فوتو: اقوردا
ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتٸ انتونيۋ كوشتا مەملەكەت باسشىسىمەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋ ٷشٸن اقورداعا كەلدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەرتەبەلٸ مەيماندى قاسىم-جومارت توقاەۆ كٷتٸپ الدى. ەلٸمٸزگە العاش رەت رەسمي ساپارمەن كەلگەن انتونيۋ كوشتامەن پرەزيدەنت كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ كەڭەيتٸلگەن سەرٸكتەستٸك جەنە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويىلعانىنا 10 جىل تولۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن بۇل ساپاردىڭ سيمۆولدىق مەنگە يە ەكەنٸنە توقتالدى. ەلٸمٸز – ەۋروپا وداعىمەن وسىنداي تاريحي كەلٸسٸم جاساعان ٶڭٸردەگٸ تۇڭعىش مەملەكەت.
– سٸزدٸڭ ساپارىڭىزعا ەرەكشە مەن بەرەمٸز. بۇل قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى سان قىرلى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ كەڭەيتۋگە قوس تاراپتىڭ دا دايىن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. بٸز ٶزارا قۇرمەت پەن تٷسٸنٸستٸككە نەگٸزدەلگەن بەرٸك ەرٸ مازمۇندى سەرٸكتەستٸكتٸ قولدايمىز. ٶزارا ساياسي ديالوگىمىز ورتاق مٷددەمٸزگە سەيكەس كەلەتٸن كٶپتەگەن باعىت بويىنشا قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. وسى ورايدا بٸرنەشە كٷن بۇرىن بريۋسسەلدە ٶتكەن «ەو – قازاقستان» ىنتىماقتاستىق كەڭەسٸ وتىرىسىنىڭ نەتيجەسٸنە جوعارى باعا بەرەمٸن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
توقاەۆ بىلتىر ەكٸجاقتى تاۋار اينالىمى شامامەن 50 ميلليارد دوللارعا جەتكەنٸن ايتتى. ال 2005 جىلدان بەرٸ ەلٸمٸزگە كەلگەن ينۆەستيتسييانىڭ جالپى كٶلەمٸ 200 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. ەۋروپا وداعىنىڭ ورتالىق ازييامەن ساۋدا-ساتتىعىنىڭ 80 پايىزى قازاقستانعا تيەسٸلٸ.
پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا, كٶلٸك, تسيفرلاندىرۋ جەنە ٶنەركەسٸپ سالالارىندا قىزمەت ەتەتٸن 4 مىڭنان استام ەۋروپالىق كومپانييانىڭ ەكونوميكامىزعا قوسقان ٷلەسٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق بيزنەسكە تۇراقتى ەرٸ اشىق ينۆەستيتسييالىق كليماتتى قامتاماسىز ەتۋگە بەيٸل ەكەنٸن راستادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىققا ايرىقشا نازار اۋدارىپ, ەۋروپا وداعىنىڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. ونىڭ اياسىندا 5 مىڭنان استام قازاقستاندىق ستۋدەنت پەن وقىتۋشى ەۋرووداق ەلدەرٸندە بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرٸپ, تەجٸريبەدەن ٶتۋگە مٷمكٸندٸك الدى.
مەملەكەت باسشىسى ۆيزالىق رەجيمدٸ جەڭٸلدەتۋ جەنە رەادميسسييالار تۋرالى كەلٸسٸم جاساۋعا دايىندىق جۇمىستارى باستالعانىن قۇپتادى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەۋروپا وداعى مەن ورتالىق ازييانىڭ س5+ەو فورماتىنداعى بەلسەندٸ ديالوگىن قۋاتتايدى. اتالعان پلاتفورما ورنىقتى ٶسٸم جەنە ٶزارا بايلانىس سالاسىنداعى ورتاق مٷددەلەردٸ ٸلگەرٸلەتۋگە جول اشتى.
مەملەكەت باسشىسى س5+ ديالوگى ايماقتى دامىتۋداعى باسىمدىقتاردى جٷزەگە اسىرۋدىڭ تيٸمدٸ تەتٸگٸنە اينالعانىن جەتكٸزدٸ.
ٶز كەزەگٸندە انتونيۋ كوشتا قوناقجايلىق تانىتقانى ٷشٸن قاسىم-جومارت توقاەۆقا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. سونىمەن قاتار قازاقستان مەن ەۋروپا اراسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتٸپ, ەۋرووداقتىڭ ەلٸمٸزبەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋگە دايىن ەكەنٸن راستادى.
– سوڭعى 10 جىلدا ەۋروپا وداعى قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا سەرٸكتەسٸنە جەنە شەتەلدٸك ينۆەستورىنا اينالدى. ٶز كەزەگٸندە قازاقستان ەۋروپاعا مۇناي مەن ۋران جەتكٸزۋشٸ ەلدەردٸڭ ٷشتٸگٸنە كٸرەتٸن ەل رەتٸندە ەكونوميكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزدٸ قامتاماسىز ەتۋدە نەگٸزگٸ رٶل اتقارادى. بٷگٸن بٸز قارىم-قاتىناسىمىزدى نىعايتۋدىڭ جەنە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە قادام باسامىز, – دەدٸ ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتٸ.
مەرتەبەلٸ مەيماننىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپا وداعى مەن قازاقستان بۇۇ جارعىسىندا بەكٸتٸلگەن مۋلتيلاتەراليزم مەن حالىقارالىق تەرتٸپ قۇندىلىقتارىنا ارقا سٷيەيتٸن بەيبٸتشٸلٸك ۇستانىمىن جاقتايدى.
ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى ەلەمدەگٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ, تۇراقتىلىق پەن ٶرلەۋدٸ قامتاماسىز ەتەتٸن كٷش-جٸگەر دەل وسى قاعيداتتا كٶرٸنٸس تاپقانىن جەتكٸزدٸ.
انتونيۋ كوشتا ورتالىق ازييا ەلدەرٸمەن ىنتىماقتاستىق قازٸرگٸ كٶپجاقتى ەلەمدەگٸ قارىم-قاتىناستى ٸلگەرٸلەتۋدٸڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل رەتتە ول پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كاۆكاز ايماعىنداعى بەيبٸتشٸلٸكتٸ نىعايتۋعا قوسقان ٷلەسٸن جوعارى باعالادى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ٶڭٸردەگٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ كاۆكاز جەنە قارا تەڭٸز ارقىلى ەۋروپاعا شىعاتىن ترانسكاسپيي كٶلٸك دەلٸزٸن دامىتۋعا تىڭ مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كەزدەسۋدە ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ اۋقىمدى مەسەلەلەرٸ قاراستىرىلىپ, كٶلٸك-لوگيستيكا, تسيفرلاندىرۋ, ەنەرگەتيكا, ماڭىزدى مينەرالدار, اۋىل شارۋاشىلىعى سەكٸلدٸ پەرسپەكتيۆتٸ باعىتتارعا باسا مەن بەرٸلدٸ.
