ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا تٷرلٸ جالامەن قىسىم كٶرٸپ, قۋدالاۋعا ۇشىراپ, ٸستٸ بولعان كٶپ ازامات ەلٸ كٷنگە اقتالا الماي جٷر - ا.قۇسپان

ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا تٷرلٸ جالامەن قىسىم كٶرٸپ, قۋدالاۋعا ۇشىراپ, ٸستٸ بولعان كٶپ ازامات ەلٸ كٷنگە اقتالا الماي جٷر - ا.قۇسپان


فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن

ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا تٷرلٸ جالامەن قىسىم كٶرٸپ, قۋدالاۋعا ۇشىراپ, ٸستٸ بولعان كٶپتەگەن ازاماتتار ەلٸ كٷنگە اقتالا الماي جٷر. بۇرىنعى بيلٸك كەزٸندە ەدٸلەتسٸز شىعارىلعان سوت ٷكٸمدەرٸن قايتا قاراۋعا قولدانىستاعى زاڭ مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ. «قانشاما ادامنىڭ ٸسٸن قايتا قاراۋ ٷشٸن كوميسسييا قۇرىلماسا, ول ازاماتتاردى اقتاۋ مٷمكٸن ەمەس» دەيدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى, زاڭگەر ابزال قۇسپان. ول سونداي-اق جالامەن ٸستٸ بولعان ادامداردىڭ كٶپ ەكەنٸن, ولار ەركەز اراشا سۇراپ پارلامەنتكە كەلەتٸنٸن دە ايتتى دەپ حابارلايدى Arasha.kz.


ابزال قۇسپان, مەجٸلٸس دەپۋتاتى:

– قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەت تٸزگٸنٸن ٶز قولىنا العاننان كەيٸن نەگٸزگٸ كونتسەپتسيياسىن ۇسىندى. ياعني, جاڭا قازاقستان كونتسەپتسيياسى  – ەدٸلەتتٸ  قازاقستان دەگەن سٶز. دەمەك, جاڭا قازاقستان ەدٸلەتتٸلٸككە ۇمتىلاتىن بولسا, وسى كەزگە دەيٸن ەدٸلەتسٸزدٸك ورىن الدى دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. تٸپتٸ, مۇنى پرەزيدەنت اشىپ ايتپاعاننىڭ ٶزٸندە, بۇل ەلگە بەلگٸلٸ, باسى اشىق دٷنيە ەكەنٸ راس. ٶيتكەنٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ جەنە ونىڭ كلانى, وتباسى مٷشەلەرٸ ەسكٸ قازاقستان كەزٸندە ويلارىنا كەلگەندٸ ٸستەي الدى. ولار بيزنەستٸ تارتىپ الدى, كەي ادامدى قىزمەتٸنەن شىعاردى, قۋدالادى. تٸپتٸ, تالاي ادام ٸستٸ بولىپ, سوتتالدى. ونداي ٸستەردٸڭ بٸرەۋٸن عانا ەمەس, بٸرنەشەۋٸن مىسالعا كەلتٸرۋگە بولادى. بولات نازارباەۆ تۋرالى ايتپاي-اق قويايىن, ونىڭ ۇلى ەربول نازارباەۆتىڭ تٸكەلەي قاتىسۋىمەن بولعان بٸرنەشە ٸستەردەن حابارىم بار.
