كەز-كەلگەن شىعارماشىلىق ادامىنىڭ بٸر سارىننان ەكٸنشٸ سارىنعا اۋىساتىن كەزٸ بولادى. ونىڭ دەل قازٸرگٸ ٶلەڭدەرٸ ترانسفورماتسييالىق كەزەڭنٸڭ تۋىندىسى دەسەك بولار. اقىننىڭ ٶزٸن ٸزدەۋ مەن شىعارماشىلىعىن شىڭداۋداعى ەرەكەتٸ وڭ نەتيجە بەرٸپ كەلەدٸ دەپ ايتا الامىن.
جاڭا فورما ٸزدەپ, قالىپقا سالىنعان وي شەڭبەرٸنٸڭ سىرتىنا شىعۋ تالپىنىسى – ونىڭ دەل قازٸرگٸ سەتتەگٸ باستى ميسسيياسى. ٶلەڭٸ ٶر رۋحتى جەنە سول مەزەتتە نەزٸكتٸك پەن ادامي جىلۋ سەزٸمدەرٸنٸڭ سينتەزٸنەن قۇرىلعان شىعارماشىلىق تۋىندى. قاسٸرەت پەن مۇڭعا تيەسٸلٸ قالىڭ ويدىڭ قاسيەتسٸز, جۇتاڭ زامان ساناسىنا قارسى شاراسىز بەينەسٸ. ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ماڭعىستاۋلىق جىردىڭ, سوپىلىق مەدەنيەت پەن دٸني اڭىزدىڭ سودان كەيٸنگٸ قالالىق ىرعاقتىڭ ەسەرٸ تيگەنٸ انىق. بۇنىڭ بەرٸ سينتەزدەلٸپ, بٸر اقىننىڭ بويىنان بٸر ٶلەڭ بولىپ شىقسا, بٸز جاڭا سارىنداعى تۋىندىنى كٶرە الامىز. بٸراق دەل قازٸر بۇل پروتسەسستٸڭ ەندٸ باستالعانى كٶرٸنٸس تابادى.
شىعارماشىلىق ٶتە ۇزاق قالىپتاساتىن دٷنيە. ونىڭ سەرۋەر سەزٸمٸ اقىنعا ەسەر ەتەتٸن سىرتقى مەدەنيەتتەر مەن تابيعاتىنا دەيٸن قابىسىپ, ناعىز ٶنەر تۋىندىسىنا اينالۋى عاجاپ ەمەس. ەدٸلبەكتٸڭ شىعارماشىلىق ەلەۋەتٸ مەن قازٸرگٸ ٸزدەنٸسٸ ونىڭ دەل وسى جولداعى العاشقى قادامدارى دەۋگە كەلەدٸ جەنە ەستەتيكالىق كەڭٸستٸگٸ ەلٸ دە ٶزگەرەرٸ سٶزسٸز. بەلگٸلٸ بٸر شەڭبەردەن شىعۋ ٷشٸن الدىمەن سول شەڭبەرگە كٸرۋ كەرەك. بٸراق «ۆەلوسيپەد ويلاپ تابۋدىڭ» قاجەتٸ جوق.
ابزال سٷلەيمەن
***
بۇلت ٸشٸندەگٸ اي-
جۇمىرتقا قۋىرىلعان.
"تٷن" دەگەن قارا تابادا تۇرىپ-تۇرىپ دىمى قۇرىعان.
تٶمەندە, سەلەۋ بايعۇس تامىرىنان بٶلٸنگٸسٸ كەپ,
سىڭسيدى تəڭٸرگە جالىنىپ.
تəنٸن سۋىق ۇرعان...
جانىن سۋىق ۇرعان-
قۇدايى ٷندەمەگەسٸن.
"جەلگە ەرٸپ قاش!"-دەيدٸ, ايتىپ كٷلگە كەڭەسٸن.
بٸز دە كٷل سەكٸلدٸمٸز, نəپسٸ-حايۋاندى,
سəت سايىن ٷستٸمٸزدە اۋناتىپ جٷرگەن ەلەسٸن.
