«كٸتاپ وقۋدان تىيىلساق, وي ويلاۋدان دا تىيىلار ەدٸك» دەگەن عابيت مٷسٸرەپوۆتٸڭ قاناتتى سٶزٸ جايدان-جاي ايتىلماسا كەرەك-تٸ. ماقساتى وسى سٶزبەن مازمۇنداس تمد, ەۋروپا جەنە ازييانىڭ 30-دان استام مەملەكەتٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ 9-12 قاراشا ارالىعىندا ٶتەتٸن «Eurasian Book Fair-2016» ەۋرازييالىق حالىقارالىق كٸتاپ كٶرمە-جەرمەڭكەسٸنٸڭ اشىلۋىندا باس قوستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ جەنە استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن جٷزەگە اسقان كٶرمەنٸڭ ۇيىمداستىرۋشىسى «فوليانت» باسپاسى ەكەنٸن ايتا كەتسەك دەيمٸز. ەۋرازييا كەڭٸستٸگٸندەگٸ ەڭ ٸرٸ مەدەني-اعارتۋشىلىق شارا بولىپ تابىلاتىن «Eurasian Book Fair-2016» حالىقارالىق كٸتاپ كٶرمە-جەرمەڭكەسٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان.
العاشقى ەۋرازييا كٸتاپ جەرمەڭكەسٸ تمد, ەۋروپا مەن ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ باسپا, كٸتاپ ساۋداسى, عىلىمي-اعارتۋشىلىق جەنە پوليگرافييالىق كومپانييالاردىڭ باسىن بٸرٸكتٸردٸ. وقىرماندار مەن ساتىپ الۋشىلار نازارىنا جاقىن جەنە الىس شەت مەملەكەتتەردٸڭ كٸتاپ شىعارۋ جەنە پوليگرافييا سالاسىنداعى جەتەكشٸ باسپا ٷيلەرٸنٸڭ زاماناۋي كٸتاپ ٶنٸمدەرٸنٸڭ اسسورتيمەنتٸ جەنە جاڭا تەحنولوگييالارى ۇسىنىلدى.
كٶرمە اشىلۋىنىڭ قۇرمەتتٸ قوناقتارى قاتارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى گٷلشارا ەبدٸقالىقوۆا, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ديپلوماتييالىق ميسسييالاردىڭ جەتەكشٸلەرٸ, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى اقپارات مينيسترٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ي.لۋتسكيي, رەسەيدٸڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن مەدەنيەت قايراتكەرٸ, پروفەسسور ب.ەسەنكين جەنە ت.ب. بولدى.
«بيىل ەلٸمٸز ٷشٸن تاريحي بەلەس – قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى. بۇل كەزەڭ قازاقستان تاريحى ٷشٸن دەۋٸرلٸك وقيعالارمەن ٶلشەنەتٸن بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ شەجٸرەسٸنە اينالدى. ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ شيرەك عاسىرلىق بەلەسٸ اسا جاۋاپتى تاريحي مٸندەتتٸ ورىنداۋ كەزەڭٸمەن تۇسپا-تۇس كەلٸپ وتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ ۇسىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ تٷپكٸلٸكتٸ ماقساتى, ارمان-مۇراتى ورتاق, بولاشاعى بٸرتۇتاس ۇلت قۇرۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتۋٸمٸز كەرەك. پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ سىندارلى ساياساتى ارقاسىندا قازاقستان دٷنيە جٷزٸنٸڭ مەملەكەتتەرٸمەن ەكونوميكالىق قانا ەمەس, مازمۇنى تەرەڭ, تاريحي, مەدەني بايلانىستار ورناتتى. وسىنىڭ دەلەلٸ رەتٸندە بٷگٸنگٸ ٶتكٸزٸلٸپ وتىرعان ٸ ەۋرازييالىق حالىقارالىق كٸتاپ كٶرمە-جەرمەڭكەسٸ», دەدٸ مەملەكەتتٸك حاتشى.