بۇرىنعى ادۆوكات رەتٸندە زاڭ سالاسىنا دا قاتىسى بار. قازٸرگٸ زاڭناما سوت-قۇقىقتىق دەپارتامەنت كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ رەتٸندە ماعان كٶپتەگەن مەلٸمەتتەر بەلگٸلٸ. سونىڭ بٸرٸ – قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ كادر بٶلٸمٸن باسقارعان, گەنەرال-مايور شەنٸندەگٸ ازاماتتىڭ قىلمىستىق ٸسٸ. ول تۋرالى قىسقاشا ايتايىن, الماتى وبلىسى قاراساي اۋداندىق قورعانىس بٶلٸمٸنە باسشى قىلىپ, لەيتەنانت شەنٸندەگٸ بٸر ازاماتتى تاعايىنداماي تۇرىپ العان ٶتٸنٸشٸ كەلٸپ تٷسەدٸ. بٸراق ول قولدانىستاعى زاڭ تالاپتارىنا سەيكەس كەلمەيدٸ, كٶپتەگەن كريتەرييلەرٸ بار عوي. كٶرشٸ ەزەربايجان, ارمەنييا, رەسەي, ۋكرايناداعى جاعداي بولاتىن بولسا, (ەرينە قۇداي وندايدان ساقتاسىن) اۋداندىق قورعانىس بٶلٸمٸ ٶتە ماڭىزدى رٶل اتقاراتىن بولادى. ونىڭ ەسكەري تەجٸريبەسٸنە بايلانىستى قويىلاتىن تالاپتار بار. ەشقانداي  تەجٸريبەسٸ جوق جاس لەيتەنانتتى سول اۋداندىق قورعانىس بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى قىلىپ قويۋ دەگەن زاڭسىز تالاپقا باعىنباعانى ٷشٸن ول ازاماتتىڭ ٷستٸنەن قىلمىستىق ٸس قوزعالدى. ول سوتتالىپ كەتەدٸ. «ەكٸ جٷز مىڭ تەڭگە پارا الدى» دەگەن ايىپ تاعادى. قۇجاتتاردى قاراپ وتىرىپ, زاڭسىزدىعىنا كٶزٸم جەتتٸ. اقىلعا سىيمايتىن نەگٸزدەرمەن, تٸپتٸ جوعارعى سوتتا العاش رەت كاسساتسييالىق القانىڭ ٶزٸ «قىلمىس قۇرامى بار» دەپ ٸس قوزعاعان ەكەن. كاسساتسييالىق القا كەيٸن قارايتىن. جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسىمەن قوزعالىپ تۇرعان كاسساتسييالىق ٸستٸ قاناعاتتاندىرماي تاستاعان. ول جەردە قوزعالعان كاسساتسييالىق قاۋلىدا باستاپقى بارلىق مەن-جايلار كٶرسەتٸلگەن. تٸپتٸ نەگٸزسٸز قوزعالعاندىعى, قولدان ۇيىمداستىرىلعاندىعى انىق كٶرٸنٸپ تۇر. ال نەگە بۇل ٸس بۇزىلماي قالدى? ٶيتكەنٸ بۇل ٸستٸڭ باسى-قاسىندا سول كەزدە بولات نازارباەۆتىڭ ۇلى ەربول نازارباەۆتىڭ ٶزٸ تۇردى,  ٶزٸ تەرگەۋگە بەرگەن ٸسٸ. سول كەزدە ٶزٸ انتيكوردا قىزمەت ەتٸپ جٷردٸ. ول زامانداعى جازىلمايتىن زاڭدىلىق: ەربول نازارباەۆ قوزعاعان قىلمىستىق ٸستەر ەشقانداي مەسەلەسٸز سوتتان ٶتٸپ كەتەتٸن.
