مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ٷندەۋ جارييالاپ, ەلدە العاش رەت ەنگٸزٸلٸپ وتىرعان تٶتەنشە جاعدايدىڭ جٶنٸن ەگجەي-تەگجەيلٸ تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ. قازاقستاندا بٸر ايعا جۋىق مەرزٸمدە سانيتارلىق-ەپيدەمييالىق شارالار كٷشەيتٸلٸپ, قاۋٸپسٸزدٸككە باسىمدىق بەرٸلەدٸ. بۇل – ەڭ ەۋەلٸ حالىقتىڭ اماندىعى ٷشٸن قابىلدانعان شەشٸم ەكەنٸ انىق.
قازٸر بٷكٸل دٷنيە دٷرلٸگٸپ, جەر-جاھان جابىرقاپ تۇر. ەلەمنٸڭ دامىعان ەلدەرٸنٸڭ ٶزٸ احۋالدى جەتكٸلٸكتٸ باعامداي الماي, ابدىراپ قالعان جايى بار. الپاۋىت مەملەكەتتەر پاندەمييالىق ٸندەتتٸڭ الدىندا دەرمەنسٸز. كوروناۆيرۋس بٷگٸندە 158 ەلدەن تابىلىپ, 170 مىڭنان استام ادامعا جۇققان. ٶكٸنٸشكە قاراي قايتىس بولعاندار سانى 7 مىڭعا جاقىنداپ قالدى. ەسٸرەسە تالاي ٶركەنيەتتٸڭ تال بەسٸگٸ سانالعان يتالييا مەن يران قاۋٸپ وشاعىنا اينالعان. فرانتسييا, گەرمانييا, يسپانييا سەكٸلدٸ ەلدەردە دە ناۋقاستار سانى كٷن ساناپ ارتىپ بارادى.
ٸندەتتٸڭ دەل وسىلاي جەدەل تاراۋى ەلەمدٸك ەكونوميكاعا دا زور سوققى بولىپ تيدٸ. پاندەمييا سالدارىنان جەر-جاھاننىڭ تۋريزمٸ توقىراپ, شارتاراپتى شارلايتىن جيھانكەزدەر سانى كٷرت ازايدى. تٸپتٸ, يسلام ەلەمٸنٸڭ قاسيەتتٸ مەكەنٸ مەككەدەگٸ قاعبا دا تەۋ ەتۋشٸلەرگە ەسٸگٸن جاپتى. بۇعان دەيٸن ييۋ-قييۋ بولىپ جاتاتىن تاريحي مەكەندەر بٷگٸندە مٷلگٸگەن تىنىشتىققا ورانعان. «جاۋ جاعادان العاندا, بٶرٸ ەتەكتەن» دەگەندەي, ەلەم كوروناۆيرۋستان ەنتٸگٸپ تۇرعاندا مۇناي باعاسى دا قۇلدىرادى. بۇل دا ەلەمدٸك ەكونوميكاعا قوسىمشا سوققى بولدى. تەڭگەمٸزدٸڭ قۇلدىراپ, دوللاردىڭ ٶسۋٸ دە جاعدايدى كٷردەلەندٸرە تٷسكەنٸ بەلگٸلٸ.
ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸنەن سىرتتان كەلەتٸن تاۋارلارعا تەۋەلدٸ ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس. ەسٸرەسە دەرٸ-دەرمەكتٸ شەتەلدەن ەكسپورتتايمىز. تٸپتٸ, بەتكە تاعاتىن ماسكا دا جەتكٸلٸكتٸ بولماي شىقتى. بۇل ورايدا ەر قيىندىق بٸر مٷمكٸندٸكتٸڭ باستاۋى ەكەنٸن ۇمىتپايىق. وسى سەتتٸ ۇتىمدى پايدالانىپ, ەلدەگٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ, كەسٸپكەرلٸكتٸ, ەسٸرەسە فارماتسەۆتيكا سالاسىن دامىتۋدىڭ, سول ارقىلى ۇلتتىق ەكونوميكانى ٶركەندەتۋدٸڭ سەتٸ كەلٸپ تۇرعان سيياقتى. بٸر ايتا كەتەرلٸك جايت, وسى دٷربەلەڭدٸ پايدالانىپ, قولدان قىمباتشىلىق تۋدىرىپ, باعانى شارىقتاتىپ جٸبەرەتٸندەرگە شارا قولدانۋ قاجەت.
ەرينە مۇندايدا بەيعامدىققا سالىنباي, ٷرەيگە بوي الدىرماي, پراگماتيكالىق شەشٸم قابىلداۋ نەتيجەسٸن بەرەدٸ. «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەگەن. دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەسكەرتكەندەي, ۆيرۋستىڭ تارالۋىن كٷتپەي ەرتە ەرەكەت ەتكەن جٶن. وسى ورايدا پرەزيدەنتتٸڭ ەلٸمٸزدە تٶتەنشە جاعداي جارييالاۋ جٶنٸندەگٸ جارلىعى – قۇپتارلىق شەشٸم. ٶيتكەنٸ دەل قازٸرگٸ سەتتە ەر ساعاتتىڭ قىمبات ەكەنٸن يتالييا مەن وڭتٷستٸك كورەياداعى احۋال كٶرسەتٸپ بەردٸ. مەسەلەن, اپەننين تٷبەگٸندە ٸندەت العاش تٸركەلگەندە حالىق نەمقۇرايلى قاراعانىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان ەستٸپ وتىردىق. بٸراق پاندەمييا كٷش بەرمەي كەتكەندە قابىلدانعان شەشٸمدەر كەش جاسالعانىن انىق اڭعارتتى. ونىڭ ٷستٸنە ٷرەيگە بوي الدىرعان تۇرعىندار بەي-بەرەكەت كٶشٸپ, دٷكەندەرگە ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرىپ, ەبدەن ابدىراعان. مۇنداي دٷرلٸگۋ ٷرەيدٸ قوزدىرىپ, بايسالدى ەرەكەت جاساۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸنٸنە تاعى بٸر مەرتە كٶزٸمٸز جەتتٸ.
