بٷگٸنگٸ قازاقتىڭ وسىدان 50 عاسىر بۇرىن ٶمٸر سٷرگەن تايپالارمەن بايلانىسى تۋرالى وچەرك جارىق كٶردٸ

بٷگٸنگٸ قازاقتىڭ وسىدان 50 عاسىر بۇرىن ٶمٸر سٷرگەن تايپالارمەن بايلانىسى تۋرالى وچەرك جارىق كٶردٸ


ەلوردادا شىققان تۇڭعىش انتروپولوگ, قازاق انتروپولوگيياسىنىڭ نەگٸزٸن سالۋشى ورازاق سماعۇلوۆتىڭ جاڭا كٸتابى تانىستىرىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«قازاق حالقى مەن ونىڭ اتا تەگٸنە وراي انتروپولوگييالىق وچەركتەر» اتتى جاڭا كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸنە مەملەكەتتٸك حاتشى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ باستاعان بٸرقاتار زييالى قاۋىم قاتىستى. 

«ٶتكەن جىلى اتا تەگٸمٸزدٸ انتروپولوگييالىق تۇرعىدان زەرتتەپ, ەلەمگە ەيگٸلەگەن ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, قازاقتىڭ اڭىز اقسالاقالى ورازاق سماعۇلوۆ اعامىزدىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىن كەڭ كٶلەمدە اتاپ ٶتتٸك. مٸنە 90-نىڭ تٶرٸنە شىقسا دا, شىعارماشىلىقتان الىستاعان ەمەس, قازىنالى قارييانىڭ تاعى بٸر تۋىندىسى جارىققا شىعىپ وتىر. شەجٸرەلٸ تاريحىمىزدى تٷگەندەپ, تۋىسقاندىق جٷيەمٸزدٸ زەردەلەگەن جارييا عىلىمي ەڭبەكتٸڭ جارىق كٶرۋٸمەن قۇتتىقتايمىن. قازاقتان شىققان تۇڭعىش انتروپولوگ, قازاق انتروپولوگيياسىنىڭ نەگٸزٸن سالۋشى ورازاق اعامىز - ۇلتتىق گەنەتيكانى تيياناقتى زەرتتەگەن بٸلٸكتٸ مامان. كەزٸندە كەڭەستٸك تسەنزۋرادان ٶتپەي كٸتابى ٶرتەلٸپ, قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراسا دا, قايراتى مۇقالماعان قاھارمان تۇلعا», - دەدٸ سالتاناتتى شارادا قىرىمبەك كٶشەرباەۆ. 

ونىڭ ايتۋىنشا, انتروپولوگ ارداگەردٸڭ وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا قوسقان ەڭبەگٸ زور جەنە ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ٷلگٸ-ٶنەگە. 

«عالىم بۇرىنعى ەڭبەكتەرٸندە حالقىمىزدىڭ 4 مىڭ جىلدىق تاريحىن تٷگەندەسە, بٷگٸنگٸ تۋىندىسىندا جۇرتىمىزدىڭ 5 مىڭ جىلدىق نەسٸلدٸك تەگٸنٸڭ ۇلانعايىر اتاجۇرتىمىزبەن تىعىز ساباقتاستىعى بارىن عىلىمي تٷردە دەلەلدەپ وتىر. ٸرگەلٸ زەرتتەۋگە قاتىستى قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ قازاق, ورىس, تٷرٸك تٸلدەرٸندە العىسٶز جازعان», - دەيدٸ ول. 

قازاقتىڭ اتا تەگٸنەن حابار بەرەتٸن جاڭا تۋىندى قازاق, ورىس جەنە اعىلشىن تٸلٸندە جارىق كٶردٸ. 

«بۇل تۋىندىنىڭ عىلىمي ەرەكشەلٸگٸ - بٷگٸنگٸ قازاقتىڭ وسىدان 50 عاسىر بۇرىنعى قازاق جەرٸن مەكەندەگەن ۇلتتارمەن بايلانىسى ايتىلعان. عىلىمي تٷردە ەكٸ جولمەن دەلەلدەنٸپ وتىر, بٸرٸنشٸ - سانداردى زەرتتەۋ ارقىلى, ەكٸنشٸ ەدٸس - سول كەزدە قازاق جەرٸندە ٶمٸر سٷرگەن تايپالاردىڭ سٷيەگٸنە زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ ارقىلى. وسىنداي عىلىمي دەلەلدەمەدەن كەيٸن قازاق حالقىنىڭ تاريحى ەرٸدەن باستالاتىنىنا ەشكٸمنٸڭ كٷمەنٸ بولمايدى. انتروپولوگييالىق زەرتتەۋ بٸرنەشە باعىتتان تۇرادى. ول دەگەنٸمٸز ەرتەدە ٶمٸر سٷرگەن ادامنىڭ بەت-ەلپەتٸن زەرتتەۋ, سٷيەگٸن جەنە قان قۇرامىن زەرتتەۋ ارقىلى. بۇنداي زەرتتەۋلەر ەلەمدە جوقتىڭ قاسى. تاعى بٸر ايتىپ ٶتەتٸن جايت, ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸ قامتىلدى. ياعني, ەر ايماقتىڭ تايپالارىنا زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلدٸ», - دەدٸ تۋىندى اۆتورى, اكادەميك, انتروپولوگ ورازاق سماعۇلوۆ.