بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ: مينيسترلٸك جيٸ قويىلاتىن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ

قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ تۋرالى ەڭ جيٸ قويىلاتىن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

1. بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋعا كٸم قۇقىلى?

تٶمەندە كٶرسەتٸلگەن ساناتتاعى بورىشكەر ازاماتتاردىڭ كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا بورىشتىق جٷكتەمەسٸن ازايتۋعا قۇقىعى بار (2019 جىلعى 26 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا):

1. كٶپبالالى وتباسىلار;
2. اسىراۋشىسىنان ايرىلۋ جاعدايىنا بايلانىستى تٶلەمدەر الاتىن وتباسىلار;
3. مٷگەدەك بالالارى بار جەنە 18 جاستان اسقان بالا كەزٸنەن مٷگەدەك بالالارى بار وتباسىلار;
4. اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الاتىن وتباسىلار;
5. جەتٸم بالالار;
6. اتا-اناسىنان كەمەلەتتٸك جاسقا تولعانعا دەيٸن ايىرىلعان, 29 جاسقا تولماعان اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار

بۇل رەتتە تۇتىنۋشىلىق قارىز شارتتارى بويىنشا جالپى بەرەشەك سوماسى 2019 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا 3 ميلليون تەڭگەدەن اسپاۋعا تيٸس.

2. تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردٸ ٶتەۋ مەحانيزمٸ قانداي?

ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ اتالعان ساناتتارعا سەيكەس كەلەتٸن ازاماتتاردىڭ تٸزٸمٸن قالىپتاستىرادى. بۇل تٸزٸم «مەملەكەتتٸك كرەديتتٸك بيۋرو» اق-عا ۇسىنىلادى, ول ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەرمەن (ەدب) جەنە ميكروقارجى ۇيىمدارىمەن (مقۇ) ٶزارا ٸس-قيمىل جاساي وتىرىپ, بورىشكەرلەر تٸزٸمٸن قالىپتاستىردى, بەرەشەك سومانى ەسەپتەپ, اقپاراتتى پروبلەمالىق نەسيەلەر قورىنا بەرەدٸ.

قور ەربٸر ەدب-مەن جەنە مقۇ-مەن 2019 جىلعى 9 تامىزعا دەيٸن بەرەشەكتٸ ٶتەۋ تۋرالى كەلٸسٸم جاسايدى.

سونداي-اق, اتالعان تٸزٸم نەگٸزٸندە پروبلەمالىق كرەديتتەر قورى ٶتٸنٸم قالىپتاستىرىپ ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنە قارجىلاندىرۋ ٷشٸن ۇسىنادى. مينيسترلٸك ٷش جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە قاراجاتتى قورعا اۋدارادى.

2019 جىلعى 2 قىركٷيەككە دەيٸن قور بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ شوتتارىنا اقشا اۋدارىپ, ازاماتتاردىڭ قارىزدارىن 2019 جىلعى 5 قىركٷيەككە دەيٸن ٶتەيدٸ دە, بورىشكەرلەردٸ بەرەشەكتٸڭ ٶتەلگەنٸ جەنە بەرەشەك قالدىعىنىڭ مٶلشەرٸ تۋرالى حاباردار ەتەدٸ.

ەدب جەنە مقۇ 2019 جىلعى 9 قىركٷيەككە دەيٸن قارىزدار بويىنشا تٶلەمدەر گرافيگٸن قايتا قاراۋدى جٷزەگە اسىرادى جەنە قورعا ەربٸر بورىشكەر بويىنشا بەرەشەكتٸڭ ٶتەلگەنٸ جەنە ونىڭ قارىزى تۋرالى اقپارات ۇسىنادى.

قور 2019 جىلعى 13 قىركٷيەككە دەيٸن قر ۇلتتىق بانكٸ مەن قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنە بەرەشەكتٸ ٶتەۋدٸڭ جٷزەگە اسىرىلعاندىعى تۋرالى اقپاراتپەن قوسا ادامداردىڭ تٸزٸمٸن ۇسىنادى.

3. بورىش جٷكتەمەسٸ ازايتىلعان ادامداردىڭ ساناتىنا جاتاتىنىمدى قالاي بٸلۋگە بولادى?

بورىشكەرلەر تٸزٸمٸن قالىپتاستىرۋ ٶتٸنٸش بەرۋشٸنٸڭ قاتىسۋىنسىز مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸ ارقىلى جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى.

2019 جىلعى 18 قىركٷيەكتەن باستاپ, بارلىق رەسٸمدەر اياقتالعاننان كەيٸن بەرەشەكتٸ ٶتەۋ جٶنٸندەگٸ اقپاراتتى «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنا حابارلاسۋ نەمەسە «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» www.egov.kz ۆەب-پورتالى ارقىلى الۋعا بولادى.

ەلەۋمەتتٸك ستاتۋستى «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» ۆەب-پورتالىنداعى تيٸستٸ قىزمەتتٸ پايدالانا وتىرىپ بٸلۋگە بولادى. قىزمەت 2019 جىلعى 22 شٸلدەدەن باستاپ قولجەتٸمدٸ.

4. ەگەر وتباسىنىڭ بٸر مٷشەسٸندە بٸرنەشە قارىز بولسا, تۇتىنۋشىلىق كرەديتتٸ ٶتەۋ شارتتارى قانداي?

بٸرٸنشٸدەن, تۇتىنۋشىلىق قارىزداردىڭ بارلىق شارتتارى بويىنشا جالپى بەرەشەك سوماسى 2019 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا 3 ميلليون تەڭگەدەن اسپاۋعا تيٸس.

ەكٸنشٸدەن, بٸر قارىز الۋشىعا قارىزدىڭ جالپى سوماسىنىڭ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ بەرەشەگٸ ٶتەلەدٸ.

مىسالى, اەك الاتىن وتباسىندا وتباسى مٷشەسٸنٸڭ  بٸرەۋٸنە رەسٸمدەلگەن جالپى سوماسى 2,5 ميلليون تەڭگە مٶلشەرٸندە ەكٸ تۇتىنۋشىلىق كرەديتٸ بار. بۇل جاعدايدا ەكٸ كرەديت بويىنشا جالپى سوماسى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ بەرەشەك ٶتەلەتٸن بولادى.

5. ەگەر وتباسىنىڭ بٸرنەشە مٷشەسٸندە تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بولعان جاعدايدا قارىز قالاي ٶتەلەدٸ?

ەگەر وتباسىنىڭ بٸرنەشە مٷشەسٸندە كرەديت بولسا, ياعني قارىز شارتتارى ەرقايسىسىنا بٶلەك جاسالسا, وندا بەرەشەكتٸ ٶتەۋ ەربٸر قارىز شارتى بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى.

مىسالى, ەگەر وتباسىنىڭ ەكٸ مٷشەسٸنە ەكٸ كرەديت رەسٸمدەلگەن بولسا, وندا ەربٸر قارىز شارتى بويىنشا ولار 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ٶتەۋگە قۇقىلى. ياعني, بەرەشەكتٸ ٶتەۋدٸڭ جالپى سوماسى وتباسىنىڭ ەكٸ مٷشەسٸنە 600 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.

6. تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا بەرەشەكتٸ ٶتەۋدٸڭ باسىمدىقتارى قانداي?

كرەديتتٸك بيۋرو نەگٸزگٸ بورىش پەن سىياقى بويىنشا بەرەشەكتٸ ٶتەۋ جٷزەگە اسىرىلاتىن بورىشكەرلەردٸ جەنە ولاردىڭ قارىزدارى مەن (نەمەسە) ميكروكرەديتتەرٸن ايقىندايدى جەنە مىناداي باسىمدىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, تٶلەۋگە ارنالعان تٸزٸمدٸ قالىپتاستىرادى:

- بٸرٸنشٸ كەزەكتە جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرٸ ەڭ كٶپ قارىزدار جەنە (نەمەسە) ميكروكرەديتتەر بويىنشا بەرەشەك ٶتەلەدٸ;

- ەكٸنشٸ كەزەكتە 2019 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا نەگٸزگٸ بورىش جەنە سىياقى بويىنشا ەڭ كٶپ بەرەشەگٸ بار قارىزدار جەنە (نەمەسە) ميكروكرەديتتەر بويىنشا بەرەشەك ٶتەلەدٸ;

- ٷشٸنشٸ كەزەكتە قارىز جەنە (نەمەسە) ميكروكرەديت شارتىن جاساۋ مەرزٸمٸ اناعۇرلىم ەرتە قارىزدار جەنە (نەمەسە) ميكروكرەديتتەر بويىنشا بەرەشەك ٶتەلەدٸ.

7. بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ مەرزٸمٸ قانداي?

تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا بەرەشەكتٸ ٶتەۋ پروتسەسٸن 2019 جىلدىڭ قىركٷيەك ايىندا اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.

8. ايىپپۇلدار مەن ٶسٸمپۇلدار كٸمگە جەنە قالاي كەشٸرٸلەتٸن بولادى?

قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعىنا سەيكەس ايىپپۇلدار مەن ٶسٸمپۇلدارعا كەشٸرۋ كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق قارىزدارى بار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق ازاماتتارىنا جٷرگٸزٸلەدٸ.

قر ۇلتتىق بانكٸ باسقارماسىنىڭ قاۋلىسىنا سەيكەس ەدب جەنە مقۇ بەرەشەكتٸ كەشٸرۋدٸ ەسەپتەلگەن تۇراقسىزدىق ايىبى بويىنشا (ٶسٸمپۇلدار مەن ايىپپۇلدار) 2019 جىلعى 30 شٸلدەگە دەيٸنگٸ مەرزٸمدە جٷزەگە اسىرادى.