فوتو: okg.kz
تٶلەبي اۋدانىنداعى قاسقاسۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى جٷنٸس كەرٸمقانوۆتى جەرلەستەرٸ اعاش ۇستاسى رەتٸندە جاقسى تانيدى. ول كٸسٸنٸڭ جاساعان كٷبٸسٸنە ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق وبلىسىنان سۇرانىس تٷسٸپ جاتادى.
بيىل پايعامبار جاسىنا تولاتىن جٷكەڭ جاس كەزٸندە توعىز جىل جيھاز شىعاراتىن فابريكادا جۇمىس ٸستەگەن ەكەن. قازٸرگٸ كەسٸبٸنە سول كەزدەگٸ تەجٸريبەنٸڭ كٶمەگٸ كٶپ بولعان كٶرٸنەدٸ. نەگٸزٸ ونىڭ ماماندىعى – سۋرەتشٸ. سوعان ساي بٸراز جىل مەكتەپ, بالاباقشا, بالالار لاگەرٸ مەن تٷرلٸ مەكەمەلەرگە تاپسىرىسپەن سۋرەت سالىپ, بەزەندٸرۋمەن اينالىسقان. «سۋرەتتٸ ەكٸ قولىممەن دە سالا بەرەمٸن» دەيدٸ ٶزٸ. ون جىلدان استام ۋاقىت وتباسىن وسى كەسٸپپەن اسىراپ كەلگەن ازامات كولحوز-سوۆحوز تاراعان توقىراۋ تۇسىندا سۋرەتشٸنٸڭ ەشكٸمگە كەرەگٸ بولماي قالعانىن ايتادى. سوندا جاس كەزدە ٷيرەنگەن كەسٸبٸ كەدەگە اسىپ, كٷبٸ جاساۋدى قولعا الىپتى. «ەڭبەك – بەرٸن جەڭبەك» دەگەن ەمەس پە? اعاش ٶنەرٸ مەن ۇستالىقتى بٸر كٸسٸدەي بٸلەتٸن, تەپ-تەۋٸر مەڭگەرگەن ول كٷبٸ جاساۋعا بارىن سالادى. سٶيتٸپ تٶزٸم مەن شىدامدىلىقتى سەرٸك ەتٸپ, تىنىمسىز ەرەكەتٸن تەجٸريبەمەن ۇشتاستىرعان سۋرەتشٸ جٷنٸس سوڭىندا اعاشتان تٷيٸن تٷيگەن شەبەر جٷكەڭ اتانادى. ونىڭ قولىنان شىققان دٷنيەگە بٷگٸندە ٶزٸمٸزدٸڭ وبلىس تۇرعىندارىمەن قاتار قاراعاندى, اقتاۋ, اتىراۋ, جەزقازعان سەكٸلدٸ شالعاي قالالاردان دا تاپسىرىس تٷسەدٸ ەكەن. ٶزٸنٸڭ ايتۋىنشا, ٶزگە وبلىس, الىس قالالاردان تەلەفون ارقىلى تاپسىرىس بەرگەن كٸسٸلەرگە كٷبٸنٸ پويىز ارقىلى سالىپ جٸبەرەتٸن كٶرٸنەدٸ. ال, جاقىن تٶڭٸرەكتەگٸلەر ٶزدەرٸ الىپ كەتەدٸ.
«مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن قازاق حالقى ٷشٸن كٷبٸ تاپتىرمايتىن دٷنيە. قىمىزدىڭ بابىنا كەلٸپ اشۋى دا, اعارعاننان سارى مايدى تەز ايىرىپ الۋ دا كٷبٸگە بايلانىستى. سوڭعى كەزدەرٸ ەلٸمٸزدە قىمىز بەن شۇباتقا سۇرانىس ارتىپ كەلەدٸ. سوندىقتان كٷبٸگە تاپسىرىس بەرۋشٸلەر دە كٶپ. قازٸر «كٷبٸمە موتور قويىپ بەر» دەيتٸن قانداستارىمىز دا بار» دەيدٸ اعاش شەبەرٸ.
جٷكەڭ بٸر كٷندە ون كٷبٸگە دەيٸن جاسايدى ەكەن. دەگەنمەن, ونىڭ تولىق دايىن بولۋى ٷشٸن كەمٸ بٸر اي ۋاقىت كەتەتٸنٸن ايتادى.
«ەدەتتە, كٷبٸنٸ قايىڭ, بالقاراعاي, ەمەن اعاشتارىنان جاسايدى. ەمەن مەن بالقاراعاي اعاشتارى تىعىز, ٶتە قاتتى, تٶزٸمدٸ بولادى. سۋ تيگەن سايىن قاتايا تٷسەدٸ. ال, قايىڭ اعاشىنان جاسالعان بۇيىم ەدەمٸ كٶرٸنەدٸ.
