سۋدى ٷنەمدەپ پايدالانۋ, قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋ جەنە ايماقتارداعى قورشاعان ورتانى قورعاۋ پروبلەمالارىن شەشۋ. وسى جەنە ٶزگە دە تٷيٸندٸ مەسەلەلەر «Nur Otan» جانىنداعى ەكولوگييالىق كەڭەستٸڭ وتىرىسىندا تالقىلاندى, - دەپ حابارلايدى پارتييانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-مينيسترٸ احمەتجان پٸرٸمقۇلوۆ پارتييالىقتاردى «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ جوسپارى تۋرالى حاباردار ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, سۋارۋ كەزٸندەگٸ سۋ شىعىنىن قىسقارتۋ ٷشٸن 401 كانالدى رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە تاعى 212-سٸن تسيفرلاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«سىردارييا ٶزەنٸنٸڭ پروبلەمالارىن شەشۋ جەنە ارال تەڭٸزٸنٸڭ سولتٷستٸك بٶلٸگٸن ساقتاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرامىز. 4 كٶل – بۋراباي, شورتاندى, قوپا, شالقار قالپىنا كەلتٸرٸلەدٸ. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى كەدەگە جاراتۋ ٷلەسٸ قالدىقتاردى ەنەرگەتيكالىق ۋتيليزاتسييالاۋ نىساندارىن سالۋ ەسەبٸنەن 18-دەن 34%-عا دەيٸن ٶسەدٸ. جالپى, ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ ارقىلى 60 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى», - دەدٸ ۆيتسە-مينيستر.
ۆەدومستۆونىڭ قالدىقتاردى ٶڭدەۋگە قاتىستى كەمشٸلٸكتەرٸنە كەڭەس تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەدٸل جاڭبىرشين نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن ٶڭٸرلەردە قوقىستى بٶلەك جيناۋ پروتسەسٸ جولعا قويىلماعان.
«بٸزدەگٸ تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى جيناۋ جەنە تاسىمالداۋ وپەراتورلارى, پوليگونداردىڭ يەلەرٸ جەنە قايتا ٶڭدەۋشٸ كومپانييالار بٸر-بٸرٸنەن مٷلدەم بٶلەك سالادا جۇمىس ٸستەپ جاتقانداي. قۇرامىندا سىنابى بار قالدىقتاردى جيناۋعا ارنالعان كونتەينەرلەردٸڭ جاعدايى شە? كەزٸندە مۇنداي كونتەينەرلەر اقتاۋدا قويىلىپ ەدٸ. بٸراق ولار ەلدەقاشان سىنعان. مۇنداي قالدىقتار قازٸر قايدا تاسىمالدانادى, ولاردى كٸم جويادى? تەك كونتەينەر ورناتۋمەن مەسەلە شەشٸلمەيدٸ»,- دەدٸ ەدٸل جاڭبىرشين.
سونىمەن قاتار, كەڭەس مٷشەسٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى دٷيسەنباي تۇرعانوۆ جايىق ٶزەنٸنٸڭ جايىن قوزعادى.
«تالقىلاۋمەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىمىزعا 10 جىلدان استام ۋاقىت بولدى. ەلٸ كٷنگە دەيٸن ناقتى ٸس-ەرەكەت جوق. تەك قانا زەرتتەۋ. جايىقتى ەرەكشە مەملەكەتتٸك ماڭىزى بار سۋ نىساندارىنىڭ قاتارىنا قوسۋدى سۇراپ بٸر جىل بۇرىن رەسمي ساۋال جولدادىم, بٸراق ەلٸ كٷنگە دەيٸن ەشتەڭە جاسالمادى», - دەدٸ حالىق قالاۋلىسى.
ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ جۇمىسىنىڭ جابىقتىعىنا «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى جانىنداعى ەكوكەڭەس تٶراعاسى دارحان ساريەۆ نازار اۋداردى.
