ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي قىتايدىڭ ورتالىعىنداعى حۋبەي ٶلكەسٸنە قاراستى ۋحان قالاسىندا شىعۋ تەگٸ بەلگٸسٸز ٶكپە قابىنۋىنىڭ العاشقى جاعدايى تٸركەلگەن بولاتىن. سول كەزدٸڭ ٶزٸندە-اق ۆيرۋستىڭ جەرگٸلٸكتٸ جان-جانۋارلار مەن تەڭٸز ٶنٸمدەرٸمەن بايلانىستى ەكەندٸگٸ ايتىلدى. 2019 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا قىتاي بيلٸگٸ دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا ەل ٸشٸندە بەلگٸسٸز ٶكپە قابىنۋىنىڭ ٶرشٸپ تۇرعاندىعىن حابارلاۋعا مەجبٷر بولدى. ال 2020 جىلدىڭ 30 قاڭتارىندا ددسۇ جاڭا كوروناۆيرۋستىڭ تاراۋىنا قاتىستى جاعدايدى حالىقارالىق دەڭگەدەگٸ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا تٶنگەن تٶتەنشە جاعداي رەتٸندە مويىندادى. 11 اقپاندا كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە COVID-2019 اتاۋى بەرٸلدٸ.
بٷگٸندە بٷكٸل ەلەم جۇرتشىلىعى شىعۋ تاريحى وسىنداي بۇل ٸندەتپەن ىمىراسىز كٷرەس جٷرگٸزٸپ جاتقانىنا قاراماستان ونىڭ باسىلا قويار تٷرٸ جوق. كوروناۆيرۋستى ەمدەيتٸن پرەپاراتتى دا ەلەم عالىمدارى دايىنداپ ٷلگەرگەن ەمەس. يە, ۆاكتسينا دايىنداۋ باعىتىندا قىتاي, اقش, رەسەي, جاپونييا سىندى ەلدەرمەن قاتار قازاقستان عالىمدارى دا كٷنٸ-تٷنٸ اينالىسىپ جاتىر. كەيبٸر ەلدەر, ونىڭ ٸشٸندە قازاقستان دا كوروناۆيرۋسقا قارسى ەگٸلەتٸن ۆاكتسينانى قازٸرگٸ ۋاقىتتا ونى ەزٸرلەۋشٸ عالىمداردىڭ ٶزدەرٸنە سالىپ, سىناقتان ٶتكٸزٸپ جاتقانى بەلگٸلٸ. دەگەنمەن, ۆاكتسينا كەلەر جىل عانا دايىن بولۋى مٷمكٸن.
مٸنە, وسىنداي اۋرۋعا بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن ەلەمدە سوڭعى دەرەكتەرگە سەيكەس 20 ميلليوننان استام شالدىعىپ, 734 مىڭ ادام كٶز جۇمعان. ال ەمدەلٸپ شىققانداردىڭ سانى 13 ميلليون ادامعا جاقىنداپ قالدى. 6,4 ميلليونعا جۋىق ادام ەم الىپ جاتسا, ولاردىڭ ٸشٸندە 65 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ جاعدايى ٶتە اۋىر رەتٸندە باعالانىپ وتىر.
كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ تارالۋ قارقىنى قازٸرگٸ ۋاقىتتا جوعارى بولىپ تۇرعان ەلدەرگە كەلەر بولساق, اقش كٶش باستاپ تۇر. بۇل ەلدە وسى ۋاقىتقا دەيٸن Covid-19 جۇقتىرۋدىڭ 5 199 444 جاعدايى دەلەلدەنگەن. ٶتكەن تەۋلٸكتٸڭ ٶزٸندە عانا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 18 374 ادامعا ارتتى. قازا تاپقاندار سانى 165 617 بولدى. بٷگٸندە 2 369 126 ادام ەم الىپ جاتسا, سونىڭ 17 812-سٸنٸڭ جاعدايى ٶتە اۋىر.