كوروناۆيرۋستان تۋعان ەلەمدٸك پاندەمييا –حالىقارالىق قوعامداستىققا عانا ەمەس, قازاقستان ٷشٸن دە ٷلكەن سىناق. الايدا پرەزيدەنت ايتىپ ٶتكەندەي, ەلٸمٸز مۇنداي زاۋالدىڭ تالايىن باستان ٶتكەرگەن. نامىستان جارالعان, بەرەكە-بٸرلٸكتٸ تۋ ەتكەن حالقىمىز قابىرعا قايىستىرار قيىندىقتارعا دا مويىماي, بۇدان دا زور الاپات اپاتتاردان امان شىققان. ەلٸمٸز بۇل جولى دا تٶتەننەن كەلگەن قيىندىقتى جەڭٸپ شىعاتىنىنا ەش كٷمەن جوق.
ەر نەرسەنٸڭ بٸر قايىرى بار دەگەن, وسىندايدا وقشاۋلانۋ قىم-قۋىت تٸرلٸكتەن قول بوساتىپ, وتباسىمىزعا, ەت جاقىندارىمىزعا كٶڭٸل بٶلۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. دٷربەلەڭ دٷنيەدە دٷرمەككە ٸلەسٸپ الىپ, ٶزٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ ەلەمٸمٸزدٸڭ تەرەڭ تۇڭعيىعىنا ٷڭٸلۋگە, جٷرەگٸمٸزدٸڭ ٷنٸن تىڭداۋعا, وتباسىمىز بەن ەت باۋىر جاقىندارىمىزعا جەتە كٶڭٸل بٶلۋگە, بالالارىمىزبەن بٸر داستارقان باسىندا اس ٸشٸپ, ەڭگٸمەلەسۋگە, كٸتاپ وقۋعا, رۋحاني كەمەلدەنۋ جولى مەن كٸسٸلٸكتٸڭ كٸلتٸن ٸزدەۋگە ۋاقىت تابا الماي, ەيتەۋٸر سابىلىپ, تويدان تويعا شابىلىپ, بٸتپەيتٸن جيىندارمەن سارسىلىپ جٷرگەنٸمٸز جاسىرىن ەمەس. ەسٸرەسە كەزٸندە اباي ايتقان, الايدا ەلٸ كٷنگە ارىلا الماي جٷرگەن «ٶسەك, ٶتٸرٸك, ماقتانشاق, ەرٸنشەك, بەكەر مال شاشپاق» سيياقتى جات قىلىقتاردان قۇتىلىپ, ارىلا تٷسكەن جٶن. تويدى تىيىپ, تٶتەنشە جاعدايعا سەيكەس, مٷمكٸندٸگٸنشە ادام كٶپ جەرگە بارماۋ كەرەك. وسىلاي قازاقتىڭ تويى دا داراقىلىقتان ادا بولىپ, پراگماتيكالىق جٷيەگە تٷسەر.
ەلٸمٸزدە انىقتالعان كوروناۆيرۋسپەن ەڭ العاش كٷرەسەتٸندەر دەرٸگەرلەر ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ٶيتكەنٸ ٸندەتتٸڭ تارالماۋىنا بٸرٸنشٸ بولىپ جاۋاپ بەرەتٸن وسى اق حالاتتى ابزال جاندار. ەندەشە, ۆيرۋسپەن كٷرەسٸپ جٷرگەن دەرٸگەرلەرگە قولداۋ كٶرسەتكەنٸمٸز جٶن. ۇلت رەتٸندە يممۋنيتەتٸمٸز سىنالار وسى سەتتە قالام ۇستاعان قاۋىمعا دا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ. ساناعا سٸڭەتٸن سانسىز سىپسىڭ سٶز بەن قيسىنسىز قاۋەسەت ۆيرۋستان دا قاۋٸپتٸ ەكەنٸن ۇمىتپايىق. جۇرتتىڭ جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, تەكسەرٸلمەگەن مەلٸمەتتٸ تاراتپاي, تەك رەسمي جاڭالىققا يەك ارتقانى ابزال. سەنٸمدٸ اقپارات كٶزدەرٸنە عانا جٷگٸنٸپ, ارانداتۋشىلىققا بوي الدىرماعان جٶن. ساقتىق شارالارىن جاسايىق, سابىرلى قالپىمىزدى ساقتايىق!
پرەزيدەنتٸمٸز ايتقانداي, بٸزدٸڭ بولاشاعىمىز – بٸزدٸڭ عانا قولىمىزدا!
دارحان قىدىرەلٸ,
«Egemen Qazaqstan» گازەتٸ