«قازاقستان-رەسەي كوميسسيياسىنىڭ جايىق بويىنشا جۇمىسى جاسىرىن جٷرگٸزٸلۋدە. ەشقانداي اقپارات جوق. جالپى بٸزدەگٸ سۋعا قاتىستى پروبلەمالار – گيدرولوگييالىق اناليتيكانىڭ ەلسٸزدٸگٸنٸڭ سالدارى. مەسەلەن, وبلىستاعى جەكە كومپانييالاردىڭ بٸرٸندە 18 گيدرولوگييالىق بەكەت بار, ال مەملەكەتتە بٷكٸل ٶڭٸر بويىنشا بار بولعانى 20 عانا. ولار بارلىق نەگٸزگٸ سۋ نىساندارىنا جەتپەيدٸ. جەر استى سۋلارى بويىنشا دا زەرتتەۋلەردٸڭ بار-جوعى تٷسٸنٸكسٸز», - دەدٸ دارحان ساريەۆ.
ٶز كەزەگٸندە «Nur Otan» پارتيياسى قاراعاندى وبلىستىق فيليالى جانىنداعى ەكولوگييالىق كەڭەستٸڭ مٷشەسٸ دميتريي كالمىكوۆ ەكولوگييا مينيسترلٸگٸنٸڭ قوعامدىق تىڭداۋلار ٶتكٸزۋدٸڭ جاڭا ەرەجەلەرٸ جوباسىن سىنعا الدى.
«قۇجات تولىققاندى قوعامدىق تىڭداۋلاردى ecoportal.kz-تە قارالاتىن قۇجاتتارعا بٸرجاقتى پٸكٸر بٸلدٸرۋگە اۋىستىرۋدى قاراستىرادى. سونىمەن قاتار, مۇندا تۇرعىنداردىڭ سۇراق قويۋعا جەنە ولارعا جاۋاپ الۋعا مٷمكٸندٸگٸ جوق. ۋەكٸلەتتٸ ورگان ازاماتتاردىڭ اقپاراتقا جەنە شەشٸم قابىلداۋ رەسٸمٸنە قول جەتكٸزۋ قۇقىقتارى مەن مٷمكٸندٸكتەرٸن ەدەۋٸر قىسقارتۋدى ۇسىناتىنى ەرەجە جوباسىن تالداۋدان انىق كٶرٸنەدٸ», – دەدٸ دميتريي كالمىكوۆ.
وتىرىس بارىسىندا نۇروتاندىقتار پارتييانىڭ ٶڭٸرلٸك فيليالدارى جانىنداعى ەكولوگييالىق كەڭەستەر جۇمىسىنىڭ ارالىق قورىتىندىسىن شىعاردى. مىسالى, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا ايىرتاۋ جەنە ع.مٷسٸرەپوۆ اتىنداعى اۋدانداردا ۋران كەن ورىندارىنا قاتىستى مەسەلەلەردٸڭ تٷيٸنٸ تارقاۋعا تاياۋ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اۋداندىق ەكٸمدٸكتەرمەن ٶڭدەلگەن ۋران كەنٸشتەرٸ كوممۋنالدىق مەنشٸككە قابىلدانىپ, اۋىلدىق وكرۋگتەر ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ بالانسىنا بەكٸتٸلدٸ.
بيىل 100 مىڭنان استام اعاش وتىرعىزىلعان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكولوگييالىق پروبلەمالارى دا ٶز شەشٸمٸن تابۋدا.
الماتى قالاسىندا پارتييا مٷشەلەرٸنٸڭ بەلسەندٸ جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا قوقىستاردى شىعارۋ جەنە بارلىق بەي-بەرەكەت قوقىس ورىندارى جويىلدى. كەڭەس تٶراعاسى ەلدوس اباقانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, پارتييانىڭ سايلاۋالدى ۋەدەلەرٸ اياسىندا الماتىدا جەو-2-نٸ گازعا كٶشٸرۋ جەنە 1 ملن. اعاش وتىرعىزۋ قاراستىرىلعان. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋ جەنە كەدەگە جاراتۋ ٷلەسٸ 8-دەن 14%-عا دەيٸن ٶستٸ.
جيىن قورىتىندىسىندا ەكولوگييا مينيسترلٸگٸنە بٸرقاتار ۇسىنىمدار ەزٸرلەندٸ. اتاپ ايتقاندا, «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا پارتييالىق مونيتورينگتٸ قامتاماسىز ەتۋ, قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا وزىق تەحنولوگييالاردى ودان ەرٸ ەنگٸزۋ. سونىمەن قاتار, جايىق ٶزەنٸنٸڭ پروبلەمالارىنا قاتىستى كەڭەس ارنايى وتىرىس ٶتكٸزەدٸ.
