶتكەن بوسقىندار ترامپ جارلىعىنىڭ كەسٸرٸنەن عانا اقش اۋماعىنا كٸرە الماي قالدى. ەندەشە ولاردى كاناداعا الدىرتۋ بٸر جاعىنان, گۋمانيستٸك شارا بولسا, ەكٸنشٸ جاعىنان, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ تٷرلٸ تەكسەرۋ جۇمىستارىنا ۋاقىت سارپ ەتۋٸنٸڭ قاجەتٸ شامالى.
مەملەكەتتٸك باعدارلاماعا سەيكەس, تۇرعىندارمەن قاتار تٷرلٸ قاۋىمداستىقتار, مەدەني ورتالىقتار, دٸني ۇيىمدار قاشىپ-بوسقان كەلٸمسەكتەردٸ قارسى الىپ, باسپانا تاۋىپ بەرٸپ, قاجەتتٸ زاتتارمەن قامتاماسىز ەتٸپ, تٸپتٸ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا كٶمەكتەسەدٸ. وسى باعدارلامانىڭ ارقاسىندا كٶپتەگەن كانادالىقتار ٶز تۋىستارىن نەمەسە بۇرىنعى وتانداستارىنا قول ۇشىن سوزدى. بۇعان قوسا, ولار بوسقىنداردى دٸني نانىم-سەنٸمٸ نەمەسە ۇلتى بويىنشا تاڭداۋعا قاقىلى. مىسالى, كاناداداعى ارمياندار قاۋىمداستىعى سيرييادان ەتنيكالىق ارميانداردى الدىرتىپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. جالپى, قىرىق جىلدىڭ ٸشٸندە جەكەلەگەن تۇرعىنداردىڭ اقشاسىنا كاناداعا ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن 200 مىڭنان اسا ميگرانت قونىستانىپ, جەرگٸلٸكتٸ ورتاعا سٸڭٸسٸپ كەتتٸ. ەڭ باستىسى, كانادالىقتار سىرتتان كەلگەندەرگە كەلٸمسەكتەر دەپ ەمەس, بولاشاق وتانداستارى رەتٸندە قارايدى. بۇل ەلدٸڭ تەجٸريبەسٸ كٶرسەتٸپ وتىرعانداي, ميگرانتتار از ۋاقىتتا جەرگٸلٸكتٸ ورتاعا تاستاي باتىپ, سۋداي سٸڭٸپ, جاڭا كانادالىقتارعا اينالىپ شىعا كەلەدٸ. ال يمميگراتسييالىق تولقىن كانادانىڭ دەموگرافييالىق جاعدايىن تٷزەيتٸنٸ, سٶيتٸپ, ەكونوميكانى تىڭ ەڭبەك كٷشٸمەن قامتاماسىز ەتەتٸنٸن ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. سوندا ميگرانتتاردى قابىلداۋ باعدارلاماسى كانادا ٷكٸمەتٸنە دە, جەكەلەگەن ەتنوستىق جەنە دٸني-ەلەۋمەتتٸك توپتارعا دا, باس ساۋعالاپ كەلگەن يمميگرانتتارعا دا تيٸمدٸ.
گٷلبيعاش ومار, "تٷركٸستان" گازەتٸ
