دٷيسەنوۆا جۇمىسسىز جاستاردى ەسكەرگە جٸبەرۋدٸ ۇسىنادى

دٷيسەنوۆا جۇمىسسىز جاستاردى ەسكەرگە جٸبەرۋدٸ ۇسىنادى

77777
77777
وسىدان بٸراز بۇرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋ مينيسترٸ تامارا دٷيسەنوۆا ٷكٸمەت وتىرىسىندا جۇمىسسىز جاستاردى ەسكەرگە جٸبەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتى. «قورعانىس مينيسترلٸگٸمەن تيپتٸك وقۋدان سوڭ جۇمىسپەن قامتىلماعان, مەكتەپتەن سوڭ جوعارى وقۋ ورىندارى جەنە كوللەدجدەرگە تٷسپەگەن جاستاردى ەسكەرگە الۋ جايىن قاراستىرىپ جاتىرمىز», – دەپ پرەمەر-مينيستر الدىندا ەسەپ بەرگەن ول, ەلٸمٸز حالقىنىڭ 24 پايىزىن قۇرايتىن 14-29 جاس اراسىنداعى 4 ميلليون 206 مىڭ جاستىڭ 686 مىڭى «ەرەكشە نازاردا ۇستايتىن» جاستار ەكەنٸن دە ەسكەرتٸپ ٶتتٸ. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ولاردىڭ اراسىندا جۇمىسسىز, ەكونوميكانىڭ بەيرەسمي سالاسىندا تابىس تاۋىپ جٷرگەندەر, ٶزٸن ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعاندار بار. «ٶزٸن ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان جاستاردىڭ 68 پايىزى, جۇمىسسىز جاستاردىڭ 38 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. بۇلار – مەكتەپتەن سوڭ وقۋعا تٷسپەگەن, بٸلٸم الماعان جەنە سوتتالىپ شىققاندار», – دەدٸ مينيستر.

بٸر قاراعاندا, جاي عانا ساندار بولعانمەن, بۇل – تەرەڭٸرەك بويلاپ, كەلەشەككە كٶز تٸگە الاتىن جانداردى قاتتى ويلاندىرۋى تيٸس بۇلتارتپاس دەرەك. بٷگٸنگٸ بٷكٸل ەلەمدٸ تەرروريزم ەلەسٸ كەزٸپ, لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر وسى كٷنگە دەيٸن تۇراقتىلىق ارالى سانالىپ كەلگەن بٸزدٸڭ قازاق­ستانىمىزدا دا بوي كٶرسەتە باستاعان تۇستا, مۇنى ۇساق-تٷيەك دەپ قاراۋعا ەستە بولمايدى. ەكٸن­شٸ جاعىنان, اۋىل – قازاقتىڭ التىن بەسٸگٸ ەكەنٸن ەسكەرسەك, ەيتەۋٸر بٸر جۇمىستى الدانىش كٶرٸپ, سودان تاپقان بولماشى عانا تابىس­تى تالعاجاۋ ەتٸپ جٷرگەن جاستاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى, ال ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك تاپپاي جٷرگەن جۇمىسسىز جاس­تاردىڭ 40 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا تۇراتىنى, ٶزگە دە تٸرشٸلٸك ەتۋ نەگٸزدەرٸمٸزدٸڭ ٶزٸ قاتتى ٶزگەرٸپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە «ٶزٸن ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان» قالعان 30 پايىز جاس پەن جۇمىسسىز جاستاردىڭ 60 پايىزى قالادا تۇرادى. ال بەلگٸلٸ جۇمىسى, تۇراقتى تابىسى جوق ولار قايدا بارادى, كٸمگە ەرەدٸ?!.

بۇل – ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن قازاقى اسىل قاسيەتتەرٸمٸزدٸڭ ساقتالىپ, ەرٸ قاراي دامۋىنا دا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزٸپ جاتقانى سٶزسٸز. سونىڭ سالدارىنان باۋىرمال­دىق, مەيٸرباندىق, ٷلكەندٸ سىيلاۋ, كٸشٸنٸ تىڭداۋ, اۋىزبٸرلٸك, وتباسىنداعى سىيلاستىق, ەلگە, جەرگە, وتانعا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك سيياقتى باسقا دا قۇندىلىقتاردىڭ قادٸرٸ كەمٸپ, سانانى تەك «تابىس تابۋ كەرەك» دەگەن ماتەريالدىق قاجەتتٸلٸك بيلەپ, ول ادامداردىڭ نەگٸزگٸ ٶمٸر سٷرۋ مەنٸنە اينالىپ بارادى. دەل وسىنداي جاعدايدا اۋىلدىق جەرلەردەگٸ ميلليونداعان گەكتار قۇنارلى دا شۇرايلى جەرلەر يگەرٸلمەي, ٶنٸم ٶندٸرۋ بىلاي تۇرسىن, پايداعا جارامايتىنداي دەڭگەيدە توزىپ بارا جاتقاندىعى قىنجىلتادى.

