يەسٸ - يت, ٷيٸ - ار بازارى: بۇل نە سۇمدىق!

يەسٸ - يت, ٷيٸ - ار بازارى: بۇل نە سۇمدىق!


ەستٸگەنٸن, كٶرگەنٸن جازا بەرەتٸن «نۋر.كز» سايتىنان: «كازاحستانسكيە ستۋدەنتكي پلاتيات زا سەمنىە كۆارتيرى ينتيموم س حوزياەۆامي» اتتى تاقىرىپتاعى بٸر ماقالاعا كٶزٸم تٷستٸ. بۇل نە سۇمدىق! 

ماقالادا كٶرسەتٸلگەندەي, بۇل قادامعا كٶبٸنەسە ستۋدەنت قىزدار بارادى-مىس. سەبەبٸ, جاتاقحانا الا الماي باسپاناعا تۇراقتىعىسى كەلگەن قىزدىڭ امالى جالداپ تۇراتىن پەتەر. ال ونىڭ ايلىق تٶلەمٸ دە ەكەسٸنٸڭ قۇنىن سۇراپ تۇر. اقشاسى جوق قارا كٶزدەردٸڭ تامىرىن باسقان ٷي يەسٸ ينتيمدٸ قاتىناسقا تٷسۋگە شاقىراتىن كٶرٸنەدٸ. بارىپ تۇرعان ارسىزدىق! جان ازابىنان قۇتىلسام بولدى, تەن ازابى ٶتەر دەگەن بولسا كەرەك, ەيتەۋ تۇراتىن جەرٸن قامداعان, ىڭعايىن تاپقان قىز كەلٸسٸم دە بەرەدٸ ەكەن. بۇل رەسەيدە اشىق تٷردەگٸ قوعامدىق دٷنيەگە اينالىپ كەتكەن. ٶكٸنٸشتٸسٸ بٸزدٸڭ ەلدە دە بار. اتاپ ايتقاندا: الماتى, استانا, قاراعاندى, اتىراۋ, اقتاۋ قالالارىندا وسىنداي جاعدايلار تٸركەلگەن. اقىرى تاس قالا قايدا بولماسىن تاس جٷرەكتٸگٸن ٸستەپ تىندى. 

ماقالادا الييا ەسٸمدٸ قىزدىڭ اتى جٷر. اتى – قازاق. الييامىز الماتى قالاسىندا ماكلەر بولىپ جۇمىس جاسايدى ەكەن. ونىڭ ايتۋىنشا, 10 جىلدان بەرٸ وسىلاي پەتەرٸن بەرٸپ كەلە جاتقان تٷرٸ جوق, سەمٸز بولسا دا كٶڭٸلدٸ كٶتەرە الاتىن قىلىعى مەن قالانىڭ ورتاسىندا ٷيٸ بار بٸر مەس قارىن كليەنتٸ دە بار-مىس. 

«ريەلتور نە سچيتاەت سۆوي ۋسلۋگي نەكوەي رازنوۆيدنوستيۋ سۆودنيچەستۆا. اگەنتستۆو زارەگيستريروۆانو وفيتسيالنو, نالوگي پلاتيات يسپراۆنو. ۆ وبياۆلەنيي ۋكازانا تسەنا زا جيلە, ا ليچنايا جيزن ارەندوداتەليا ي ەگو كۆارتيرانتكي ماكلەروۆ نە كاساەتسيا». 

سوندا «باستىسى ەلگە سالىق تٶلەپ وتىرمىز, بٸرەۋدٸڭ جەكە ٶمٸرٸندە شاتاعىمىز جوق» دەپ ار الدىنداعى ازاپتىڭ كۋەسٸ بولۋعا بولا ما?! قالا بٸتكەندە پەتەر بەرۋشٸ مەن پەتەر جالداۋشىنىڭ اراسىندا جٷرەتٸن دەنەكەرلەر جەتەدٸ. اۋادان اقشا جاساپ وتىرعاندار. سول دەنەكەرلەردٸڭ كٶبٸ بالا-شاعاسى بار ەيەلدەر مەن ورتا جاستان سەل اسقان قىز-كەلٸنشەكتەر. سولار پەتەر بەرۋشٸنٸڭ ٶمٸرٸ جايىندا, ونىڭ وسىنداي قىلىعى بارىن بٸلمەيدٸ دەيسٸز بە?! بەسكە بٸلەدٸ, جەنە سوعان قاراي دا كليەنت ٸزدەيدٸ. ەڭ بٸرٸنشٸ قۇرباندارى – ستۋدەنت قىزدار. 