ٶزگەرمەيتٸن كٶرگە كٸرگەنشە, پەندەلٸك! جاسا!
"پەرٸشتەلەر" تٷسٸنبەس مۇنى, بٸز سەكٸلدٸ كٶرگەن ۇقپاسا.
ساعات ٷنٸ - Əزٸرەيٸل ٶكشەسٸنٸڭ دىبىسى سەكٸلدٸ,
مىقتى بولساڭ, جەلگە ەرٸپ قاش, ال!
***
اي ارىلتتىم...
جىل جەڭٸلتتٸم...
جول قاراپ,
تۇنجىرايدى تٶبەمدەگٸ اي قورعالاپ.
قارا تاسقا تامىپ جاتىر تاعدىرىم,
جاپىراقتىڭ جانارىنان سورعالاپ...
جاپىراقتاي جٷرەگٸڭ بار گٷل-ەركەم,
ٶزٸڭدٸ ويلا!
(مەنٸ قويشى... كٷنەلتەم...)
بالپاڭ باسىپ, بالاعىنا سٷرٸنٸپ,
كٷز كەلەدٸ كٷنٸ ەرتەڭ...
مۇڭدى تىنىم.
تٷن- كٷپٸنٸڭ ٸلگەگٸ
شەشٸلمەپتٸ.
اشىلماپتى بٷرلەرٸ.
جۇلدىزى جوق نە بٸر بۋاز ايى جوق,
سونشا سوقىر تٷن بە ەدٸ?!
سارسىلتتى عوي...
قاشان اتپاق تاڭ سىعىر?
...قىرىق بٸر تاس ساناپ وتىر بالشى قىر...
تىلسىم تۇنعان تاڭدايىنا تٷنەكتٸڭ,
تامىپ كەتتٸ تامشى نۇر...
تۇرشى, تاڭ اتتى!..
كاسپيي. قىزىلٸڭٸر
بۇرىنعى ٶمٸر.
بۇرىنعى اۋىل.
بۇرىنعى ەن...
بۇرىنعى كٷن, كٶكجيەككە تىعىلعان.
جٶرگەگٸنەن اۋناپ تٷستٸ جٷرەگٸم,
ۋاقىتتىڭ ۋىسىنا ۇرىنعان.
تولقىپ...
تاسىپ...
سيماي سەزٸم ارناعا,
ماعان بەينە قارايتىنداي ماڭدانا:
سەكپٸل قۇمى تابانىمنان سٷيەتٸن,
سەلەۋ باسى زٸكٸر سالعان ساردالا.
كٶكتەم كەشٸپ...
كٶڭٸلٸمە ەم ٸزدەپ,
ويسىزدىقتان بولماق ەدٸم جەلٸ ٷزبەك.
ەلدەنەنٸ ۇقتىرا الماي جاتقانداي,
كٶبٸكاۋىز, كٶپٸرەدٸ تەڭٸز كەپ.
(ۇعىنعانعا, جارتاس بولۋ- بۇل بٸر باق,
ايمالايدى... تەڭٸز سالعان مۇڭلى ىرعاق)
بالا قايلار*- بالاقايلار سەكٸلدٸ,
بالاعىما ورالادى بىلدىرلاپ...
تابيعاتتىڭ مىناۋ تۇمسا قالپىنان,
ۋىز سامال ەسٸپ تۇردى اڭقىعان...
ٶرەكپٸگەن كٶڭٸلٸمنٸڭ ٶڭٸندەي,
كاسپيي جاتىر, قىزىلٸڭٸر شارپىعان...
-------------------
* قاي- تولقىن
قۇلازۋ
...ٸڭٸر ۇزاق جىلادى...
بۇيرا بۇلتقا بەت باسىپ...
عارشى كەتتٸ
اقشامعى ازان داۋسى كٶكتٸ اسىپ
Əلميساقتان عۇمىردىڭ بايان ەتٸپ "بٸر كەمٸن"
اي قاداعان باسىنا
كٷبٸرلەيدٸ كٸل قورىم
Əرۋاق جىلاپ...