ەكٸنشٸ ورىندا تۇرعان برازيلييادا بٸر تەۋلٸكتە 17 296 ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ, جالپى كوروناۆيرۋسقا شالدىققاندار سانى 3 035 582 ادامعا جەتتٸ. ونىڭ ٸشٸندە 2 118 460 ادام ەمدەلٸپ شىقسا, قازا تاپقاندار سانى 101 136 ادامعا بولىپ وتىر. 815 986 دەرٸگەرلەردٸڭ جٸتٸ باقىلاۋىمەن ەم الىپ جاتىر.
ٷندٸستاندا وسى ۋاقىتقا دەيٸن كوروناۆيرۋس ٸندەتٸن جۇقتىرۋدىڭ 2 217 645 جاعدايى تٸركەلٸپ, 44 499 ادام اۋرۋدان قازا تاپتى. 1 536 259 ادام ەمدەلٸپ شىقسا, بٷگٸندە ەم الىپ جاتقانداردىڭ سانى - 636 887 ادام. تٶرتٸنشٸ ورىندا تۇرعان رەسەيدە 892 654 ادامنىڭ كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى بەلگٸلٸ. تەك سوڭعى تەۋلٸكتە عانا 5 118 ادامنان ۆيرۋس انىقتالىپ وتىر. 696 681 ادام ەمدەلٸپ شىقسا, 180 972 ادام ەم الۋ ٷستٸندە. مۇنان كەيٸنگٸ ورىندا تۇرعان وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسىندا ٶتكەن تەۋلٸكتە Covid-19 جۇقتىرعان ناۋقاس تٸركەلمەگەنٸمەن وسىعان دەيٸن ٸندەتكە 559 859 ادام شالدىققانى بەلگٸلٸ. بۇل ەلدە 10 408 ادام كوروناۆيرۋس قۇربانى بولدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 137 977 ادام ەم الىپ جاتىر. ولاردىڭ 539-ىنىڭ جاعدايىن دەرٸگەرلەر ٶتە اۋىر دەپ باعالاۋدا. ال ەمدەلٸپ شىققاندار سانى - 411 474 ادام.
كوروناۆيرۋس ٸندەتٸ ەڭ كٶپ تاراعان 10 ەلدٸڭ تٸزٸمٸنە اتالعان مەملەكەتتەردەن بٶلەك مەكسيكا, پەرۋ, كولۋمبييا, چيلي, يسپانييا كٸرەدٸ. سوڭعى ەكٸ مەملەكەتتە سوڭعى تەۋلٸكتە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ناۋقاس تٸركەلمەگەن. ال مەكسيكادا ٶتكەن تەۋلٸكتە عانا 4 376, پەرۋدە 7 012, كولۋمبييادا 10 611 ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ العان.
ال قازاقستاندا جاعداي بٸرشاما تۇراقتالىپ كەلەدٸ. وعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىمەن شٸلدە ايىنىڭ 5-ٸندە ەنگٸزٸلگەن بٸر ايلىق قاتاڭداتىلعان كارانتين شارالارى ٶز سەپتٸگٸن تيگٸزگەنٸ سٶزسٸز. مەسەلەن, وسىدان 1 اي بۇرىن ەلٸمٸزدە كٷندەلٸكتٸ ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 1 500-1 600 ادامدى قۇرسا, بٷگٸندە ول ەكٸ ەسەگە قىسقاردى. ايتالىق ٶتكەن تەۋلٸكتە ەلٸمٸزدە 741 ادام كوروناۆيرۋس ٸندەتٸمەن اۋىرعانى بەلگٸلٸ بولدى. جالپى ەل بويىنشا اۋىرعاندار سانى - 99 442 ادام. جازىلعاندار سانى – 72 523 ادام. ٶكٸنٸشكە وراي قاۋٸپتٸ دەرت 1 058 ادامنىڭ ٶمٸرٸن جالماپ كەتتٸ.
