قوردايداعى جانجال تەز تۇتانىپ, سوڭى قاقتىعىسقا اينالدى. بەيبٸت كٷندە وق اتىلىپ, جازىقسىز جاندار وپات بولدى. ەرينە, قايعىلى جاعداي. قايتىس بولعان وتانداستارىمىزدىڭ وتباسىلارىنا كٶڭٸل ايتامىز. جارالىلاردىڭ دا تەز ساۋىعىپ كەتۋٸن تٸلەيمٸز.
ۇلتتىق مٷددە ۇرانمەن عانا شەشٸلمەيدٸ. اشۋعا بۋلىعىپ, ارانداپ قالعان كەيبٸر ازاماتتار زاڭعا باعىنباي, ٶزدەرٸ ٷكٸم شىعارىپ, سونىڭ سالدارىنان قانشا جازىقسىز جاندار جاپا شەككەنٸن, جان تاپسىرعانىن كٶرٸپ جانىمىز قينالدى. بۇل – بٸزگە قۇقىقتىق مەملەكەتتە ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعانىمىزدى, سوندىقتان كەز كەلگەن مەسەلەنٸ زاڭ شەڭبەرٸندە شەشۋٸمٸز قاجەت ەكەنٸن تەرەڭ ۇقتىرادى.
وقىس وقيعا تۋرالى سۋىت حابار تاراسىمەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تۆيتتەر جەلٸسٸ ارقىلى پٸكٸرٸن جەدەل بٸلدٸرٸپ, وقيعانى قاتاڭ باقىلاۋعا العاندىعىن جەتكٸزدٸ. ودان كەيٸن دە بٸرنەشە مەرتە پٸكٸرٸن جارييالاپ, حالىقپەن بٸرگە جۇرتتى سابىرعا شاقىردى. بۇل ەل پرەزيدەنتٸ ٶزٸ ايتقان «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» مەحانيزٸمٸنٸڭ ٸسكە اسا باستاعانىن كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ شۇعىل قۇرىلىپ, ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باستاعان كەڭ قۇرامدى توپ وقيعا ورىن العان جەرگە جەدەل بارۋى دا كٶپ وقيعانىڭ الدىن الدى دەپ ەسەپتەيمٸز.
قاي كەزەڭدە بولماسىن, وقىس وقيعانىڭ كٷڭگٸرتتەنٸپ, باسقاشا سيپات الىپ كەتپەۋٸنە انىق اقپارات بەرۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸ بەلگٸلٸ. بۇل رەتتە ەلٸمٸزدٸڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرال ٶكٸلدەرٸ حالىققا دەر كەزٸندە دۇرىس اقپار تاراتا بٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە «Egemen Qazaqstan» گازەتٸ دە سول سەتتەن باستاپ كٶپتەگەن اقپاراتتى جەرگٸلٸكتٸ تٸلشٸ ارقىلى ساۋاتتى ساراپتاپ, جەدەل ەرٸ انىق جەتكٸزٸپ وتىرۋعا تىرىستى. بٸز ارانداتۋشىلىق نيەتتە اتتانعا ايعاي قوسۋدىڭ بۇنداي كەزەڭدە اسا قاۋٸپتٸ ەكەنٸن جاقسى تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك.
قوعامدى الاڭداتقان قوردايداعى جايت قوردالانىپ قالعان كٶپ نەرسەنٸڭ دە بەتٸن اشىپ كەتكەندەي بولدى. سوندىقتان, وقيعاعا قاتىستى كٶلەڭكەلٸ تۇستاردىڭ بار ەكەنٸن جاسىرىپ قالماۋىمىز كەرەك. ەڭ ەۋەلٸ, بولعان وقيعادان تيٸستٸ سالالارعا قاتىستى سالعىرتتىقتىڭ سالقىنى سەزٸلدٸ. قازٸرگە دەيٸن بەي-جاي قارالىپ كەلگەن ۇلتتىق مەسەلەگە دەگەن بويكٷيەزدٸكتٸڭ بار ەكەنٸن وسى قايعىلى جاعداي تاعى بٸر رەت ەسٸمٸزگە سالعانداي بولدى. قاراعاندىدا قىلاڭ بەرگەن, سارىاعاشتى سەلت ەتكٸزگەن وقيعالاردان ساباق الۋىمىز كەرەك ەدٸ.
