4 شٸلدە – ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸنە وراي ەلوردادا ەيگٸلٸ كٷيشٸ, حالىق كومپوزيتورى, قازاقستاننىڭ حالىق ەرتٸسٸ دينا نۇرپەيٸسوۆانىڭ ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
سالتاناتتى شارادا قر مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ, قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ اقتوتى رايىمقۇلوۆا, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ەكٸمٸ التاي كٶلگٸنوۆ, تانىمال كٷيشٸ ايگٷل ٷلكەنباەۆا د. نۇرپەيٸسوۆا ەسكەرتكٸشٸنە گٷل شوقتارىن قويدى. بيىل دارىندى ٶنەر يەسٸنٸڭ دٷنيەگە كەلگەنٸنە 160 جىل تولادى.
«قارا سٶزدەن قۇرىش قۇيعان قادىر مىرزا ەلٸدەن قالعان سٶز بار: «ناعىز قازاق قازاق ەمەس, ناعىز قازاق – دومبىرا» دەگەن. ەرينە, اقىننىڭ تۇتاس حالىقتى بٸر عانا اسپاپقا تەڭەپ, ۇلتتىڭ مٸنەزٸ مەن بولمىسىن دەل وسىلاي سيپاتتاۋىندا تەرەڭ مەن جاتىر. ٶيتكەنٸ, جۇرتىمىزدىڭ مۇڭى مەن جىرى, قۋانىشى مەن جاقسىلىعى دومبىرانىڭ شاناعىنان تٶگٸلٸپ تٷسٸپ, شارتاراپقا جايىلىپ جاتتى. حالقىمىزدىڭ جالاڭ اياق جار كەشٸپ, قىزىل اياق قار كەشٸپ, اقتابان شۇبىرىندى, القاكٶل سۇلاما كەزەڭدەرٸن باستان ٶتكەرٸپ, زاماننىڭ جاۋىنى مەن داۋىلىنان امان قالعان شاقتارىن, بەيبٸت تە بەرەكەلٸ قوي ٷستٸنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان باراقاتتى سەتتەرٸن قارا دومبىرانىڭ تٸلٸ مەن ٷنٸ تاريح بەتٸنە تاسپالادى. قۇلاگەر اقىن ٸليياس جانسٷگٸروۆتٸڭ «دومبىرا سەندە مٸن بار ما, مٸنسٸز بولساڭ تٸل بار ما, تٸل جوق دەۋگە بولا ما, تٸلدەن ارتىق ٷن باردا» دەپ جىرلاۋى دا سوندىقتان بولسا كەرەك.
قازاق پەن دومبىرا – ەگٸز ۇعىم. حالقىمىز ٷشٸن قاستەرلٸ قاسيەتتٸ اسپاپتىڭ قادٸرٸن ارتتىرا تٷسۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ەلباسى – نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶز جارلىعىمەن ارنايى دومبىرا كٷنٸن بەلگٸلەگەنٸن جاقسى بٸلەسٸزدەر. بۇل – بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىققا كٶرسەتكەن ٷلكەن قۇرمەتٸ. بيىلعى دومبىرا كٷنٸ قارساڭىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ شەشٸمٸمەن دەۋلەسكەر كٷيشٸ, ەل ٸشٸندە كٷي اناسى اتانىپ كەتكەن دينا نۇرپەيٸسوۆاعا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعى اياسىندا ەلوردا تٶرٸنەن ەڭسەلٸ ەسكەرتكٸش اشىلىپ وتىر. سوندىقتان, بٷگٸنگٸ شارانىڭ ٷلكەن سيمۆولدىق مەنٸ بار», - دەدٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ەسكەرتكٸشتٸڭ سالتاناتتى اشىلۋىندا.
قارشادايىنان قارا دومبىراعا قۇمار بولعان دينا كەنجەقىزىنىڭ اتى ەلگە ەرتە تارالا باستايدى. جۇرت ونى جاستايىنان دومبىراشى قىز اتاي باستايدى. بٸردە شالقىتىپ, بٸردە قالىقتاتىپ تٶگٸلگەن كٷيٸن ەل ەلجٸرەپ تىڭداعان دەسەدٸ.
«اتى الىسقا كەتكەن كٷيشٸ قىزدى كٷندەردٸڭ-كٷنٸندە قۇرمانعازىنىڭ ٶزٸ ٸزدەپ كەلٸپتٸ. دينانىڭ قابٸلەتٸن بايقاپ, قارىمىن سىناپتى. كٷي اتاسى قۇرمانعازىدان توعىز جىل تەلٸم العان دينا نۇرپەيٸسوۆا – كٷي ٶنەرٸن ەبدەن مەڭگەرٸپ, دەۋلەتكەرەي, مٷسٸرەلٸ, تٷركەش, ۇزاق, ەسجان, بايجۇما سىندى داڭقتى ٶنەرپازداردىڭ اسىل مۇراسىن كەيٸنگٸ ۇرپاققا جەتكٸزگەن, عاسىرلار اراسىن جالعاعان التىنننىڭ ٷزٸگٸندەي ارداقتى ادام. ۇلتتىق ٶنەردٸڭ ٶڭٸن ٶزگەرتپەي, بٸر دەۋٸردەن ەكٸنشٸ دەۋٸرگە جەتكٸزۋٸمەن دە قالىڭ قازاق ٷشٸن قۇرمەتتٸ. ٶيتكەنٸ دينانىڭ ورىنداۋىندا تالاي كٷي كەيٸنگە جەتٸپ, نوتاعا تٷسٸپ, حاتتالىپ قالدى. ٶشپەس, ٶلمەس دٷنيەنٸڭ بار بايلىعىنان دا قىمبات قازىنا بٷگٸنگە دينا نۇرپەيٸسوۆانىڭ ارقاسىندا جەتتٸ», - دەيدٸ مەملەكەتتٸك حاتشى.