مەن كٷبٸنٸ نەگٸزٸنەن ارشا اعاشىنان جاسايمىن. ارشادان جاسالعان كٷبٸ سۋسىننىڭ دەمٸن بۇزباي, ۇزاق ساقتايدى. ىستىق كٷنگە قاڭسىمايدى. كٷبٸنٸ جاساپ بولعان سوڭ جۋىپ, كەپتٸرٸپ, جىلقىنىڭ, قويدىڭ مايىمەن سىلاعان دۇرىس. ونى ىستاي بٸلۋ دە شەبەرلٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ. دۇرىس ىستالعان كٷبٸ قىمىزىنىڭ دەمٸ تٸل ٷيٸرەدٸ, حوش يٸسٸ بولادى» دەيدٸ جٷكەڭ.
بٸز شەبەردٸ قىزۋ جۇمىس ٷستٸندە جولىقتىردىق. انادايدا ٷلكەندٸ-كٸشٸلٸ كٷبٸلەر كٶزگە تٷستٸ. ەرقايسىسىنىڭ دايىن بولۋىن كٷتٸپ جٷرگەن يەسٸ بار ەكەنٸن ەستٸدٸك. كەيبٸرەۋلەر بٸردەن ەكٸ-ٷش كٷبٸگە تاپسىرىس بەرەتٸن كٶرٸنەدٸ. كٶلەمٸ كٸشكەنتاي كٷبٸگە ون بەس ليتر سۋسىن سييادى ەكەن. سودان ارى قاراي تاپسىرىسقا بايلانىستى ورتا, ٷلكەن كٷبٸلەر قاتارلاسا ساپ تٷزەپ تۇر. باعاسىن سۇرادىق. كٶلەمٸنە بايلانىستى, ەڭ ارزانى 20-30 مىڭ تەڭگەدەن باستالاتىنىن بٸلدٸك.
كٷبٸ عانا ەمەس, جٷكەڭ اعاشتان كەز-كەلگەن بۇيىمدى – ەسٸك, تەرەزە, ٷستەل, وقتاۋ-تاقتاي دەيسٸز بە, تٸپتٸ بالتانىڭ سابىنا دەيٸن جاساي بەرەدٸ. سوعان قاراي الدىنان ادام ٷزٸلگەن ەمەس. شەبەر بۇعان دەيٸن اعاشتى قولمەن جونىپ جٷرٸپتٸ. كەيٸن 3 پايىزدىق جەڭٸلدٸكپەن نەسيە بۇيىرىپ, شاعىن ستانوك ساتىپ الادى. شەبەرحاناسى دا شاعىن. بٸراق, شاعىن شەبەرحاناداعى شاعىن ستانوكتىڭ اتقاراتىن جۇمىسى كٶپ: ٷلكەن بٸر اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرىپ, قالا بەردٸ قازاقستاننىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن تٷسكەن تاپسىرىستاردى ورىندايدى.
«ەل ٸشٸندە ۇلتتىق ناقىشتاعى استاۋ, تاباق, قىمىز, سورپا ٸشەتٸن كەسە سەكٸلدٸ بۇيىمدارعا سۇرانىس جوعارى. ەرٸ بۇل جۇمىس ٶزٸمە دە ۇنايتىن بولعان سوڭ ەر تاپسىرىسقا ەرەكشە مەن بەرەمٸن. قولىمنان شىققان بۇيىمدارعا ٶزٸندٸك ٶرنەك تٷسٸرٸپ, ەرەكشە ەتۋگە تىرىسامىن. ول تاپسىرىس بەرۋشٸلەردٸڭ دە كٶڭٸلٸنەن شىعادى, تٸپتٸ بٸرٸنەن بٸرٸ ەستٸپ, الىس ايماقتاردان ارنايى ۇسىنىس ايتاتىندار دا بار» دەيدٸ جٷنٸس كەرٸمقانوۆ.
كەيٸپكەرٸمٸز الداعى ۋاقىتتا جاڭا شەبەرحانا اشۋدى كٶزدەپ وتىر. وعان, ەرينە, قاراجات كەرەك ەكەندٸگٸ تٷسٸنٸكتٸ. اتاكەسٸپتٸ ارقاۋ ەتكەن شەبەر بۇل رەتتە مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا بەرٸلەتٸن جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيەدەن ٷمٸتتٸ. ويعا العانى ورىندالىپ جاتسا, اعاشتان ۇلتتىق ويۋ ٶرنەكتەلگەن كٷندەلٸكتٸ تۇرمىسقا قاجەتتٸ نەشەتٷرلٸ بۇيىمداردى كٶپتەپ شىعارۋدى كٶزدەپ وتىر.
قايسار شەرٸم,
«وڭتٷستٸك قازاقستان».
