قازاقستان پرەزيدەنتٸ – جوعارعى باس قولباسشى ماڭعىستاۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا «ويماشى» پوليگونىندا ٶتكەن «وتپانتاۋ-2021» شۇعىل-ستراتەگييالىق كوماندالىق-شتابتىق ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا باردى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
جوعارعى باس قولباسشى باس شتابتىڭ الدىڭعى شەپتەگٸ پۋنكتٸن ارالاپ كٶرٸپ, قورعانىس مينيسترٸنٸڭ, ەۋە قورعانىسى, قۇرلىق ەسكەرٸ, ەسكەري-تەڭٸز جەنە دەسانت-شابۋىلداۋشى ەسكەرلەر كٷشتەرٸ باسشىلارىنىڭ, سونداي-اق قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ بايانداماسىن تىڭدادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ارناۋلى ماقساتتاعى بٶلٸمدەردٸڭ دايىندىعىن تەكسەرٸپ, قارۋ-جاراقتار مەن تەحنيكالاردىڭ زاماناۋي تٷرلەرٸن كٶردٸ, سونداي-اق اقتاۋداعى ەسكەري گوسپيتال مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى اۆياتسييالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ قۇرىلىستارىنا قاتىستى پرەزەنتاتسييامەن تانىستى.
سودان كەيٸن قاسىم-جومارت توقاەۆ بەلسەندٸ جٷرگٸزٸلگەن ەسكەري ەدٸس-تەسٸلدەردٸڭ كٶرسەتٸلٸمٸن بيٸك مٸنبەردەن تاماشالادى.
وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنىڭ تەرتٸبٸ بويىنشا ەرتٷرلٸ ەسكەر توپتارىنىڭ شارتتى قارسىلاستارىنا قارسى جٷرگٸزگەن ەسكەري ٸس-قيمىلدارىنىڭ قازٸرگٸ قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ تەجٸريبەسٸنە نەگٸزدەلگەن جاڭا ەدٸس-تەسٸلدەرٸ ٸس-جٷزٸندە كٶرسەتٸلدٸ. ەسكەر توپتارىنىڭ ٸس-قيمىلدارى بارىسىندا ەۋەدەگٸ جەنە جەردەگٸ بارلاۋ ەرەكەتتەرٸ جٷزەگە اسىرىلدى. ونىڭ نەتيجەلەرٸ ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن اپپاراتتار مەن ارالاس اۆياتسييا بٶلٸمدەرٸنە تۋرا سوققى جاسالاتىن نىسانداردى كٶرسەتٸپ وتىرعان باسقارۋ پۋنكتٸنە بەرٸلٸپ وتىردى.
سونىمەن قاتار شارتتى قارسىلاستاردىڭ ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن اپپاراتتارىنا قارسى كٷرەس ۇيىمداستىرىلىپ, كونترباتارەيالى سوعىستىڭ زاماناۋي ەدٸستەرٸ قولدانىلدى. وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى بارىسىندا ەسكەرلەردٸڭ ۇتقىرلىق دەڭگەيٸنٸڭ جوعارى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋگە نازار اۋدارىلدى.
بۇدان بٶلەك پرەزيدەنتكە قارۋلى كٷشتەردٸڭ, ۆەدومستۆوارالىق بٶلٸمدەردٸڭ, سونداي-اق ەلٸمٸزدٸڭ ەرتٷرلٸ ٶڭٸرلەرٸندەگٸ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار مەن ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ جٷرگٸزگەن ٸس-قيمىلدارى ونلاين رەجيمدە كٶرسەتٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, كاسپيي تەڭٸزٸ ايدىنىندا ەسكەري تەڭٸز كٷشتەرٸنٸڭ اۆياتسييا مەن ارنايى وپەراتسييالار كٷشتەرٸنٸڭ قولداۋىمەن ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق نىساندارىن قورعاۋعا باعىتتالعان ٸس-قيمىلدارى جٷرگٸزٸلدٸ. وسىنداي ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى قاراعاندى وبلىسىنداعى «سارىشاعان», «سپاسسك» جەنە الماتى وبلىسىنداعى «كٶكتال» پوليگوندارىندا ٶتتٸ.
ەدٸس-تەسٸلدەر كٶرسەتٸلٸمٸ اياقتالعاننان كەيٸن ەسكەري قىزمەتشٸلەر الدىندا سٶز سٶيلەگەن جوعارعى باس قولباسشى «ويماشى» پوليگونىندا ٶتكٸزٸلگەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايتتى.
– بۇل تاريحي مەكەن – ەلدٸك پەن ەرلٸكتٸڭ, بٸرلٸك پەن تۇتاستىقتىڭ سيمۆولى. ەل شەتٸنە جاۋ تيگەندە بابالارىمىز وسى تاۋدىڭ باسىنا «ۇران وتىن» جاققان. جاۋاپتى سەتتە بٸر تۋدىڭ استىنا جينالعان. سوندىقتان جۇرتىمىز ونى «بٸرلٸكتٸڭ وتى» دەپ اتاعان. ەرلەرٸمٸز تۋعان جەردٸ قورعاۋ ٷشٸن جورىققا وتپانتاۋدىڭ باۋىرىنان اتتانعان. وسى جەردە ۇلت تاعدىرىن شەشەتٸن ماڭىزدى جيىندار ٶتكەن. بۇل يگٸ دەستٷر قازٸرگٸ كٷنگە دەيٸن جەتٸپ وتىر. بٸز باتىرلارىمىزدىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتەمٸز. سونىمەن بٸرگە دەستٷر ساباقتاستىعىن ساقتايمىز. ەڭ باستىسى, بايتاق دالانى ۇرپاعىنا ميراس ەتكەن بابالار اماناتىنا ادال بولىپ, وتانىمىزدى قورعايمىز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىندا, سونىڭ ٸشٸندە حالىقارالىق دەڭگەيدە تۇراقتى تٷردە جاقسى نەتيجە كٶرسەتٸپ كەلە جاتقان ەلٸمٸزدٸڭ قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ ەسكەري دايىندىعىنىڭ دەڭگەيٸ جوعارى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق ەسكەرٸمٸزدٸڭ ناقتى سوعىس جاعدايىندا دا بيٸكتەن كٶرٸنەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
– ارمييادا ٷنەمٸ جاڭعىرۋ ٷدەرٸسٸ جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل زاماناۋي سىن-قاتەرلەر مەن قاۋٸپتەرگە دايىندىعىمىزدى قامتاماسىز ەتەدٸ. ارنايى وپەراتسييالار جٷرگٸزەتٸن كٷشتەر, بارلاۋ بٶلٸمدەرٸ مەن ارناۋلى ماقساتتاعى بٶلٸمشەلەر قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. ديۆەرسييالىق ەرەكەتتەرگە قارسى ٸس-قيمىلدار پىسىقتالادى. تۋرا سوققى جاسايتىن قارۋلار مەن ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن قۇرالدار كەڭٸنەن قولدانىلا باستادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەسكەري قىزمەتشٸلەر الدىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە ٶڭٸردەگٸ ەسكەري-ساياسي احۋالدىڭ كٷردەلەنۋ جاعدايىندا ٶتكەن بٷگٸنگٸ كەشەندٸ وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى كٷشتٸك قۇرىلىمدار مەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ داعدارىس جاعدايىن اۋىزدىقتاۋعا ەزٸرلٸگٸن كٶرسەتكەنٸن جەتكٸزدٸ.
جوعارعى باس قولباسشى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى ەلٸمٸزدٸڭ ەرتٷرلٸ ٶڭٸرٸندە ورنالاسقان جەتٸ وقۋ-جاتتىعۋ پوليگونىندا جەنە كاسپيي ايدىنىندا ٶتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. جالپى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى شىعىستان باتىسقا قاراي ٷش مىڭ شاقىرىم اۋماقتى قامتىدى.
