تەڭگەنٸڭ مەرەيتويلىق بانكنوتىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەينەلەنۋٸن قازاقستان ازاماتتارى قىزۋ قولداۋدا. بٸز سەنات تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەكتاس بەكنازاروۆتىڭ وي-پايىمىن جازىپ العان ەدٸك.
– بەكتاس ەبدٸحانۇلى, ەۋەلٸ ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ قوعام ٶمٸرٸندەگٸ رٶلٸ تۋرالى ايتىپ بەرسەڭٸز?
– كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ قالىپتاسۋى مەن ونىڭ دامۋ تاريحى سول مەملەكەتتٸڭ مٸندەتتٸ رەمٸزدەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلاتىن ۇلتتىق ۆاليۋتاسى تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنٸ بەلگٸلٸ. سوندىقتان, بٸز ەلٸمٸزدٸڭ 25 جىلدىق تەۋەلسٸزدٸك تاريحى تۋرالى سٶز قوزعاعاندا, ونىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنا دا توقتالىپ ٶتەتٸنٸمٸز زاڭدىلىق.
جۋىردا عانا بٸز ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ سيمۆولى – ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ دٷنيەگە كەلگەن كٷنٸن اتاپ ٶتتٸك. نارىقتىق جٷيەنٸ جٷزەگە اسىرا باستاعان قازاقستان ٷشٸن ٶتكەن عاسىرداعى سول 1991-92 جىلدار اقشا جٷيەسٸنٸڭ تۇراقسىزدىعىن ەبدەن باستان كەشٸرگەن قيىن جىلدار بولدى. قازٸرگٸ جاس بۋىن ونىڭ بەرٸن كٸتاپتان وقىپ بٸلسە, بٸزدەر ونى ٶزٸمٸز باستان كەشٸردٸك.
1993 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ٶز تەڭگەمٸزدٸڭ اينالىسقا شىعارىلۋى بٸزدٸڭ جاس تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ جىلناماسىنداعى ەڭ ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بٸرٸ بولدى. مەن ٶز وتباسىم تۋرالى ايتسام, زايىبىم بانك قىزمەتكەرٸ بولاتىن. اقشا اۋىسادى, ەندٸ بٸز ٶز تەڭگەمٸزدٸ پايدالانامىز دەپ جٷرگەن سول كٷندەرٸ ول تەۋلٸكتەپ جۇمىسىنان شىقپايتىن. تٷن ورتاسىندا جۇمىسىنان كەلگەندە, قۇنسىز قاعازعا اينالعان «اعاش اقشانىڭ» ەسەبٸن ميللياردتاپ ساناعانىن ايتىپ كەلەتٸن. ال ەندٸ جاپ-جاڭا تەڭگە بانكنوتتارى قولىمىزعا تيگەندە, ونى قالاي ۇقىپتاپ ۇستاعانىمىز, ٶز اقشامىز ٷشٸن كەۋدەمٸزدٸ قانداي ماقتانىش كەرنەگەنٸ دە ەسٸمدە.
– تٶل تەڭگەمٸزدٸ ەنگٸزۋدەگٸ ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ەڭبەگٸ قانداي? مەرەيتويلىق بانكنوتقا ەلباسى بەينەسٸنٸڭ سالىنۋىنا قالاي قارايسىز?
– كەڭەس ٶكٸمەتٸ تاراعان سوڭ كٶپ ۇزاماي ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ اينالىسقا ەنگٸزٸلۋٸ ەلباسىمىزدىڭ ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ ەكەندٸگٸ داۋسىز. تەڭگە تۋرالى سۇراقتى ەلباسى تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى قادامدارىمەن قاتار كٶتەرٸپ, كٶپتەگەن ۇيىمداستىرۋ مەسەلەلەرٸ سول العاشقى كەزەڭدە قۇپييا جٷرگٸزٸلگەنٸن بٸز كەيٸن بٸلدٸك. تەڭگەنٸ جاساۋداعى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ەرەن ەڭبەگٸن ەرقايسىمىز, ەرينە, جاقسى بٸلەمٸز.
ال ەندٸ بٷگٸن ٶزٸمٸز كٶرٸپ وتىرعانداي, مەملەكەت باسشىسى بەينەسٸنٸڭ مەرەيتويلىق بانكنوتقا باسىلىپ شىعارىلۋى – بٷكٸل حالقىمىزدىڭ ەلباسىنا دەگەن ەرەكشە قۇرمەتٸنٸڭ كٶرٸنٸسٸ دەپ بٸلەمٸن. 25 جىلدىق تاريحىندا نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ باسقارۋىمەن بٸزدٸڭ ەلٸمٸز الدىنا نەبٸر جوعارى دەرەجەلٸ ماقسات قويعان دامىعان مەملەكەتكە اينالدى. بٸرلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ ارقاسىندا ەلٸمٸز ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ تۇعىرىندا, جوعارى ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك ٶرلەۋگە جەتتٸ.
وسىنىڭ بەرٸ وڭاي بولدى دەپ ەشكٸم ايتا المايدى. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ ەندٸ جارييالاعان جىلدارداعى ەلدٸڭ باسىنان ٶتكەن تار جول – تايعاق كەشۋلەر بٷكٸل قازاقستان حالقىنا اۋىر سىن بولعانى ايان. وسى بٸر كٷردەلٸ كەزەڭدە بارلىعىمىز ەل پرەزيدەنتٸنە سەندٸك, ونىڭ ەلدٸ بارلىق قيىندىقتاردان امان الىپ شىعا الاتىنىنا كٷمەنٸمٸز بولعان جوق. «مەملەكەتتٸ قۇتقارۋ ٷشٸن بٸر ۇلى ادامىنىڭ بولعانى جەتكٸلٸكتٸ» دەگەن ويشىل ۆولتەردٸڭ سٶزٸ بار. وسى ايتىلعان «ۇلى ادام» – بٸزدٸڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولدى.
ەكونوميكاسى مەن قارجىلىق جاعدايى ەڭ مىقتى دەگەن ەلدەردٸڭ ٶزٸ قازٸر ەرتٷرلٸ سالاداعى داعدارىستاردى باستان كەشٸپ جاتىر. ٶكٸنٸشكە قاراي, مۇنداي جاعداي قازاقستاندى دا اينالىپ ٶتكەن جوق. بٸراق بٸزدە بۇل جاعدايدان الىپ ٶتەر «ۇلت جوسپارى» بار, باعىتىمىز انىق جەنە ايقىن. زامانىندا عۇلاما كونفۋتسيي «الىسىن بولجاي الماعان ادامدى جاقىن قاتەرلەر كٷتٸپ تۇرادى» دەگەن ەكەن. ەلباسىمىز بٸزدٸڭ الدىمىزعا «مەڭگٸلٸك ەل» بولۋ ماقساتىن قويدى, قازٸر بٷكٸل قازاقستاندىقتى وسى ماقساتقا قىزمەت ەتۋدٸ ٷيلەستٸرٸپ جاتىر. الىسىن بولجاي بٸلۋ دەگەن – وسى! ەندەشە, وسى ماقساتقا جەتەر ەڭبەگٸمٸز جەمٸستٸ بولسىن.
– ايتقانىڭىز كەلسٸن!
ەڭگٸمەلەسكەن
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)