دەل وسى ەربول نازارباەۆقا قاتىستى ەكٸنشٸ بٸر ٸستٸ ايتايىن. ول –دەرٸگەرگە قاتىستى وقيعا. الماتى قالاسىنداعى بٸر پەرزەنتحانانىڭ باس دەرٸگەرٸنە قاتىستى قوزعالعان قىلمىستىق ٸس. ول جەردە دە «پارا الدى نەمەسە پارا العىسى كەلدٸ» دەگەن نەگٸزسٸز جەلەۋمەن سوتتاعان. ياعني  «ەكٸ جٷز مىڭ تەڭگە الدى» دەپ ايىپتالعان. ول جەردە دە قىلمىستىق ٸس قوزعالىپ, ول دا سوتتان ٶتٸپ كەتكەن بولاتىن. ٶيتكەنٸ مەن دە سول ازاماتتىڭ ٸس-قۇجاتتارىن الىپ قاراستىردىم. جەكە قابىلداۋىندا ٶزٸنەن سۇرادىم. ول كٸسٸ ەربول نازارباەۆ بولعان سوڭ بەرٸنە كەلٸپ ايت دەيدٸ. «ەگەر سەن وسىدان قىلمىسىڭدى مويىندامايتىن بولساڭ, وندا سەنٸ قاماۋعا الامىز. ساعان نەشە تٷرلٸ زورلىق ەرەكەتتەر جاسالاتىن بولادى. بۇل ەربول نازارباەۆتىڭ ٸسٸ بولعان سوڭ, سەن ٷن-تٷنسٸز باعىنىپ, مويىنداۋىڭ كەرەك, سوندا عانا سەنٸ باس بوستاندىعىنان ايىرمايتىن جازا تاعايىندالاتىن بولادى» دەپ شىنىمەن دە مويىنداپ ەدٸ. بۇعان باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالعان جوق. ول مويىنداماي اياعىنا دەيٸن كٷرەسٸپ ەدٸ. ال قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ دەپارتامەنت باسشىسى, گەنەرال ٷستٸنە ۋاقىت قوسىپ سوتتالىپ, تٷرمەدەن شىقتى. تٷرمەدەن شىققان سوڭ, قازٸر شىندىقتى قۋىپ, شىرىلداپ, مەنٸڭ قاراۋىما بٸرنەشە رەت كەلٸپ كەتتٸ.
 مەن بۇل ەكٸ مىسالدى نە ٷشٸن كەلتٸرٸپ وتىرمىن? ەكەۋٸندە دە ۇقساستىق بار. بٸرٸنشٸدەن, بۇل وقيعالاردان كٶپشٸلٸك حابارسىز. ەربول نازارباەۆتىڭ وسىنداي ٸستەر جاساعانىن جۇرت بٸلە بەرمەيدٸ. ال ەكٸنشٸ ۇقساستىق – بۇل ەكەۋٸندە دە كٷمەندٸ جاعدايدا «ەكٸ جٷز مىڭ تەڭگەمەن پارا الدى»» دەگەن ايىپ تاعىلۋى. ٷشٸنشٸ كٷمەندٸ جاعداي, بۇل جەردە سوتتان, تەرگەۋ ورگاندارىنان, پروكۋراتۋرا تاراپىنان ەش مەسەلەسٸز ٶتٸپ كەتەتٸنٸ. ال  وسى ٸستەردٸ قىلمىستىق كودەكستٸڭ نورماسىمەن الىپ قارايتىن بولساق, ول شاعىم كەلتٸرۋ, نارازىلىق كەلتٸرۋ مەرزٸمدەرٸ ٶتٸپ كەتكەن ٸستەر. ەندٸ وسىنىڭ بەرٸنٸڭ زاڭسىز ەكەنٸن كٶرٸپ وتىرىپ, كٶز جۇمىپ وتىرۋىمىز كەرەك پە? وندا پرەزيدەنتتٸڭ ەۋ باستا ٶزٸ جارييالاعان «جاڭا قازاقستان دەگەنٸمٸز – ەدٸلەتتٸ قازاقستان» دەگەن نەگٸزگٸ ۇرانى, نەگٸزگٸ كونتسەپتسيياسى قايدا قالماق? مٸنە, وسىعان بايلانىستى مەن جالپى كوميسسييا قۇرۋدى ۇسىنىپ جٷرمٸن. ياعني ول كوميسسيياعا ايرىقشا ستاتۋس بەرٸلۋٸ كەرەك. بۇرىنعى كەزدە كٶرەر كٶزگە ۇرىپ تۇرعان انىق قىلمىستىق ٸستەر  – بيزنەستەرٸن تارتىپ العاندىعى. وسىنداي ٸستەر بولاتىن بولسا, سولاردى قايتا قاراتۋدى سۇرايتىنداي كوميسسييا بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن. باسقا جولىن كٶرٸپ تۇرعانىم جوق.