"ۆسە دوۆولنى ي سچاستليۆى. دەۆۋشكي تراتيات روديتەلسكيە دەنگي نا پوكۋپكۋ نوۆىح ۆەششەي ي پوحودى ۆ كافە ي كينو, مۋجيكي نە زاۆوديات ليۋبوۆنيتس, كوتورىە وبوشليس بى دليا سەمەينوگو بيۋدجەتا نامنوگو دوروجە, جەنى ناسلاجدايۋتسيا يلليۋزيەي نادەجنوگو ي كرەپكوگو وچاگا", - گوۆوريت الييا. 

«بەرٸ باقىتتى» دەيدٸ, الييا! ايتىپ وتىرعانى قانداي باقىت?! اتا-اناسى جٸبەرگەن اقشاسىن پەتەرگە بەرٸپ, قالعانىن قاناعاتپەن كٶرەر دەۋدٸڭ ورنىنا, باستىسى اقشا قۇلقىنا, ەرەكەتٸ ٷي يەسٸنٸڭ «قاناعاتىنا» كەتەدٸ دەپ وتىر عوي. 

يەسٸ – يت, ٷيٸ – ار بازارىنا اينالىپ كەتكەن بۇلاردىڭ جاعاسىنان الىپ, ورنىنا كەلتٸرەتٸن زاڭ جوق پا?! ەلدە زاڭ ەڭ اقىرى جەكە ادام قۇقىعى دەپ وتىرا بەرمەك پە?! ادام ازعىنداپ جاتقاندا قانداي زاڭدى ايتامىز. 

قالا, قالا دەگەن سايىن قالاۋىنا قار جانا بەرەتٸن بۇل بٶلەك قوعامنىڭ ارسىزدعى ٶتٸپ بٸتتٸ. ەركٸمنٸڭ ساناسى عوي دەپ بۇرىلىپ كەتكٸڭ –اق كەلەدٸ, بٸراق سول دٷنيەنٸ كٶرٸپ, ەستٸپ تۇرىپ بۇرىلىپ كەتۋگە دەتٸ جەتكەن مويىندى شاۋىپ تاستاۋ كەرەك قوي. وسى ماقالانى وقىپ وتىرىپ تٷيگەنٸم, سالىستىمالى تٷردە ەربٸر قالادا كٶپتەگەن جوو-ى بار. بەرٸ دەرلٸك جاتاقحانامەن قامتىمايدى. ٶيتكەنٸ جاتاقحانا سالۋعا جەر كٶپ, جەمٸ جوق. اقىرى سەندەلگەن, اۋىلدان كەشە كەلگەن, شەشە كٶرگەن ارۋلار وسى سۇمدىققا ۇرىنىپ قالادى. ۇرىنباسقا امالى بار ما. بەرٸنە توپىراق شاشۋعا بولماس, دەگەنمەن مىڭنىڭ ٸشٸنەن بٸر قازاقتىڭ قىزى بولسىن وسى قارەكەتكە بايلانعان بولسا, ۇلت ٷشٸن مىڭ جىلدىق قاسٸرەت قوي! 

ماقالاداعى الييا (قازاق بولسا ەندٸگٸ, تەگٸ باسقا ۇلت بولار دەپ وتىرمىن) سۇحبات بەرٸپ بٸر شىندىقتىڭ بەتٸن اشتىم نە بٸلگەنٸمدٸ ايتتىم دەگەن بولار. جوق, ول بٷكٸل بٸر ۇلتتىڭ ٸشٸندە بولىپ جاتقان قان تٶگٸسسٸز قۇرباندىقتىڭ كەسكٸنٸن ايقىنداپ بەردٸ. 

ەتەگٸنە يە بولا الماعان قىزدى كٸنەلايمىز با ەلدە يتاياقپەن اس ٸشٸپ ٷيرەنگەن ٷي يەسٸن جازالايمىز با?! يتتەن دە تٶمەن ادامدى كٶرگەندە, اقتٶستٸ – يت, اس ٸشەرٸن ىدىسىن – يتاياق دەپ ايتۋعا ارلاناسىڭ! 

ۇلت بولىپ بۇل جٶنسٸزدٸكتٸڭ الدىن الايىق! كٶزٸن اپانىمەن بٸرگە قۇرتۋ كەرەك! 

مارعۇلان اقان, 

ۇلت پورتالى