ەل ٸشٸندە ەتەك جايعان جەمقورلىقتىڭ جەگٸ قۇرتى دا جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا تٸكەلەي سەبەپ ەكەنٸن مويىنداۋىمىز كەرەك. مىسالى, دەل وسى جامبىل وبلىسىندا كٶرشٸلەس مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ پارا بەرۋ ارقىلى وڭاي جولمەن ازاماتتىق الۋ فاكتٸلەرٸ ايقىندالعان بولاتىن. بۇل رەتتە جەمقورلىق – ٸندەت, ونىمەن كٷرەسۋدٸڭ مٸندەت ەكەنٸ بەلگٸلٸ.
وقيعا كەزٸندە كٶپتەگەن ازاماتتار ايرىقشا اتاپ ٶتكەندەي, قازاق تٸلٸنٸڭ مەسەلەسٸ ٶتە ٶزەكتٸ ەكەنٸ وسى جەردە تاعى بٸلٸندٸ. جالپى, پرەزيدەنت ايتقانداي قازاق تٸلٸ تەك مەملەكەتتٸك قانا ەمەس, ۇلتارالىق تٸلگە اينالاتىن ۋاقىت ەلدەقاشان جەتكەندٸگٸن كٶرٸپ وتىرمىز. سوندىقتان تٸل – ۇلتتىڭ جانى, تٸل – ەلدٸ تۇتاستىراتىن ٷلكەن تەتٸك ەكەنٸ انىق.
سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدەگٸ دياسپورا مەسەلەسٸن قايتا زەردەلەۋ كەرەكتٸگٸ تۋىنداپ وتىرعان سىڭايلى. بٸز بٸر شاڭىراق استىندا عۇمىر كەشٸپ وتىرعان تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸنٸڭ قيلى تاريحى مەن قيىن تاعدىرى جٶنٸندە تەرەڭ, زەردەلٸ زەرتتەۋلەر كەرەك ەكەنٸن اڭعارامىز. ول تەك قورداي وقيعاسىنا قاتىستى عانا ەمەس, ەتنوس ٶكٸلدەرٸ كٶپ شوعىرلانعان بارلىق ايماققا وسىنداي جۇمىستاردىڭ جيٸ, جەدەل جٷرگەنٸ ابزال.
بۇل ورايدا, كەزٸندە ەلٸمٸزگە تاعدىر تالايىمەن كەلگەن تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸ بٸر ناندى بٶلٸپ جەپ, قيىندىقتا قاتار جٷرٸپ, قۋانىشىمىزدى بٶلٸسكەنٸ بەلگٸلٸ. الايدا, سوڭعى جىلدارى وسى تاريحتى بٸلمەيتٸن كەيٸنگٸ بۋىن ديسپورا ٶكٸلدەرٸنٸڭ قازاق مەدەنيەتٸنە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا جات ٶسٸپ كەلە جاتقاندىعى بايقالادى. ەل تۇتاستىعى, ەل بٸرلٸگٸ ٷشٸن ورتاق قۇندىلىقتار قالىپتاسۋى شارت. سوندىقتان ۇلتتىق رۋحاني باعدارلامالار, ەسٸرەسە, دياسپورا ٶكٸلدەرٸ اراسىندا دا كەڭٸرەك جٷرٸپ, ناسيحاتتالۋى قاجەت دەپ ويلايمىز.
بۇل مەملەكەت – بٸزدٸڭ ورتاق ٷيٸمٸز. قازاقتا «بەتەگە كەتەر, بەل قالار, بەكتەر كەتەر, ەل قالار» دەگەن سٶز بەكەر ايتىلماعان. سول سەبەپتٸ قوعام سابىرعا كەلٸپ, ەر ازامات ٶزدەرٸن اقىلعا جەڭدٸرگەنٸ جٶن. بٸز باسالقى سٶزگە توقتاعان, بەتۋالى سٶزگە جٷگٸنگەن جۇرتپىز. سوندىقتان ەل بٸرلٸگٸ - تەۋەلسٸزدٸك تٸرەگٸ ەكەنٸن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت.
