كەشە, 4 اقپان كٷنٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆتىڭ كونستيتۋتسييالىق كەڭەسكە قر كونستيتۋتسيياسىنىڭ 42-بابىنىڭ 3-تارماعىنا رەسمي تٷسٸندٸرمە بەرۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸ جارييالاندى. وسى دەرەككە بايلانىستى قوعامدا, ەسٸرەسە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە تٷرلٸ بولجامدار مەن كەرتارتپا ەڭگٸمەلەر ورىن الا باستاۋىنىڭ الدىن الۋ ٷشٸن ەلباسى حالىققا تٷسٸندٸرۋ مەلٸمدەمەسٸن جاسادى. وندا مۇنداي ٶتٸنٸشتەر, ياعني تۋىنداعان سۇراقتار بويىنشا كونستيتۋتسييالىق كەڭەسكە ونىڭ قۇرىلعان مەرزٸمٸ 1995 جىلدان بەرٸ 220 ٶتٸنٸش جاسالعانى, ونىڭ ٸشٸندە 20-عا جۋىعى پرەزيدەنتتٸڭ جەكە ٶتٸنٸشٸمەن بولعانى اتاپ ٶتٸلدٸ.
كونستيتۋتسييالىق كەڭەس ەلٸمٸزدٸڭ اتا زاڭىنىڭ نورمالارىنا رەسمي تٷسٸنٸك بەرەتٸن ورگان بولعاندىقتان, قاجەتتٸلٸك ورىن العان جاعدايدا قر كونستيتۋتسيياسىنا سەيكەس پرەزيدەنت, سەنات جەنە مەجٸلٸس تٶراعالارى, پرەمەر-مينيستر, پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ جالپى سانىنىڭ بەستەن بٸرٸنەن كەم ەمەسٸ ٶتٸنٸش بٸلدٸرە الادى.
ايتا كەتەرلٸگٸ, پرەزيدەنتتٸك رەسپۋبليكالار مىسالىندا وسى تەرٸزدەس كونستيتۋتسييالىق كەڭەسكە ٶتٸنٸش بٸلدٸرۋ قالىپتى جاعداي. باتىس مەملەكەتتەرٸندە كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋ ورگاندارى قۇرىلعان. اقش-تا بۇل فۋنكتسييانى جوعارعى سوت ورىندايدى, فرانتسييادا – كونستيتۋتسييالىق كەڭەس, گەرمانييادا – فەدەرالدى كونستيتۋتسييالىق سوت, يسپانييادا – كونستيتۋتسييالىق تريبۋنا جەنە ت.ب. كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋ ينستيتۋتى ماڭىزدى دەموكراتييالىق ينستيتۋت بولىپ تابىلادى. ونىڭ دۇرىس قىزمەت جاساۋى اتا زاڭنىڭ ساقتالۋىن جەنە ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتەدٸ, قوعامداعى تٷرلٸ توپتاردىڭ قارىم-قاتىناسىن رەتتەيدٸ. اتالعان مەملەكەتتەردە كونستيتۋتسييا نەمەسە زاڭ نورمالارىنا بايلانىستى سۇراق تۋىنداعان جاعدايدا كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋ ورگاندارىنا ٶتٸنٸش بٸلدٸرۋ ارقىلى كەز-كەلگەن مەسەلە بويىنشا تٷسٸنٸك الۋ – ساياسي جٷيەنٸڭ كٷندەلٸكتٸ قالىپتى جاعدايى رەتٸندە قابىلدانادى.
باستى نازاردا ۇستايتىن مەسەلە – ەلباسى ٶتٸنٸشٸنٸڭ استارىندا ترانزيت مەسەلەسٸ, ياعني بيلٸكتٸ بەرۋ, بولماسا مەرزٸمٸنەن بۇرىن پرەزيدەنتتٸك سايلاۋ ٶتكٸزۋ تۇرماعاندىعى. قازٸرگٸ اقپاراتتىق قوعام جاعدايىندا اعىمداعى مەسەلەلەرگە جان-جاقتى تالداۋ جاساۋ ارقىلى قورىتىندى شىعارۋ بٸلٸمدٸلٸكتٸ, ساياسي ساۋاتتىلىقتى تالاپ ەتەدٸ. سول سەبەپتٸ بولىپ جاتقان ساياسي ٷدەرٸستەرگە بايىپپەن قاراعان ابزال بولار ەدٸ.
ەسەل نازاربەتوۆا,
قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قسزي حالىقارالىق زەرتتەۋلەر بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى
