قازاقستاندا مامىردىڭ العاشقى كٷنٸ, ياعني بٷگٸن جىلداعى دەستٷر بويىنشا بٸرلٸك كٷنٸ اتالىپ ٶتەدٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
كەز كەلگەن مەرەكەنٸڭ ٶز تاريحى بار. سول سەكٸلدٸ بٸرلٸك كٷنٸنٸڭ دە مەرەكەلەر قاتارىنا قوسىلۋىنىڭ تاريحى وسىدان 130 جىل بۇرىنعى وقيعالارمەن تٸكەلەي بايلانىستى. مەرەكە ەۋ باستا 1889 جىلدان باستاپ ەڭبەكشٸلەردٸڭ ىنتىماقتاستىعى كٷنٸ رەتٸندە اتالىپ ٶتە باستاعان. 1886 جىلدىڭ 1 مامىرىندا اقش-تا جۇمىسشىلار 15 ساعاتتىق جۇمىس كٷنٸنە قارسى ەرەۋٸل ۇيىمداستىرىپ, جۇمىس كٷنٸن 8 ساعات دەپ بەلگٸلەۋدٸ تالاپ ەتكەن ەكەن. ەرەۋٸلگە قاتىسقان جۇمىسشىلار تۇتقىندالىپ, كٸسٸ شىعىنى دا تٸركەلەدٸ. الايدا 1889 جىلدىڭ ماۋسىمىندا پاريجدەگٸ 2 ينتەرناتسيونالدىڭ 1 كونگرەسسٸ 1 مامىردى - 8 ساعاتتىق جۇمىس كٷنٸ ٷشٸن حالىقارالىق كٷرەس كٷنٸ نەمەسە ەڭبەكشٸلەردٸڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق كٷنٸ دەپ اتاۋ تۋرالى شەشٸم شىعارعان.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىنا سەيكەس بٸرلٸك كٷنٸ ەلٸمٸزدە 1996 جىلدان باستاپ اتاپ ٶتٸلەدٸ. قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ مەرەكەسٸن جاڭا تۇرپاتتا تويلاۋ قاجەتتٸگٸن, ونى ەلٸمٸزدٸڭ باستى مەرەكەسٸنە اينالدىرۋ يدەياسىن دا ەلباسى كٶتەرگەن بولاتىن.
كٶپتەگەن ۇلتتىڭ ورتاق شاڭىراعىنا اينالعان قازاقستان بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم ارقىلى ەلەمگە ٷلگٸلٸك جولدى نۇسقاپ كەلەدٸ. ەيتسە دە, ۇلتارالىق كەلٸسٸم مەن دٸنارالىق تاتۋلىقتىڭ التىن بەسٸگٸن تەربەتۋ اياق استىنان تۋىنداعان نەمەسە قازاق دالاسىندا ٶزدٸگٸنەن پايدا بولعان دٷنيە ەمەستٸگٸ بەسەنەدەن بەلگٸلٸ. ەل يەسٸ, جەر يەسٸ سانالاتىن قازاق حالقى الماعايىپ زامانداردا شارتاراپتان باس ساۋعالاعان, تاعدىر تەلكەگٸمەن بوسىپ كەلگەن باسقا جۇرتتى باۋىرىنا باستى. ٶزٸنٸڭ توز-توزى شىققانىنا قاراماستان, باسقانىڭ قايعىسىنا دا ورتاقتىعىن تانىتتى. كەڭەستٸك جٷيە قىسپاعىمەن قازاق دالاسىن پانالاعان بٶتەن جۇرت وسىندا مەڭگٸلٸك تۇراقتاپ قالدى. تەۋەلسٸزدٸك تۇسىندا دا قىرىقجاماۋداي بولعان ۇلتتىق قۇرامداعى وسى ەرەكشەلٸكتٸ نەگٸزگە العاندار «جاڭادان پايدا بولۋى ىقتيمال ٷلكەن قاقتىعىستار الاڭى» رەتٸندە قازاق دالاسىن مەڭزەگەن ەدٸ. الايدا قازاق حالقىنىڭ دانالىعى, كەڭدٸگٸ مەن سىيلاستىعى ەتنوستىق تەگٸنە, ەلەۋمەتتٸك, دٸني جەنە دە شىعۋ تەگٸنە قاراماي, جاڭا مەملەكەتتٸڭ بارشا ازاماتىنىڭ ۇيىسۋىنا سەبەپشٸ بولدى
قازاقستان ٶزگە مەملەكەتتەردەي ۇلتتىق ٶكتەمدٸكتٸ تانىتىپ وتىرعان جوق. بٸرلٸكتٸ تۋ ەتٸپ, ەتنوستاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدا ۇساق ۇلتتارعا ٶزگە ەلدەردە جوق جەڭٸلدٸكتەردٸ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. ۋكراين نەمەسە ۇيعىر تٸلٸندەگٸ مەكتەپتٸڭ بولۋى, كورەي مەن ٶزبەك تەاترلارىنىڭ جۇمىس ٸستەپ تۇرۋى - سوعان دەلەل. ياعني, ازشىلىق ۇلتتىڭ مەدەنيەتٸن, تٸلٸن ساقتاۋ مٸندەتٸن مەملەكەتتٸڭ ٶزٸ موينىنا الىپ وتىر.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدەگٸ 88 مەكتەپتە ٶزبەك, تەجٸك, ۇيعىر, ۋكراين تٸلٸندە ٶتەدٸ. ال 108 مەكتەپتە قازاقستان ەتنوستارىنىڭ 22 تٸلٸ جەكە ساباق رەتٸندە وقىتىلادى. ەلٸمٸزدە 15 تٸلدەگٸ 35 باسپاسٶز بار. تەلەارنادا 11 تٸلدە باعدارلاما شىعىپ جاتىر. 14 ورىس تەاترى بار. ٶزبەك, ۇيعىر جەنە كورەي تەاترلارى جۇمىس ٸستەپ تۇر. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتپاقشى «مۇنداي تەك بٸزدٸڭ ەلدە عانا بار».
جىلداعى دەستٷر بويىنشا بٸرلٸك كٷنٸ نۇر-سۇلتان مەن الماتىدا, بارلىق وبلىس ورتالىعى مەن اۋدان-اۋىلداردا شەرۋلەر مەن فەستيۆالدار ٶتٸپ جاتاتىن. الايدا بيىل كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى بٷكٸل ەلەم حالقىن ەۋرە-سارساڭعا سالىپ, قالىپتى ٶمٸرگە ٷلكەن ىقپالىن تيگٸزگەنٸنە كۋە بولىپ وتىرمىز. ەيتسە دە قازاقستان حالقى بٷگٸنگٸ كٷنٸ سابىر مەن ىنتىماققا تٶر بەرٸپ, قيىندىقتى ەڭسەرٸپ كەلەدٸ. حالىقتىڭ سابىرى مەن تٷسٸنٸگٸ, نيەتٸ بٸر جەردەن شىعىپ, كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە قارسى جۇمىلىپ وتىر. ورنىنداعى ٸس وڭالىپ, ەلگە قالىپتى ٶمٸرگە قايتىپ كەلەتٸن ۋاقىت دا تاقاپ قالدى. بۇل – بٸرلٸكتٸڭ ارقاسى, ەلدٸكتٸڭ بەلگٸسٸ.
بٸرلٸك كٷنٸ قۇتتى بولسىن!