– جەكە قۇرام مەن تەحنيكانى ٶز جٷرٸستەرٸمەن, تەمٸرجول جەنە ەۋە قاتىناستارى ارقىلى جىلجىتۋ جۇمىستارى پىسىقتالدى. بۇل قارۋلى كٷشتەردٸڭ ستراتەگييالىق ۇتقىرلىعىن, قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن نەگٸزگٸ باعىتتار بويىنشا ەسكەري توپتاردى جەدەل قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸن كٶرسەتتٸ. شتابتاردىڭ شۇعىل جاعدايلار كەزٸندەگٸ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىسىن, جوعارى تەحنولوگييالى قارۋلار مەن ەسكەري ٸس-قيمىلداردى جوسپارلاۋ ەدٸستەمەلەرٸنٸڭ قولدانىلۋىن كٶردٸك. ەكٸمدٸكتەردٸڭ دە دايىندىق دەڭگەيٸنٸڭ جوعارىلاعانىنا كۋە بولدىق. قازٸرگٸدەي «سترەسس-تەستٸلەۋ» كەزٸندە ولاردىڭ رٶلٸ ەسكەري قۇرامداردان كەم تٷسپەيدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ارمييانىڭ مەملەكەت پەن قوعام تاراپىنان جٸتٸ باقىلاناتىن نىسان ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى ەسكەردٸ زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جەنە تەحنيكامەن ودان ەرٸ جابدىقتاۋعا نەگٸزدەلگەن قارۋلى كٷشتەردٸ جەنە باسقا دا ەسكەرلەر مەن ەسكەري قۇرامداردى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ بەكٸتٸلگەنٸن ەسكە سالدى.
– ولاردىڭ قاتارىندا ەۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس, ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن ۇشۋ اپپاراتتارى, بارلاۋ جەنە راديوەلەكتروندى كٷرەس قۇرالدارى بار. مايدان, ەسكەري جەنە ەسكەري-كٶلٸك اۆياتسييا پاركٸن جاڭارتۋ جۇمىستارى جالعاسادى. ەسكەرٸمٸز شەتەلدٸك جەنە وتاندىق ٶندٸرٸستە جاسالعان تۋرا سوققى جاسايتىن زىمىران كەشەندەرٸمەن جابدىقتالادى. جالپى قارۋلى كٷشتەردٸڭ تەحنيكالىق ەلەۋەتٸ قازاقستاندىق ارمييانىڭ جاڭا كەلبەتٸن كٶرسەتەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
جوعارعى باس قولباسشى ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە كەشەندٸ ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ مەسەلەلەرٸنە دە توقتالدى.
– قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ارتىپ كەلەدٸ. بيىلدان باستاپ ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ لاۋازىمدىق ەڭبەكاقىلارى 35 پايىزعا ٶستٸ. الداعى ەكٸ جىلدا ورتاشا ەسەپپەن 60 پايىزعا جوعارىلايدى. بارلىق ساناتتاعى ەسكەري قىزمەتشٸلەر ٷشٸن تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸ زاڭنامالىق تۇرعىدان شەشٸلگەن. تمد-نىڭ باسقا ەلدەرٸنە قاراعاندا قازاقستاندىق ەسكەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك توپتاماسى – بەسەكەگە قابٸلەتتٸ. ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مەسەلەسٸ ەردايىم مەملەكەت باسىمدىق بەرەتٸن سالالاردىڭ قاتارىندا بولادى. كٷشتٸ ەسكەر – قۋاتتى ەگەمەن قازاقستاننىڭ كەپٸلٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سٶزٸنٸڭ سوڭىندا مٸنسٸز قىزمەتتەرٸ ٷشٸن ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە العىس ايتىپ, ەلٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن بەرٸك قورعايتىندارىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.
«وتپانتاۋ-2021» جەدەل-ستراتەگييالىق ەسكەري-شتابتىڭ وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى ەسكەرٸمٸزدٸڭ ەزٸرلٸگٸن توسىننان تەكسەرۋدٸڭ سوڭعى كەزەڭٸ بولدى. قارۋلى كٷشتەردەگٸ وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى بيىلعى قىركٷيەك ايىنىڭ باسىنان بەرٸ جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. تەكسەرٸسكە 9 مىڭعا جۋىق ەسكەري قىزمەتشٸ قاتىسىپ, 3 مىڭنان استام قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكا, ونىڭ ٸشٸندە 66 ۇشۋ اپپاراتى مەن 8 كەمە جۇمىلدىرىلدى.