وسىنداي ارنايى قۇرىلاتىن كوميسسيياعا مەنٸڭ باسشىلىق جاساۋعا تولىق مٷمكٸندٸگٸم بار دەپ ەسەپتەيمٸن. ٶيتكەنٸ مۇنداي كوميسسييانى بٸز باس پروكۋرورعا نەمەسە جوعارعى سوتتارعا تاپسىرا المايمىز. ولاردىڭ كٷندەلٸكتٸ اتقاراتىن شارۋاسى ٶتە كٶپ, ونسىزدا شارشاتادى. مۇندا  دەپۋتاتتىق قىزمەتتە دەپۋتاتتىق يممۋنيتەت بار جەنە دەپۋتات تا حالىقتان باسقا  ناقتى ەشقانداي باسشى بولمايدى. سوندىقتان تەجٸريبەسٸ بار ادام رەتٸندە وسىنداي بٸر كوميسسييانى قۇرۋ قاجەت دەگەن ۇسىنىستى ايتىپ جٷرمٸن. باسشىسى مٸندەتتٸ تٷردە مەن بولامىن دەگەن شارت ەمەس. جالپى ايتىپ جاتىرمىن. وسىنداي كوميسسييا قۇرىلسا, بۇرىنعى ٶتكەن ٸستەرگە رەۆيزييا جاساپ, قىلمىستىق ٸستەردٸ, ازاماتتىق ٸستەردٸ بٸر قايتا قاراساق دەگەن ۇسىنىس بار.
 ال مەجٸلٸسكە كەلسەڭٸز, تولىپ جٷرگەن شىندىق ٸزدەگەن, «زاڭسىز سوتتالدىم, بيزنەسٸمنەن ايىرىلدىم» دەپ شىرقىراپ جٷرگەن ازاماتتاردى كٶرەسٸز. ولاردى جوعارعى سوتتىڭ تٶراعاسى قابىلدامايدى. ولاردىڭ بارلىعى مەجٸلٸسكە كەلەدٸ. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ الدىنا بارادى. ال وسىلاردىڭ بارلىعىنىڭ ٸسٸن كوميسسييا ارقىلى قارايتىن بولساق, شەشٸمٸ بولار ەدٸ. ەرٸ ول كوميسسييا قۇرامىنا  جوعارعى سوت, باس پروكۋراتۋرا, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ, انتيكور, سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى مٷشەلٸككە ەنگەنٸ جٶن.  سونداي-اق قوعام قايراتكەرلەرٸنەن ٶكٸلدەر قاتىسىپ, كوميسسييا جۇمىسىن بٸر جىل اتقارساق. ۋاقىتشا كوميسسييا قابىلداعان شەشٸم بويىنشا, مەرزٸمٸ ٶتٸپ كەتكەن ٸستەردٸڭ ٶزٸن قايتا قاراۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلسە, سوندا ەدٸلەتسٸز شەشٸلگەن ٸستەردٸڭ دە جاۋابىن تابار ەدٸك.  وسىنداي بٸر باتىل ٸس-قيمىلدارعا بارمايتىن بولساق, وندا ەل-جۇرتتىڭ سەنٸمٸنە دە سەلكەۋ تٷسەدٸ. «وي, ەلٸ ەشتەڭە ٶزگەرمەپتٸ عوي» دەگەن پٸكٸر قالىپتاسىپ, ەلدٸڭ ويىنا كٷدٸك ۇيالايدى. ەڭ باستىسى,  پرەزيدەنتتٸڭ ۇسىنىپ وتىرعان كونتسەپتسيياسى ٸسكە اسپاي قالادى.