سونىمەن بٸرگە, ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋىنا دينا نۇرپەيٸسوۆانىڭ شٶبەرەسٸ, رەسپۋبليكالىق «كٷي اناسى» قورىنىڭ ديرەكتورى, قوعام قايراتكەرٸ تٶلەگەن قۋانىشەۆ قاتىستى.
«بۇل جۇمىستار وسىدان 1-2 جىل بۇرىن باستالعان-دى. 20-عا جۋىق ٶنەر قايراتكەرٸ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنا حات جازدى. بٷگٸنگٸ سالتاناتتى اشىلۋ – سول جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸ. بٸز ٷشٸن جاڭا ەسكەرتكٸش ەستەتيكا تۇرعىسىندا جوعارى دەڭگەيدە جاسالعان. ونىڭ باستى قۇندىلىعى – ەسكەرتكٸشكە قاراعاندا ۇرپاقتارمەن جىلى بايلانىس ورناۋى. مٸنە, مەن وسىندامىن, مەنٸ حالقىم قۇرمەتتەپ, ەسكەرتكٸش قويدى. سەن دە ەرٸنبەي ەڭبەكسەنسەڭ, حالقىڭنىڭ قۇرمەتٸنە بٶلەنەسٸڭ. بۇل جاستاردى, ەسٸرەسە ۇلتتىق اسپاپ دومبىرا شەرتەتٸندەردٸڭ ٶنەرٸن شىڭداۋعا جەتەلەيدٸ. ەسكەرتكٸش وسىعان شاقىرادى», - دەدٸ تٶلەگەن قۋانىشەۆ.
جاڭا ەسكەرتكٸشتەگٸ مٷسٸندٸ بەلگٸلٸ مٷسٸنشٸ جالىن باۋىرقان جاساعان.
«دينا ەجەمٸزدٸڭ مٷسٸنٸ تازا قولادان جاسالعان. مۇندا 16 جۇمىس كونكۋرسقا قاتىسىپ, ونىڭ ٸشٸندە 3 جۇمىس مەملەكەتتٸك كوميسسيياعا جٸبەرٸلگەن ەدٸ. وندا اتاقتى مٷسٸنشٸلەردٸڭ جۇمىستارى بولدى, بٸراق مەملەكەتتٸك كوميسسييا 90 جاستاعى ەجەنٸڭ تٷرەگەپ تۇرعان ەمەس, وتىرعان وبرازىن تاڭدادى. وسىلايشا, مٷسٸننٸڭ بيٸكتٸگٸ 2,75 مەتر, تۇعىرىن قوسقانداعى جالپى بيٸكتٸگٸ – 5 مەتر 50 سانتيمەتر بولدى. ەسكەرتكٸش تۇعىرى تاستان شابىلعان, سالماعى شامامەن 45 توننا.
دينا اپانىڭ وبرازىن تابۋ ٷشٸن بٸراز ماتەريالدار جيناقتادىق, ونىڭ ۇرپاقتارى دا بۇرىن جارييالانباعان فوتو-ۆيدەولارىن بەردٸ, سولاردىڭ نەگٸزٸندە وبراز شىعاردىق. دينا اپانىڭ قولىنداعى دومبىراعا كەلسەك, باتىستىق دومبىرا ستيلٸنە جٷگٸندٸك, سەبەبٸ ونداعى دومبىرالاردىڭ شاناعى ٷلكەندەۋ بولادى. ول كٸسٸنٸڭ دە ساۋساقتارى سالالى ۇزىن بولعان. سونداي ەرەكشەلٸكتەرٸن مٷسٸندە ەسكەرۋگە تىرىستىق. جالپى مٷسٸندٸ دايىنداۋعا قۇيۋ, مونتاجداۋ, تۇعىرعا ورناتۋعا 3 جارىم ايداي ۋاقىت كەتتٸ», - دەدٸ مٷسٸنشٸ ج. باۋىرقان تٸلشٸلەرگە بەرگەن سۇحباتىندا.
ايتا كەتەيٸك, ەسكەرتكٸش ابىلاي حان داڭعىلى مەن كٷيشٸ دينا كٶشەلەرٸنٸڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان. ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنان كەيٸن ەلوردالىق مەملەكەتتٸك فيلارمونييانىڭ قازاق ۇلت اسپاپتار وركەسترٸ دينا كٷيلەرٸن ورىنداپ, كەلۋشٸلەرگە شاعىن كونتسەرت بەردٸ.
