
بٸر قاراعاندا, جاي عانا ساندار بولعانمەن, بۇل – تەرەڭٸرەك بويلاپ, كەلەشەككە كٶز تٸگە الاتىن جانداردى قاتتى ويلاندىرۋى تيٸس بۇلتارتپاس دەرەك. بٷگٸنگٸ بٷكٸل ەلەمدٸ تەرروريزم ەلەسٸ كەزٸپ, لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر وسى كٷنگە دەيٸن تۇراقتىلىق ارالى سانالىپ كەلگەن بٸزدٸڭ قازاقستانىمىزدا دا بوي كٶرسەتە باستاعان تۇستا, مۇنى ۇساق-تٷيەك دەپ قاراۋعا ەستە بولمايدى. ەكٸنشٸ جاعىنان, اۋىل – قازاقتىڭ التىن بەسٸگٸ ەكەنٸن ەسكەرسەك, ەيتەۋٸر بٸر جۇمىستى الدانىش كٶرٸپ, سودان تاپقان بولماشى عانا تابىستى تالعاجاۋ ەتٸپ جٷرگەن جاستاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى, ال ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك تاپپاي جٷرگەن جۇمىسسىز جاستاردىڭ 40 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا تۇراتىنى, ٶزگە دە تٸرشٸلٸك ەتۋ نەگٸزدەرٸمٸزدٸڭ ٶزٸ قاتتى ٶزگەرٸپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە «ٶزٸن ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان» قالعان 30 پايىز جاس پەن جۇمىسسىز جاستاردىڭ 60 پايىزى قالادا تۇرادى. ال بەلگٸلٸ جۇمىسى, تۇراقتى تابىسى جوق ولار قايدا بارادى, كٸمگە ەرەدٸ?!.
بۇل – ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن قازاقى اسىل قاسيەتتەرٸمٸزدٸڭ ساقتالىپ, ەرٸ قاراي دامۋىنا دا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزٸپ جاتقانى سٶزسٸز. سونىڭ سالدارىنان باۋىرمالدىق, مەيٸرباندىق, ٷلكەندٸ سىيلاۋ, كٸشٸنٸ تىڭداۋ, اۋىزبٸرلٸك, وتباسىنداعى سىيلاستىق, ەلگە, جەرگە, وتانعا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك سيياقتى باسقا دا قۇندىلىقتاردىڭ قادٸرٸ كەمٸپ, سانانى تەك «تابىس تابۋ كەرەك» دەگەن ماتەريالدىق قاجەتتٸلٸك بيلەپ, ول ادامداردىڭ نەگٸزگٸ ٶمٸر سٷرۋ مەنٸنە اينالىپ بارادى. دەل وسىنداي جاعدايدا اۋىلدىق جەرلەردەگٸ ميلليونداعان گەكتار قۇنارلى دا شۇرايلى جەرلەر يگەرٸلمەي, ٶنٸم ٶندٸرۋ بىلاي تۇرسىن, پايداعا جارامايتىنداي دەڭگەيدە توزىپ بارا جاتقاندىعى قىنجىلتادى.
جاستاردى ەڭبەكپەن قامتۋ, ولاردى وتانسٷيگٸشتٸك رۋحىندا تەربيەلەۋ, كەلەشەگٸن قامتاماسىز ەتۋ تۇرعىسىنان, تامارا دٷيسەنوۆا حانىمنىڭ ۇسىنىسى نازار اۋدارۋعا ەبدەن لايىق. مۇنى تەزدەتٸپ شەشٸپ, جۋىق ارادا ٸسكە اسىرسا – نۇر ٷستٸنە نۇر بولار ەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە تەك جۇمىسسىز جٷرگەن جاستار عانا ەمەس, 18 بەن 27 جاس اراسىنداعى بارلىق جاس قازٸرگٸدەي 1 جىل ەمەس, 2 جىل مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتتەن ٶتەتٸن زاڭ قابىلداۋ قاجەت. تٸپتٸ وعان «جوعارى وقۋ ورىندارىنا كٶپ جاعدايدا تەك مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتٸن ٶتەگەن جاستار عانا قابىلدانادى», دەگەن ارنايى باپ ەنگٸزٸلسە دە ارتىق بولماس پا ەدٸ? سوندا قازٸرگٸدەي اتا-اناسىنىڭ تٸرنەكتەپ جيناعان قارجىسىن 4-5 جىل بويى اقىلى وقۋعا جۇمساپ, سوڭىندا جۇمىسسىز قالاتىن جاعداي دا جاقسى جاعىنا قاراي ٶزگەرەرٸ انىق.
ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق تۇرعىدا بۇل – ەل ٷشٸن دە, قوعام ٷشٸن دە, ەر-بٸر جاس ٷشٸن دە تەك پايدالى بولاتىنى سٶزسٸز. ٶيتكەنٸ, سوڭعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, قازٸر جاستاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸنٸڭ دەنساۋلىعى ناشار. بٸز 14 جاسقا كەلگەن جاسٶسپٸرٸمدٸ تٸركەۋگە الىپ, ەسكەري ەسەپكە قويامىز. ەسكەري ەسەپكە الىنعان ەربٸر جاسٶسپٸرٸمدٸ تۇراقتى دەرٸگەرلٸك باقىلاۋعا الىپ, اۋرۋى بار بولسا ەمدەپ, 18 جاسقا تولعانشا ونى ەسكەر قاتارىندا قىزمەت ەتۋگە ساقاداي-ساي ەتٸپ دايىنداساق, قانە. بۇل سالاماتتى ۇرپاق تەربيەلەۋ تۇرعىسىنان مەملەكەت ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى بولار ەدٸ.
ەكٸنشٸ, جاستار تولىق مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتتەن ٶتەتٸن بولسا, ولاردىڭ بارلىعى تازا ەسكەري بٶلٸمدەرگە تٷسپەيتٸنٸ انىق. سوندىقتان ەسكەردە جاستارعا ەرتٷرلٸ كەسٸپ ٷيرەتٸپ, قىزمەتتٸڭ سوڭعى جىلىندا تٸكەلەي بٸر كەسٸپكە بەيٸمدەپ, مىسالى جول, تەمٸرجول, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, باسقا دا سالالارعا باۋلىساق ۇتىلماس ەدٸك. سٶيتٸپ, ولاردىڭ تاپقان تابىستارى ەرقايسىسىنىڭ اتىنا اشىلعان ارنايى ەسەپشوتتارعا اي سايىن اۋدارىلىپ وتىرسا. بۇل ەلەمدٸك تەجٸريبەدە جوق ەمەس. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, بٸز كٶبٸرەك ارالاساتىن ەلدەردە, باستى ەرٸپتەسٸمٸز – رەسەيدە مۇنىڭ بەرٸ بٸرازدان بەرٸ ٸسكە اسىرىلىپ كەلەدٸ.
تاعى بٸر ماڭىزدى نەرسە, ستۋدەنت جەنە وقۋشى جاستاردىڭ جىلىنا ەكٸ-ٷش اي جۇمىس ٸستەيتٸن ەڭبەك وتريادتارىن ۇيىمداستىرۋدى قولعا الۋدىڭ ارتىقتىعى جوق.
سوندىقتان تامارا دٷيسەنوۆا حانىمنىڭ ۇسىنىسىن تەك جۇمىسسىز جاستاردى ەسكەر قاتارىنا شاقىرۋ دەپ ەمەس, سالاماتتى ۇرپاق تەربيەلەۋ, جاستاردىڭ كەلەشەگٸن قامتاماسىز ەتۋ, ميلليونداعان جۇمىس كٷشٸن ولاردىڭ جەكە ٶزدەرٸ ٷشٸن دە, قوعام ٷشٸن دە پايدالى بولاتىنداي كەشەندٸ تٷردە قاراستىرعان لەزٸم.
قۇتماعامبەت قونىسباي
الماتى وبلىسى
"ەگەمەن قازاقستان"