جاستاردى ەڭبەكپەن قامتۋ, ولاردى وتانسٷيگٸشتٸك رۋحىندا تەربيەلەۋ, كەلەشەگٸن قامتاماسىز ەتۋ تۇرعىسىنان, تامارا دٷي­سەنوۆا حانىمنىڭ ۇسىنىسى نازار اۋدارۋعا ەبدەن لايىق. مۇنى تەزدەتٸپ شەشٸپ, جۋىق ارادا ٸسكە اسىرسا – نۇر ٷستٸنە نۇر بولار ەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە تەك جۇمىسسىز جٷرگەن جاستار عانا ەمەس, 18 بەن 27 جاس اراسىنداعى بارلىق جاس قازٸرگٸدەي 1 جىل ەمەس, 2 جىل مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتتەن ٶتەتٸن زاڭ قابىلداۋ قاجەت. تٸپتٸ وعان «جوعارى وقۋ ورىندارىنا كٶپ جاعدايدا تەك مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتٸن ٶتەگەن جاستار عانا قابىلدانادى», دەگەن ارنايى باپ ەنگٸزٸلسە دە ارتىق بولماس پا ەدٸ? سوندا قازٸرگٸدەي اتا-اناسىنىڭ تٸرنەكتەپ جيناعان قارجىسىن 4-5 جىل بويى اقىلى وقۋعا جۇمساپ, سوڭىندا جۇمىسسىز قالاتىن جاعداي دا جاقسى جاعىنا قاراي ٶزگەرەرٸ انىق.

ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق تۇرعىدا بۇل – ەل ٷشٸن دە, قوعام ٷشٸن دە, ەر-بٸر جاس ٷشٸن دە تەك پايدالى بولاتىنى سٶزسٸز. ٶيتكەنٸ, سوڭعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, قازٸر جاستاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸنٸڭ دەنساۋلىعى ناشار. بٸز 14 جاسقا كەلگەن جاسٶسپٸرٸمدٸ تٸركەۋگە الىپ, ەسكەري ەسەپكە قويامىز. ەس­كەري ەسەپكە الىنعان ەربٸر جاس­ٶسپٸرٸمدٸ تۇراقتى دەرٸگەرلٸك باقىلاۋعا الىپ, اۋرۋى بار بولسا ەمدەپ, 18 جاسقا تولعانشا ونى ەسكەر قاتا­رىندا قىزمەت ەتۋگە سا­قا­داي-ساي ەتٸپ دايىنداساق, قانە. بۇل سالاماتتى ۇرپاق تەربيەلەۋ تۇرعىسىنان مەملەكەت ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى بولار ەدٸ.

ەكٸنشٸ, جاستار تولىق مٸندەتتٸ ەسكەري قىزمەتتەن ٶتەتٸن بولسا, ولاردىڭ بارلىعى تازا ەسكەري بٶلٸمدەرگە تٷسپەيتٸنٸ انىق. سوندىقتان ەسكەردە جاستارعا ەرتٷرلٸ كەسٸپ ٷيرەتٸپ, قىزمەتتٸڭ سوڭعى جىلىندا تٸكەلەي بٸر كەسٸپكە بەيٸمدەپ, مىسالى جول, تەمٸرجول, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, باسقا دا سالالارعا باۋلىساق ۇتىلماس ەدٸك. سٶيتٸپ, ولاردىڭ تاپقان تابىستارى ەرقايسىسىنىڭ اتىنا اشىلعان ارنايى ەسەپشوتتارعا اي سايىن اۋدارىلىپ وتىرسا. بۇل ەلەمدٸك تەجٸريبەدە جوق ەمەس. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, بٸز كٶبٸرەك ارالاساتىن ەلدەردە, باستى ەرٸپتەسٸمٸز – رەسەيدە مۇنىڭ بەرٸ بٸرازدان بەرٸ ٸسكە اسىرىلىپ كەلەدٸ.

تاعى بٸر ماڭىزدى نەرسە, ستۋدەنت جەنە وقۋشى جاستاردىڭ جىلىنا ەكٸ-ٷش اي جۇمىس ٸستەيتٸن ەڭبەك وتريادتا­رىن ۇيىم­داستىرۋدى قولعا الۋدىڭ ارتىقتىعى جوق.

سوندىقتان تامارا دٷيسەنوۆا حانىم­­­­نىڭ ۇسىنىسىن تەك جۇمىس­سىز جاس­تاردى ەسكەر قاتا­رىنا شاقىرۋ دەپ ەمەس, سالا­ماتتى ۇرپاق تەربيەلەۋ, جاستاردىڭ كەلە­شەگٸن قامتاماسىز ەتۋ, ميلليونداعان جۇ­مىس كٷشٸن ولاردىڭ جەكە ٶزدەرٸ ٷشٸن دە, قوعام ٷشٸن دە پايدالى بولاتىنداي كەشەندٸ تٷردە قاراستىرعان لەزٸم.

 قۇتماعامبەت قونىسباي

 الماتى وبلىسى

"ەگەمەن قازاقستان"