سونىمەن قاتار, جازۋشى جارىلقاپ بەيسەنبايۇلىنىڭ ۇلتتىق مۋزەي عىلىمي-مەتوديكالىق كەڭەسٸنٸڭ ماقۇلداۋىمەن جەنە مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ مەن قازاقستاننىڭ رەسەيدەگٸ ەلشٸلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن جارىق كٶرگەن «شوقان ۋەليحانوۆ» اتتى تاريحي-عۇمىرنامالىق كٸتابىنىڭ ورىسشا جاڭا باسىلىمىنىڭ تانىستىرىلىمى ٶتكٸزٸلدٸ. ول شىعارمانىڭ العاشقى باسىلىمىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ 2015 جىلدىڭ سوڭىندا مەسكەۋ قالاسىنداعى ورىس گەوگرافييا قوعامىنىڭ شتاب-پەتەرٸندە ٶتكەن بولاتىن.
سونداي-اق, شارا شەڭبەرٸندە ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تەۋەلسٸزدٸك. ەدەبيەت. قالامگەر» اتتى رەسپۋبليكالىق فورۋم بولىپ ٶتتٸ. فورۋم اياسىندا «ٷزدٸك جازۋشى», «ٷزدٸك اقىن», «ٷزدٸك بالالار جازۋشىسى», «ٷزدٸك بالالار اقىنى», «ٷزدٸك دراماتۋرگ» اتالىمدارى بويىنشا ونلاين-بايقاۋ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, كٶرەرمەننٸڭ كٶڭٸلٸنەن, وقىرماننىڭ ويىنان شىققان ٷزدٸكتەر ماراپاتتالدى. فورۋمنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – قوعامنىڭ ەلەۋمەتتٸك بەلسەندٸلٸگٸ مەن شىعارماشىلىقتارىن دامىتۋ قۇرالى, مەدەنيەتتٸڭ ماڭىزدى ەلەمەنتٸ رەتٸندەگٸ وقۋعا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋ, قازاقستاندىق اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋعا جەنە وقىرمانداردىڭ سٷيٸكتٸ اۆتورلارىن انىقتاۋعا سەپتەسۋ. جيىنعا قاتىسۋشى زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ «قازٸرگٸ قوعامداعى ەدەبيەتتٸڭ رٶلٸ مەن ورنى», «ادام ٶمٸرٸندەگٸ كٸتاپ قۇندىلىعىنىڭ مەن-ماڭىزى», «كٸتاپحانا قازاقستاننىڭ شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيياسى ٶكٸلدەرٸن بٸرلەستٸرۋ ورتالىعى رەتٸندە», «كٸتاپحانا – كٸتاپ – جازۋشى» تەرٸزدٸ تاقىرىپتار تٶڭٸرەگٸندە ورامدى ويلارىن ورتاعا سالدى.
«تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا تالانتتى اقىن-جازۋشىلاردىڭ تۇتاس توبى پايدا بولدى, قالامگەرلەر قازاق ەدەبيەتٸندەگٸ سالت-دەستٷردٸ ەرٸ قاراي جالعاستىرا وتىرىپ, وتانىمىزدىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن قالىپتاستىرۋ مەن دامىتۋعا ٷلەس قوساتىن بولادى. وقىرماندار اراسىندا سٷيٸكتٸ اۆتورلاردى انىقتاۋ ماقساتىندا ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانا 3 قاراشادان 7 قاراشاعا دەيٸن «تەۋەلسٸزدٸك. ەدەبيەت. قالامگەر» تاقىرىبىنداعى بايقاۋعا ونلاين-داۋىس بەرۋ جٷرگٸزدٸ. ٷزدٸكتٸ تاڭداۋعا داۋىس بەرٸپ, ات-سالىسقاندار كٶپ بولدى. بارلىعى ەدٸل بولعان سيياقتى», دەيدٸ بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
يە, دٷيٸم دٷنيە دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷسسە دە, كٸتاپ – ٶز بيٸگٸنەن تٶمەندەمەيتٸن قۇندى مۇرا. ونى ۇرپاقتان ۇرپاققا جەلٸسٸن ٷزبەي جەتكٸزۋ قوعامنىڭ ەر مٷشەسٸنٸڭ ارىنا جٷكتەلگەن ماڭىزدى مٸندەت بولار. كەشەگٸ كٶرمەنٸڭ كٶركٸن كەلتٸرگەن تاعى بٸر تاعىلىمدى شارا «تٷركٸتانۋداعى اۋدارما ٸسٸنٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ» اتتى حالىقارالىق اشىق سەمينار دەۋگە بولادى. القالى جيىنعا ەزەربايجاننىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ راشاد ماممادوۆ, ۆەنگرييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ اندراش باراني, موڭعولييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ بااتارچۋلۋۋن لحاگۆا سىندى ديپلوماتتار, تٷركٸ كەڭەسٸ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ابزال ساپاربەكۇلى, تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەر پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسىنىڭ باس حاتشىسى جاندوس اسانوۆ, سونداي-اق, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ ەجەلگٸ ەسكٸ مۇرالارىن قازٸرگٸ تٸلٸمٸزگە اۋدارعان بەلگٸلٸ تٷركولوگتار, ەدەبي شىعارمالاردى اۋدارىپ ناسيحاتتاعان كەسٸبي اۋدارماشىلار, اۋدارما تەوريياسىن زەرتتەۋشٸ عالىمدار قاتىستى.