قۇقىق قورعاۋ, ادام قۇقىعىن قورعاۋ مەسەلەسٸندەگٸ تىم كٷردەلەنٸپ كەتكەن جٷيە بۇرىننان بار. جالپى وعان ەسكٸ قازاقستان ٶكٸلدەرٸ, سونىڭ ٸشٸندە ەسكٸ قازاقستان كەزٸندە قۇرىلىپ قالعان جٷيەنٸڭ ٶزگەرمەۋٸ نەگٸزگٸ سەبەپ دەپ ەسەپتەيمٸن. بٸزدە قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا باتىل قيمىل جاسايتىن تۇلعالار جوق. ەسٸرەسە قۇقىق قورعاۋ ورگانىنا قاتىستى باتىل رەفورمانى جٷزەگە اسىراتىنداي ناقتى تۇلعالار دەل قازٸر ساياساتتا كٶرٸنٸپ تۇرعان جوق. ساياساتتا نەگە كٶرٸنٸس تاپپايدى? ٶيتكەنٸ ونىڭ ٸشٸندە مٸندەتتٸ تٷردە سول ەسكٸ قازاقستان ٶكٸلدەرٸ دە جٷر. جالپى سول ەسكٸ قازاقستان كەزٸندە قۇرىلعان وسى جٷيە اياقتان تارتىپ تۇر دەپ ەسەپتەيمٸن. ولار سول ٷيرەنشٸكتٸ, وسى كەزگە دەيٸنگٸ قالىپتاسىپ قالعان جٷيەدە جۇمىس ٸستەيدٸ. ال ولاردىڭ باتىل ٸس-قيمىلدار جاساۋعا جٷرەكتەرٸ داۋالامايدى.
بىلايشا ايتقاندا, ەدٸلدٸك – ادام ٶمٸرٸنٸڭ مەنٸ. بۇل ٶمٸردە بٸر ەدٸلەتسٸزدٸككە تاپ بولدىڭ با, سونىمەن كٷرەسۋ قاجەت. سوندىقتان  ەدٸلەتسٸزدٸكپەن كٷرەس – كٷرەستٸڭ تٶرەسٸ. ناعىز ازامات  ٶزٸنٸڭ اق ادال ەسٸمٸن اقتاپ الۋ ٷشٸن  اياعىنا دەيٸن شىداي بٸلۋٸ كەرەك.  

اق ادال اتىمدى اقتاي الماي جٷرمٸن

ناۋرىزباي راقىشەۆ, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:

– ادام تاعدىرى دەگەن بٸر سەتتەن-اق ٶزگەرٸپ, كٷتپەگەن جەردەن كەدەرگٸلەرگە ۇشىرايتىنى راس ەكەن. مەنٸڭ دە العا قويعان ماقسات, ارماندارىم زاڭدى بەلدەن باسقان تۇلعالاردىڭ كٸنەسٸ مەن قۇيتىرقى ەرەكەتتەرٸنٸڭ كەسٸرٸنەن قۇلدىرادى.
2019 جىلعى 18 شٸلدەسٸ كٷنٸ بٸزدٸڭ پەرزەنتحانادا جاس نەرەستە شەتٸنەپ كەتەدٸ, مەن ول كەزدە كەزەكتٸ ەڭبەك دەمالىسىندا ەدٸم. ورىنباسارىم زەۋرە داتحاەۆا باس دەرٸگەردٸڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى بولىپ قىزمەت اتقارىپ جٷرگەن. ەرتەڭٸنە, 19 شٸلدە كٷنٸ مەنٸ دەمالىستان شۇعىل تٷردە شاقىرتىپ الدى.  ماعان قاتىستى قىلمىستىق ٸستٸ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتٸڭ ٶكٸلٸ  ەربول بولاتۇلى نازارباەۆ باستاعان توپ ويلاپ تاپتى.  ول سول    كەزدە الماتى قالاسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتٸڭ جەدەل باسقارماسىنىڭ باسشىسى قىزمەتٸن اتقاردى. 
