ەدٸل مامىتبەكوۆ: قازاقستاندى ەاەو الاڭىندا ارتقا تارتاتىن مەسەلەلەرگە بٸر ٷڭٸلٸپ قويۋ كەرەك

ەدٸل مامىتبەكوۆ: قازاقستاندى ەاەو الاڭىندا ارتقا تارتاتىن مەسەلەلەرگە بٸر ٷڭٸلٸپ قويۋ كەرەك

سەنات دەپۋتاتى ەدٸل مامىتبەكوۆ ەاەو-عا كٸرگٸزٸلەتٸن كەدەندٸك باج بٶلٸنٸسٸ مەسەلەسٸن رەتتەۋدە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق مٷددەسٸن بارىنشا قورعاۋعا شاقىردى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«ەاەو – ديناميكالىق تۇرعىدا دامىپ كەلە جاتقان ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸك. ونىڭ قۇرامىنداعى مەملەكەتتەردٸڭ سانى الداعى ۋاقىتتا ارتا بەرۋٸ مٷمكٸن. بۇل بٸر جاعىنان ساۋدا نارىعىنىڭ ۇلعايۋىنا الىپ كەلسە, ەكٸنشٸ جاعىنان كٸرگٸزٸلەتٸن كەدەندٸك باجدىڭ بٶلٸنۋٸ ەسەبٸنەن ەر ەلدٸڭ قارجىلىق تٷسٸمٸنٸڭ ازايۋۋىنا دا اپارىپ سوقتىرۋى ىقتيمال. بۇل مەسەلە – قازاقستان ٷشٸن ماڭىزدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا پارادوكسالدى جاعدايدى باقىلاۋعا بولادى: بٸر جاقتان رەسەيگە قاتىستى ەكونوميكالىق سانكتسييالار كٷشٸندە تۇر. ەكٸنشٸ جاعىنان قازاقستان وسىناۋ كەدەندٸك باجدى بٶلۋ جٷيەسٸ جاعدايىندا ٶزٸنٸڭ جەدەلدەتٸلگەن يندۋسترييالاندىرۋىنا شىعىن كەلتٸرە وتىرىپ, شيكٸزات رەسۋرستارىن سىرتقا شىعارۋعا مەجبٷر. دەل مۇنداي قۇرىلىمدىق اۋىتقۋلار ەۋرازييا ەكونوميكالىق كوميسسيياسىنىڭ تاباندى تٷردە جٷرگٸزٸپ كەلە جاتقان بٸرىڭعاي ٶنەركەسٸپتٸك ساياسات جٷرگٸزۋ يدەياسى جاعدايىندا «كونسەرۆٸلەنٸپ» قالۋى مٷمكٸن», - دەپ ەسكەرتتٸ وداقتىڭ كەمشٸن تۇستارىن ەدٸل مامىتبەكوۆ. 

سەنات دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا مۇنداي ەكٸۇشتىلىق ينتەگراتسييالىق كٷش بٸرٸكتٸرۋ كەزٸندە وسى وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ كووپەراتسييانى دامىتۋ, ۇلتتىق ٶنەركەسٸپ كەشەندەرٸن ٶركەندەتۋ بويىنشا ىنتاسىن قايتارادى. 

«وسىعان بايلانىستى قازاقستاندىق تاراپ دەل وسىنداي شەگٸنٸسكە جەتەلەيتٸن, شەشٸم قابىلدايتىن «اس ٷيگە» بٸر ٷڭٸلٸپ قويسا دۇرىس بولار ەدٸ. مەسەلەن بەلارۋس تاراپى ٶز مٷددەسٸن قورعاۋ ٷشٸن بٸرقاتار شارا قابىلداۋدا. بەلتا اقپارات اگەنتتٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, بەلارۋس ەاەو-عا كٸرگٸزٸلەتٸن كەدەندٸك باج بويىنشا ەكونوميكالىق مٷددەسٸن ويلاپ وتىر. وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى يگور پەترەشەنكو بٸر سۇحباتىندا «الدىن الا ەسەپ بويىنشا, بەلارۋس ٷشٸن باج بٶلۋ موتيۆٸ – 0,65-تەن 1,36 پايىزعا كٶتەرٸلۋٸ كەرەكتٸگٸن» ايتىپ قالدى. سونىمەن قاتار بەلارۋستار بۇل نورماتيۆتەردٸ تۇراقتى نەگٸزدە بەكٸتۋدٸ قولدامايدى. ولار ەلەمدە ەكونوميكالىق جاعداي قاتتى ٶزگەرٸپ جاتقانىن, مەملەكەت كەدەندٸك باجدى قايتا قاراستىرۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولۋى كەرەكتٸگٸن ارگۋمەنت رەتٸندە العا تارتادى», - دەدٸ سەناتور. 

ەدٸل مامىتبەكوۆ بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ەاەو-عا كٸرگٸزٸلەتٸن كەدەندٸك باج ٷش جىلدا بٸر رەت تالقىلانۋى كەرەك دەگەن ۇسىنىسىن قولداۋعا شاقىردى. 

«كەلٸسسٶزگە قاتىسۋشىلاردان الداعى وتىرىستاردا وسىنى ەسەپكە الۋىن ٶتٸنەمٸن», - دەدٸ ول. 

ەسكە سالا كەتسەك, بٷگٸن سەناتورلار 2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەاەو تۋرالى شارتقا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ, جەكەلەگەن حالىقارالىق شارتتاردىڭ قولدانىسىن ٶزگەرتۋ جەنە توقتاتۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ماقۇلداعان بولاتىن. 

حاتتامادا كەدەندٸك ەكەلۋ باجدارىنىڭ سومالارىن بٶلۋدٸڭ جاڭا نورماتيۆتەرٸن بەكٸتۋ كٶزدەلەدٸ. نورماتيۆتەردٸڭ مٶلشەرٸ مٷشە بەس مەملەكەت ٷشٸن ايقىندالعان. 

بۇل رەتتە قازاقستان ٷشٸن نورماتيۆ 6,955% بولىپ وتىر.