5 قىركٷيەك تٸل مەرەكەسٸ بولىپ بەلگٸلەندٸ

5 قىركٷيەك تٸل مەرەكەسٸ بولىپ بەلگٸلەندٸ

قازاقستان حالقىنىڭ تٸلدەرٸ كٷنٸ احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ تۋعان كٷنٸمەن سەيكەس كەلٸپ وتىر, سوندىقتان بۇل ەلٸمٸز ٷشٸن قۋانىشتى جاعداي. بۇل جايىندا ا.بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ەردەن قاجىبەك تٸلدەر كٷنٸنە وراي الماتىدا ٶتكەن كونفەرەنتسييا بارىسىنادا ايتتى, دەپ حابارلايدى Baq.kz تٸلشٸسٸ.

سونىمەن قاتار ول, دەل قازٸرگٸ كەزدەگٸ تٸلدٸك رەفورماعا توقتالىپ, اتقارىلىپ جاتقان ٸستەر جايىندا ايتىپ ٶتتٸ.

«قازٸرگٸ بٸزدٸڭ باستى ماقساتىمىز تٸلگە ٶزٸنٸڭ تارتىمدىلىعىن, ەۋەزدٸلٸگٸن قايتارۋ. كەزٸندە قازاق تٸلٸ ەڭ ەۋەزدٸ تٸلدەردٸڭ قاتارىنا ەنگەن. بٷكٸل تٷركٸ حالىقتارى ٸشٸندەگٸ ەڭ باي, ەڭ تازا ەرٸ كٶنە تٸل دەپ ەسەپتەلدٸ. سوندىقتان تٸلشٸلەردٸڭ باستى ماقساتى, جۇمىس جوسپارى احاڭنىڭ ٸلٸمٸنە ورالۋ. كەزٸندە كٶپتەگەن عالىمدار قازاق تٸلٸنە, فيلولوگيياسىنا قاتىستى مەسەلەلەردٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ زەرتتەگەن, ياعني قالاي ەملە جاساۋ كەرەك, قانداي گرامماتيكامىز بولۋ كەرەك, تەرميندەردٸ قانداي زاڭدىلىقتارعا سٷيەنە وتىرىپ جاراتۋىمىز كەرەك. مٸنە بۇلاردىڭ بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە جازىلعان, «تايعا تاڭبا باسقانداي» ەتٸلٸپ بٸزگە اماناتتاپ بٸرٸلگەن. قازٸر بٸز وسىلاردى تەرەڭ زەرتتەۋٸمٸز كەرەك», - دەيدٸ ەردەن قاجىبەك.

سٶز اراسىندا ول قازٸر لاتىن ەلٸپبيٸ بويىنشا قازاق تٸلٸنٸڭ ەملەسٸ جاسالىپ جاتقانىن جەنە جاقىن كٷندەرٸ حالىقتىڭ تالقىسىنا ۇسىنىلاتىنىن جەتكٸزدٸ.

«كيريلل جازۋىنداعى ەلٸپبيدە دىبىستار ەكٸ ەسە كٶپ بولدى. بۇرىنعى ەملە ەرەجەسٸ تەك قازاق تٸلٸنٸكٸ ەمەس, قازاق-ورىس تٸلٸنٸكٸ بولدى. قازاق تٸلٸنٸڭ لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋٸنٸڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ دە سول قازاق تٸلٸنٸڭ تٶل دىبىستارىنا سەيكەس ەلٸپبي جاساۋ, سوعان ساي كەلەتٸن ەملە ەرەجەنٸ جاساپ, تٸلٸمٸزدٸ ودان ارى كٶركەيتۋ. ول ٷشٸن ٶزٸمٸزدٸڭ اسىل مۇرامىزدى زەرتتەۋٸمٸز كەرەك, زەرتتەگەننەن كەيٸن تەجٸريبەگە ەنگٸزۋٸمٸز قاجەت. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس, جالپى قازاق تٸلٸ ەملەسٸنە قاتىستى ەشقانداي مەسەلە تۋىنداپ وتىرعان جوق, تەك كٸرمە سٶزدەرگە قاتىستى تٷرلٸ قيىندىقتار بولىپ وتىر. بٸز ولاردى ٶز سٶزٸمٸز رەتٸندە ايتا بەرەمٸز, بٸراق ولار تٸلٸمٸزدٸڭ زاڭدىلىقتارىنا باعىنبايتىن سٶزدەر», - دەدٸ ول.