ناۋرىز ايىندا عالامشاردىڭ 300 ميلليون تۇرعىنى ۇلىق مەرەكەنٸ اتاپ ٶتەدٸ. بۇل كٷنٸ وڭتٷستٸك جارتىشاردا كٷز بولسا, سولتٷستٸكتە - كٶكتەم. ناۋرىزدى بالقان, قارا تەڭٸز, كاۆكاز, ورتالىق ازييا جەنە تاياۋ شىعىس ەلدەرٸ بٸرنەشە مىڭداعان جىلدار بويى اتاپ ٶتٸپ كەلەدٸ. بۇل تۋرالى بۇۇ جاڭالىقتار ورتالىعىنىڭ حابارلاماسىندا ايتىلعان.
2009 جىلى ناۋرىز مەرەكەسٸ ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس مەدەني مۇراسىنىڭ رەپرەزەنتاتيۆتٸ تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلسە, 2010 جىلى بۇۇ-نىڭ باس اسسامبلەياسى ونى "حالىقارالىق كٷن" دەپ جارييالادى.
«بۇل كٷنٸ بٸزدٸڭ ٶلكەدە اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارى باستالادى. بۇل ٶكپە-رەنٸشتٸ ۇمىتىپ, كەشٸرۋ جەنە قۇرمەتتەۋ كٷنٸ. بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ رەزوليۋتسيياسىنا سەيكەس, بۇل مەرەكە حالىقارالىق كٷن رەتٸندە اتالىپ ٶتٸلەدٸ. سوندىقتان, ناۋرىزدى اتاپ ٶتەتٸن بارلىق ەلدەر وسى مەرەكەنٸ تويلاۋ ٷشٸن بٷگٸن وسى جەردە باس قوسىپ وتىر».
«بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ قارارىنا سەيكەس, بۇل كٷن حالىقارالىق مەرەكە رەتٸندە اتالىپ ٶتٸلەدٸ. ناۋرىزدىڭ تاريحى «اۆەستا» - زورواستريزم قاسيەتتٸ كٸتابى ۋاقىتىنان باستاۋ العان. يسلام وعان بٸرقاتار ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸ - مىسالى, داستارحانداردان شاراپتار جويىلدى. ەزەربايجاندا ناۋرىز مەرەكەسٸ بٸر اي بويى تويلانادى - ەر سەيسەنبٸنٸ تابيعاتتىڭ دٷلەي كٷشٸمەن: اۋامەن, جەرمەن نەمەسە وتپەن بايلانىستىرادى. كٷن مەن جارتى اي فورماسىندا تەتتٸلەر پٸسٸرٸلٸپ, مەرەكەلٸك داستارحانعا مٸندەتتٸ تٷردە ٶمٸردٸڭ بەلگٸسٸ رەتٸندە «دەن» - ٶنگەن بيداي قويىلادى», - دەدٸ بۇۇ جانىنداعى ەزەربايجان تۇراقتى ٶكٸلٸ ياشار اليەۆ.
تابيعاتپەن ٷندەسۋ جەنە ونى ساقتاۋ, بەيبٸتشٸلٸك, ەلسٸزدەر مەن مۇقتاجدارعا قول ۇشىن سوزۋ سيياقتى بۇۇ مەن ناۋرىزدىڭ مەن-ماڭىزى نەگٸزٸنەن سەيكەس كەلەدٸ. 2010 جىلى باس اسسامبلەيا 21 ناۋرىزدى حالىقارالىق ناۋرىز كٷنٸ دەپ بەكٸتتٸ. سوندىقتان, جىل سايىن وسى كٷنٸ بۇۇ شتاب-پەتەرٸندە ەجەلگٸ مەرەكە اتاپ ٶتٸلەدٸ.
