قاتەرلٸ ٸسٸك - داۋاسىز دەرت ەمەس

قاتەرلٸ ٸسٸككە شالدىعىپ, ەمگە قاراجات ٸزدەگەن اعايىننىڭ جانايقايىن كٷن سايىن ەستٸپ, كٶرٸپ جٷرمٸز. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن دە, ۇيالى تەلەفوننان دا. كٶپتٸگٸ سونشالىق, سوڭعى كەزدە ەتٸمٸز ٶلە باستاعانداي, كەيبٸرٸن سىدىرتا وقىپ ٶتە شىعامىز. سەبەبٸ, بٸرٸنە كٶمەكتەسەرسٸڭ, بەس-ون تيىنىڭدى بەسەۋٸنە, تٸپتٸ ونىنا اۋدارارسىڭ. بٸراق بەرٸنە قولۇشىن بەرۋگە مٷمكٸندٸك جوق.

قازاق «جامان اۋرۋ» دەپ اتىن دا اتاۋدان سەسكەنەتٸن وبىردىڭ كٶبەيٸپ بارا جاتقانى راس. ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, 2018 جىلى قازاقستاندا 181 مىڭ ادام قاتەرلٸ ٸسٸككە شالدىققان. ونىڭ 34 مىڭ 585-ٸنە قاۋٸپتٸ دياگنوز تۇڭعىش رەت قويىلىپتى. پاتسيەنتتەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ الماتى قالاسىنىڭ (3996), شىعىس قازاقستان (3648), قاراعاندى (3614) جەنە الماتى وبلىستارىنىڭ (2695) تۇرعىندارى.

بىلتىر قاتەرلٸ ٸسٸكتەن 14 406 وتانداسىمىز كٶز جۇمعان. ونكولوگييالىق اۋرۋلاردان بولعان ٶلٸم-جٸتٸم كٶرسەتكٸشٸ بويىنشا شىعىس قازاقستان (1757) جەنە قاراعاندى (1284) وبلىستارى, سونداي-اق, الماتى قالاسى (1611) كٶش باستاپ تۇر. بۇل جەي عانا ستاتيستيكا ەمەس. ونىڭ ارتىندا قانشا وتباسىنىڭ تاعدىرى, كٶز جاسى, قاسٸرەتٸ تۇر.

4 اقپان – دٷنيەجٷزٸلٸك ونكولوگييالىق اۋرۋلارعا قارسى كٷرەس كٷنٸ. بۇل كٷندٸ اتاپ ٶتۋدەگٸ ماقسات – جۇرتشىلىق نازارىن عالامدىق پروبلەماعا اۋدارۋ بولاتىن. «مەن. مەن بارمىن» (I Am. And I Will) دەگەن ۇرانمەن ٶتەتٸن بيىلعى ٸس-شارالار ەربٸرٸمٸزدٸ وبىرعا قارسى كٷرەسكە ٷلەس قوسۋعا باعىتتالماق. ٶيتكەنٸ, بٷگٸندە دٷنيە جٷزٸ بويىنشا وبىر ٶلٸم-جٸتٸم سانى جاعىنان جٷرەك-قان تامىرى جٷيەسٸنەن كەيٸن ەكٸنشٸ ورىنعا جايعاستى.

وبىر – ٷكٸم ەمەس

كٶپشٸلٸكتٸڭ وبىردى ٷكٸم رەتٸندە قابىلدايتىنى جاسىرىن ەمەس. بٸراق كٷن سايىن دامىپ جاتقان مەديتسينا مەن عىلىم ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸن ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك اشتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سكرينينگتٸك زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋ ارقىلى قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ كٶپتەگەن تٷرلەرٸن ەرتە انىقتاۋعا بولادى. مىسالى, سٷت بەزٸ وبىرىن باستاپقى كەزەڭدە انىقتاعان جاعدايدا ناۋقاستاردىڭ 94 پايىزىن تولىق ەمدەپ جازۋعا بولادى. ال, ەمگە كەتەتٸن شىعىندى 200 ەسەگە قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك تۋادى.

قازاقستاندا ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ سٷت بەزٸ, جاتىر موينى, تٸك ٸشەك, اسقازان جەنە ٶڭەش, پروستاتا بەزٸنٸڭ قاتەرلٸ ٸسٸگٸ سىندى تٷرلەرٸ كەڭ تارالعان. 2018 جىلى سٷت بەزٸ قاتەرلٸ ٸسٸگٸنەن 315 ەيەل كٶز جۇمعان. ٶكپە راگى 754 ادامنىڭ, ۇيقى بەزٸ وبىرى 202 ناۋقاستىڭ ٶلٸمٸنە سەبەپشٸ بولدى.

قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ الدىن الۋ

بٷگٸندە ونكولوگييالىق سىرقاتقا شالدىعۋ قاۋپٸ جوعارى بولىپ تۇر. بۇعان شىلىم شەگۋ (تەمەكٸنٸ شەككەن ادام عانا ەمەس, ونىڭ تٷتٸنٸن جۇتقاندار دا), سپيرتتٸ ٸشٸمدٸكتەر ٸشۋ, قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى, كانتسەروگەندەر مەن ۋلى زاتتار, ۋلتراكٷلگٸن سەۋلەلەردٸڭ ەسەرٸ (كٷننٸڭ كٶزٸ, سولياريي), ۆيرۋستار (ۆ,س گەپاتيتٸ ۆيرۋسى باۋىر وبىرىنا شالدىقتىرادى), دۇرىس تاماقتانباۋ سىندى تاعى دا باسقا فاكتورلار سەبەپ.

ٶكٸنٸشكە وراي, ەلەم عالىمدارى ەلٸ كٷنگە دەيٸن قاتەرلٸ ٸسٸكتٸ ەمدەپ جازاتىن ەمبەباپ دەرٸ ويلاپ تاپقان جوق. تەحنولوگييا مەن مەديتسينانىڭ دامۋ قارقىنىنا قاراعاندا ول كٷندەردٸڭ دە اۋىلى جاقىنداپ قالعان بولۋى ەبدەن مٷمكٸن. ەزٸرگە, بٸزدٸڭ قولىمىزدان كەلەتٸنٸ – اۋرۋدىڭ الدىن الۋ جەنە دەر كەزٸندە ەمدەلۋ. مۇنىڭ بەرٸ تٷپتەپ كەلگەندە پروفيلاكتيكا مەن سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىنا كەلٸپ تٸرەلەتٸن دٷنيەلەر. 

پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر مەن سكرينينگتەر

ەمحانادا جٷرگٸزٸلەتٸن تۇراقتى تەكسەرۋلەردٸڭ كٶمەگٸمەن ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا بولادى, دەيدٸ ماماندار. بۇل تەكسەرۋلەردەن بەلگٸلٸ بٸر ساناتتاعى ازاماتتار تەگٸن ٶتە الادى. اتاپ ايتار بولساق, مەملەكەت بٸرقاتار سكرينينگ تٷرلەرٸنە جىل سايىن تۇراقتى تٷردە قاراجات بٶلٸپ وتىرادى. 2019 جىلى اتالعان سكرينينگتٸك باعدارلامالارعا مەملەكەت 4,3 ملرد تەڭگە بٶلدٸ.

تەگٸن سكرينينگ تٷرلەرٸ:

- 40 پەن 70 جاس ارالىعىنداعى ەيەلدەر سٷت بەزٸ وبىرى قاۋپٸ جوعارى توپقا جاتادى. سوندىقتان ولار مامموگرافييالىق تەكسەرۋدەن تەگٸن ٶتەدٸ;

- 30 بەن 70 جاس ارالىعىنداعى ەيەلدەر جاتىر موينى قاتەرلٸ ٸسٸگٸنە تەگٸن تەكسەرٸلەدٸ;

- 50 مەن 70 جاس ارالىعىنداعى ەرلەر دە, ەيەلدەر دە توق ٸشەك پەن تٸك ٸشەك وبىرىنا تەگٸن تەكسەرٸلەدٸ.

جالپى, بٸز سكرينينگ دەپ اتالاتىن كەشەندٸ تەكسەرۋلەرگە ٷيرەنبەگەنبٸز. جامان حابار ەستٸگٸسٸ كەلمەيتٸندٸكتەن كٶپتەگەن ادامدار پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەردەن, دەرٸگەرگە قارالۋدان قاشقاقتايدى. بٸراق بٸز «جامان حابار جاتپايتىنىن», بۇدان جاقسى جاڭالىقتىڭ كٶبەيمەيتٸنٸن ۇمىتىپ كەتەمٸز. «اۋرۋىن جاسىرعان ٶلەدٸ» دەمەكشٸ, كەز-كەلگەن سىرقاتتى ەرتە انىقتاسا ونى ەمدەۋدٸڭ دە جەڭٸل بولاتىنىن ۇمىتپاعانىمىز جٶن.

شىنار ەلجانوۆا,

مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى