فوتو: اشىق دەرەككٶز
ەلٸمٸزدە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى (تقق) جيناۋعا, سۇرىپتاۋعا جەنە كٶمۋگە ارنالعان تاريفتەر ارنايى كەسٸپورىنداردىڭ شىعىندارىن جابۋدى قامتاماسىز ەتپەيدٸ. بۇل تۋرالى قر پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ ەرلان نىسانباەۆ مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
رەسپۋبليكادا جىل سايىن 4,5 ملن توننادان استام قالدىقتار تٷزٸلەدٸ, بۇل رەتتە 2024 جىلى قايتا ٶڭدەۋ دەڭگەيٸ شامامەن 26%-دى قۇرادى, بۇل جوسپارلانعان 30%-دان تٶمەن. اتالعان مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن مينيستر مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك (مجە) تەتٸگٸن ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى. وسى تەتٸك شەڭبەرٸندە تقق-عا شەكتٸ, ەكونوميكالىق نەگٸزدەلگەن تاريفتٸ بەكٸتۋ, سونداي-اق ونى ەكٸمدٸكتەر دەڭگەيٸندە بەلگٸلەۋ جٶنٸندەگٸ قۇزٸرەتتٸ ايقىنداۋ ۇسىنىلۋدا. ول بويىنشا قازٸرگٸ جەنە ۇسىنىلاتىن تاريفتەر اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ۋتيل الىمدارى ەسەبٸنەن جابۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇعان قوسا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٸرٸ قالالاردا قوقىس ٶڭدەۋ زاۋىتتارىن سالۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە ۋتيل الىمدارى ەسەبٸنەن جەڭٸلدٸكپەن قارجىلاندىرۋ تەتٸگٸ بەكٸتٸلدٸ. ول ۋتيل تٶلەمٸ ەسەبٸنەن قارجىلاندىرىلاتىن, تٶلەمدەر بويىنشا ەكٸ جىلعا دەيٸنگٸ دەمالىسى بار جىلدىق 3%-دان 15 جىلعا دەيٸنگٸ قارىزداردى قامتيدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا مينيسترلٸك ەكٸمدٸكتەر ۇسىنعان قۇنى شامامەن 317 ملرد تەڭگە بولاتىن 67 جوبانى ماقۇلدادى, ونىڭ 43-ٸ قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋگە باعىتتالعان.
مينيسترلٸك جٷرگٸزگەن تالداۋ ٶڭٸرلەردە جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جەنە قايتالاما شيكٸزاتتى بارىنشا ٶندٸرۋ كەزٸندە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋ جٶنٸندەگٸ قۋاتتاردى ۇلعايتۋ ٷشٸن ايتارلىقتاي ەلەۋەت بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
سونداي-اق, ەلٸمٸزدە قالدىقتاردى باسقارۋ تالاپتارى بويىنشا ەكولوگييالىق زاڭنامانى بۇزعانى ٷشٸن 2022 جىلدان 2024 جىلعا دەيٸن 14,3 ملرد تەڭگە سوماسىنا 405 ايىپپۇل سالىندى.
ەڭ ماڭىزدى جاعدايلاردىڭ قاتارىندا قالدىقتاردى قاجەتتٸ ەكولوگييالىق رۇقساتسىز جيناعانى ٷشٸن «كاسپيي مۇناي» اق-عا سالىنعان 13,7 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندەگٸ ايىپپۇل بار. «AltyntauKokshetau» اق جەنە «قارجى-ينۆەستيتسييالىق كورپوراتسييا» اق نورماتيۆتەن تىس قالدىقتاردى جيناعانى ٷشٸن جاۋاپقا تارتىلدى, ولار تيٸسٸنشە 145 ملن تەڭگە جەنە 108,7 ملن تەڭگەنٸ قۇرادى.
قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس ەربٸر كەسٸپورىن قالدىقتاردىڭ كٶلەمٸن ازايتۋ ماقساتىندا ەڭ ٷزدٸك قولجەتٸمدٸ تەحنيكانى پايدالانۋدى ەسكەرە وتىرىپ, قالدىقتاردى باسقارۋ باعدارلاماسىن ەزٸرلەۋگە مٸندەتتٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