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى د.قىدىرەلٸ جٷرگٸزٸپ وتىرعان سەميناردىڭ العاشقى بٶلٸمٸندە كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ مىرزاتاي جولداسبەكوۆ «تٷركٸ مۇراسىنىڭ تەرجٸمالارى: تەجٸريبە جەنە تاعىلىم», «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ» پروفەسسورى, تٷركولوگ يۋلاي شاميلوعلى «تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ قازٸرگٸ ەلەمدٸك اۋدارما ٶنەرٸندەگٸ ورنى مەن مٷمكٸندٸگٸ», سونداي-اق, تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەر پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسىنىڭ باس حاتشىسى جاندوس اسانوۆ «اۋدارما – تٷركٸ حالىقتارىنىڭ رۋحاني بٸرلٸگٸنٸڭ التىن كٶپٸرٸ» تاقىرىپتارىندا مازمۇندى باياندامالار جاسادى.
بۇدان بٶلەك, سەمينار بارىسىندا TWESCO تاراپىنان ەزٸرلەنگەن, تٷركٸ ەلەمٸ اۋدارما ٸسٸنە ماڭىزدى قىزمەت ەتەتٸن ەكٸ عىلىمي باسىلىمنىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸ ٶتتٸ. وسىلايشا اكادەمييا تٷركٸتانۋداعى ٸرگەلٸ ەڭبەك سانالاتىن «درەۆنەتيۋركسكيي سلوۆار» («كٶنە تٷركٸ سٶزدٸگٸ») مەن قىرعىز عالىمدارى ك.كونكوباەۆ. ن.ۋسەەۆ, ك.شابداناليەۆتٸڭ اۆتورلىعىمەن جارىق كٶرگەن «اتلاس درەۆنەتيۋركسكيح پيسمەننىح پامياتنيكوۆ رەسپۋبليكي التاي» («التاي رەسپۋبليكاسىنىڭ كٶنە تٷركٸ جازبا ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ اتلاسى») كٸتاپتارىن كٶپشٸلٸككە تانىستىردى. اتالعان باسىلىمدار كەسٸبي تٷركٸتانۋشىلار جەنە كٶنە تٷركٸلەردٸڭ مەدەنيەتٸ, تٸلٸ مەن تاريحىنا قىزىعاتىن جالپى وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. سونىمەن قاتار, اكادەمييا باسشىسى تٷركٸ ەلەمٸ اۋدارما ٸسٸنە ەرەكشە ەڭبەك سٸڭٸرگەن تۇلعالاردى ماراپاتتادى. اتاپ ايتساق, «تٷركٸ ەلەمٸ اقىن-جازۋشىلارىن ناسيحاتتاۋ مەن اۋدارۋعا ٷلەس قوسقانى ٷشٸن» تٷركييالىق جازۋشى, كٶركەمسٶز شەبەرٸ زافەر كيبار جەنە كٶرنەكتٸ تٷركٸتانۋشى عالىم سەيسەنباي قۇداسوۆ «كٶنە ارميان-قىپشاق مۇراسىن زەرتتەپ, تەرجٸما ٸسٸنە قىزمەت ەتكەنٸ ٷشٸن» العىس حاتتارعا يە بولدى.
اتالمىش كٶرمە قاراشانىڭ 12-سٸنە دەيٸن جالعاسادى.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردٸ تٷسٸرگەن
ەرلان وماروۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)