اي قۇلاپ...
كٸل كٶيٸنشەك-كٶرت ٷرٸپ
Əسكەرٸندەي شايتاننىڭ بۇلتتار كەلەر جٶڭكٸلٸپ...
...سوندا دا كٶك كٶندٸگەر
كەلگەن بۇلتقا شەپ تارتىپ
(باراتادى قييالدا قارعىس تيگەن وق قالقىپ)
تٷن كەلەدٸ سودان سوڭ...
شۇرىق تەسٸك جەيدەسٸ
ول دەگەنٸڭ- قوعامنىڭ بوياۋى اققان بەينەسٸ
بارماق باسىپ وينادىڭ جانىم تٷيگەن جەرٸمە,
ٶزەن سىندى ٶرتەنگەن ٶزەگٸمنٸڭ ەمٸ نە?
...ٸڭٸر ۇزاق جىلادى
كٷرەڭ شاشى كٶك تٸلٸپ...
تابانداردىڭ استىندا قىڭسىلايدى تەكتٸلٸك...
...ٸڭٸر ۇزا-ا-ا-ا-اق جىلادى...
تٷن. مەلانحولييا
(ديپتيح)
ٸ
تەرەزەنٸڭ ماڭدايىنان جەل ٶبٸپ,
كەرٸ ساعات قاعادى ٷنسٸز تاڭدايىن.
كٶككە قاراپ كٶك-سۇر ەرنٸم كەبەرٸپ,
مەن وتىرام جىندىسٷرەي جاندايىن.
ەسٸمدٸ الىپ ون بەسٸنەن تولعان اي,
(جۇلدىز بٸتكەن: بٶتەلكەنٸڭ سىنىعى)
ۋعا اينالعان ٷمٸتسٸڭ دەپ قويعانى-اي,
قۇلاقتاعى پەرٸشتەنٸڭ كٷبٸرٸ.
«ايىرماڭ جوق. سەن دە مەندەي عارٸپسٸڭ!»,-
دەيدٸ ەسسٸز تٷن قۇشاعىنا بويلاسام.
باسىنان بۇلت دومالاعان الىپ شىڭ
ول دا بٸر كٷن شٶگەتٸنٸن ويلاسام...
زارىم تٶكسەم, تىڭدايتىنداي مەنٸ ۇيىپ,
سابىر عانا ۇستاپ تۇرعان سان اسقار.
ماڭدايىنا اي ٸلگەن تٷن مٶليٸپ,
ايعا قاراي ۇمسىنادى اعاشتار...
ٸٸ
جانىمنىڭ ٷندەرٸ جازىلدى ەرٸندە,
جٷرەك بەتٸندە جورعالاي...
بايعۇس ەجەمنٸڭ ەجٸمدەرٸندەي
مەنٸڭ عۇمىرىمنىڭ جولدارى-اي
پيعىلىن كٶرٸپ زالىم, سۇمداردىڭ
ۇعىندىم جارىم ميمەنەن:
شىرشالار مەنەن سامىرسىنداردىڭ
عۇمىرى ماعان تيمەگەن!
سەنەرٸم- ٶلەڭ! كٶرەرٸم- ٶلٸم!
(قالماسپىن تازا پٸشٸندە)
توزاققا بارعىم كەلەدٸ مەنٸڭ,
جۇماقتى سٷيۋ ٷشٸن دە...
جاستىقتى جاس ٶلەر زيرات قىلعاننان,
جابىققام...
جان جوق ساناسار.
بۇيىعى تارتقان بۇيرات قۇمداردان,
بۇلاڭ جول ٸزدەپ اداسار...
تامىرىمدى قۋىپ شۇبالانعان جىر,
شاراسىزدىق كٷيٸن بيلەپ تۇر...
ماعان قوسىلىپ جىلاعان جاڭبىر,
توپىراقتىڭ تەنٸن تٷيرەپ تۇر...
...مەنٸڭ جانىمنىڭ حەلٸن كەشكەن توپىراقتى ايادىم...
ۇلت پورتالى