كەيٸننەن انىقتالعانداي ورىنباسارىم ز.داتحاەۆا بولات نازارباەۆتىڭ كەزەكتٸ جۇبايىنىڭ قۇربىسى ەكەن. وسى جاقىندىقتى پايدالانىپ, ب.نازارباەۆتىڭ ۇلى ەربول ارقىلى – الماتى ق. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت باسشىلارىنىڭ بٸرٸ ارقىلى ماعان 2019 جىلعى 2 تامىزدا  ماعان قارسى اقپاراتتىق شۋ تۋدىرىپ, ارانداتۋشىلىق قىلمىستىق ەرەكەتتەر ۇيىمداستىردى. ٸس ماتەريالدارىنا كەلەتٸن بولساق, وعان سەيكەس, مەن «№1 قالالىق پەرزەنتحانا» شجق مكك باس دەرٸگەرٸ لاۋازىمىن اتقارا وتىرىپ, 02.08.2019 جىلى ساعات 15.00-تە ازامات شاياحمەتوۆادان 200 000 تەڭگە سوماسىندا پارا الدى دەپ ايىپتالىپ, الماتى قالاسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ ۇستاعان بولىپ شىققان. الماتى قالاسى المالى اۋدانى سوتىنىڭ 26.09.2019 جىلعى ٷكٸمٸمەن قك-نٸڭ 366-بابى 2-بٶلٸگٸ بويىنشا 6 000 000 تەڭگە مٶلشەرٸندە ايىپپۇل سالىندى.


مەنٸڭ ٸسٸمدٸ قاراعان سوت 29.04.2018 جىلعى «سوت ٷكٸمٸ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ نورماتيۆتٸك قاۋلىسىنىڭ 2-تارماعىن بۇزا وتىرىپ, مەنٸڭ كٸنەمنٸڭ دەلەلدەرٸن وبەكتيۆتٸ, تولىق جەنە جان-جاقتى زەرتتەمەدٸ, ال قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگانى تاراپىنان ورىن العان زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا تيٸستٸ باعا بەرمەدٸ. كٸنەسٸزدٸك پرەزۋمپتسيياسىنا بايلانىستى جەنە قٸجك-نٸڭ 19-بابىنا سەيكەس ايىپتاۋ ٷكٸمٸ بولجامدارعا نەگٸزدەلمەۋٸ مٷمكٸن جەنە سەنٸمدٸ دەلەلدەرمەن راستالۋى كەرەك. قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارى ايىپتالعان ٸس-ەرەكەتتە مەنٸڭ كٸنەمنٸڭ دەلەلدەرٸنٸڭ جەتكٸلٸكتٸ جيىنتىعىن ۇسىنباعاندىقتان, مەنٸڭ ٸس-ەرەكەتتەرٸمدە قر قك 366-بابىنىڭ 2-بٶلٸمٸندە كٶزدەلگەن قىلمىس قۇرامى جوق ەكەنٸ انىقتالدى. ٶز باسىمنان ٶتكەرگەن وسىناۋ مىسال بٸزدٸڭ قوعامدا ەدٸلدٸك ورناي باستاعىنىن كٶرسەتسە كەرەك. قازٸر كٶپتەگەن ادامدار بٸزدٸڭ ەدٸلەتتٸ قازاقستانعا قاراي باسقان قادامىمىزدى سەزٸپ, بٸلٸپ وتىر. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى اۋقىمدى ەرٸ ناقتى مٸندەتتەر قويدى. 2022 جىلعى 5 ماۋسىمدا كونستيتۋتسييالىق رەفەرەندۋم ٶتكٸزٸلگەننەن كەيٸن  بارلىق سالادا جاڭاشىلدىق بايقالا باستادى. ياعني 5 ماۋسىمنان باستاپ قازاقستاندا بٸر جىل ٸشٸندە بارلىق دەڭگەيدەگٸ بەس ەلدٸك ناۋقان ٶتكٸزٸلدٸ: ەل كونستيتۋتسيياسىنا تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ رەفەرەندۋم, پرەزيدەنتتٸ, سەنات دەپۋتاتتارىن, مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىن جەنە وبلىستىق, قالالىق جەنە اۋداندىق مەسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋ. بٸزدٸڭ ەلدٸڭ تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بۇلاي بولعان ەمەس. ٶز باسىم بۇل قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋدىڭ العاشقى جەنە ماڭىزدى بەلگٸسٸ دەپ بٸلەمٸن. پرەزيدەنتٸمٸز ايتىپ جٷرگەن «زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸ» قاعيداسىنىڭ ماعىناسى ٶتە تەرەڭدە ەكەنٸنە كٶزٸم جەتكەن ازاماتتىڭ بٸرٸمٸن دەپ سانايمىن.