رەسەيلٸك روك-ەنشٸ يۋريي شەۆچۋكتىڭ كەزٸندە چەشەنستاندا سوعىس بولىپ جاتقاندا, باسىن وققا تٸگٸپ ساربازداردىڭ اراسىنا بارىپ, بٸرنەشە كٷن كونتسەرت بەرگەنٸن بٸلۋشٸ ەدٸم. كونتسەرت بەرٸپ قانا قويماي, بٸرنەشە مينۋتتىق بەينەروليك جاساپتى. شەۆچۋك «مەن ەنشٸمٸن, ساياسات پەن سوعىسقا ارالاسپايمىن» دەپ مەسكەۋدەگٸ جىلى پەتەرٸندە جاتىپ السا دا, ەشكٸم جازعىرماس ەدٸ. اقشادان دا كەندە ەمەس, جىلدىڭ ون ەكٸ ايىندا گاسترولدٸك ساپاردا جٷرەدٸ. بٸراق ەنشٸ ازاماتتىق ۇستانىمىنا ادال ەنشٸ ولاي ەتپەگەن. رەسەي ٷكٸمەتٸن سوعىسقۇمارلىعى ٷشٸن اشىق ايىپتاپ, چەشەن ساربازدارىنىڭ الدىندا دا, ورىستاردىڭ الدىندا دا ەن شىرقاعان. شەۆچۋكتىڭ ەرلٸگٸنە, ادامگەرشٸلٸگٸنە ريزا بولعان ساربازداردىڭ بٸردە-بٸرەۋٸ وعان قارۋ كەزەمەپتٸ. «يۋتيۋب»-تان يۋرييدٸڭ كوتەلوكتى تىقىرلاتىپ اس ٸشٸپ وتىرعان كٸر-قوجالاق كٷيٸن كٶرٸپ, قيىن كەزەڭدە ساربازداردىڭ رۋحىن كٶتەرە بٸلگەنٸ ٷشٸن ريزا بولدىم. كەيٸن انىقتالعانداي, شەۆچۋك بەينەكامەراعا تٷسٸرگەن 20 ساربازدىڭ 19-ى وققا ۇشىپ, تەك بٸرەۋٸ عانا ٷيٸنە ورالىپتى.
رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا قاتىستى ۇستانىمىن ايىپتاعان ەنشٸلەر, ٶنەر قايراتكەرلەرٸ كٶپ بولدى. اراسىندا تاعى دا سول ماكارەۆيچتەر بار.
بۋبا – ۆاحتانگ كيكابيدزەنٸڭ ازاماتتىق ەرلٸگٸ ەسٸمە تٷسٸ وتىر. سوناۋ توقسانىنشى جىلدارى تبيليسيدٸڭ كٶشەلەرٸن تانكٸلەر تاپتاپ, جاۋعان وقتىڭ استىندا قالعان. سول كەزدە سٷيٸكتٸ گرۋزيياسىن تاستاپ كەتپەگەن كيكابيدزە كەيٸنٸرەك بٸر جۋرناليستكە بەرگەن سۇحباتىندا بىلاي دەيدٸ:
– يە, مەنٸ كٶپتەگەن ەلدەردەگٸ دوستارىم كٶشٸپ كەلۋگە شاقىرعانى راس. بٸراق مەن كەتٸپ قالسام نە بولماق?! وندا گرۋزيندەر تٸپتٸ ابدىراپ قالار ەدٸ. «بۋبانىڭ ٶزٸ باس ساۋعالاپ كەتسە, وندا مەن دە تابانىمدى جالتىراتايىن» دەۋٸ ەبدەن مٷمكٸن عوي. تۋعان ەلٸ قيىن جاعدايعا ۇشىراعان كەزدە اتاقتى ادام حالقىنىڭ جانىنان تابىلۋعا تيٸس,– دەيدٸ. كيكابيدزەدەي ۇل تۋدىرعان گرۋزيندەر نەتكەن باقىتتى!
سول بۋبا كەيٸن رەسەي ەسكەرٸ گرۋزيياعا باسىپ كٸرگەندە, ورىس ٷكٸمەتٸ ۇسىنعان «دوستىق» وردەنٸن الۋدان باس تارتىپ, مەسكەۋگە بارماي قالدى. ەلٸنٸڭ نامىسى ٷشٸن كوبزون, لەششەنكو سىندى ورىس ەنشٸ دوستارىمەن دە ات قۇيرىعىن كەستٸ. مٸنە, ەنشٸ ھەم اكتەر كيكابيدزەنٸڭ ازاماتتىق ۇستانىمنىڭ بەرٸكتٸگٸنٸڭ بٸر مىسالى.
ال, بٸزدٸڭ ەنشٸلەر ازاماتتىق ۇستانىمىنا قانشالىقتى بەرٸك? تٸپتٸ, ولاردا ازاماتتىق ۇستانىم بار ما? قازاق ەنشٸلەرٸ «ازاماتتىق ۇستانىم!» دەگەن ۇعىمنان حاباردار ما ٶزٸ?!
اۋىزدى قۋ شٶپپەن سٷرتپەيٸك. ومبىدا ورىسشا سٶيلەمەي, قازاقشا سٶيلەپ, قازاقشا ەن ايتقان قايرات نۇرتاستى ازاماتتىق ۇستانىمى بار ەنشٸ دەۋگە بولادى. «پۋشكين-قۇرمانعازى» كوللاجىنا قاتىستى قوعامدى شۋلاتقان اۋ كەزٸندە ٶزٸندٸك ۇستانىمىن اشىق بٸلدٸرگەن سەكەن مايعازيەۆتٸڭ ٸسٸ دە ماقتاۋعا تۇرارلىق. الايدا, «رەسەي ەنشٸلەرٸمەن بٸر ساحنادا ٶلەڭ ايتۋ بالا كەزدەن ارمانىم بولاتىن. الداعى ۋاقىتتا رەسەي ساحناسىن باعىندىرعىم كەلەدٸ» دەپ سۇحبات بەرٸپ جٷرگەن ديماش قۇدايبەرگەنوۆ سيياقتىلاردىڭ قاراسى ولاردان ەلدەقايدا كٶپ. مىسالى, رەسەيلٸك ەنشٸلەرمەن دۋەت قۇرعانىنا مەز بولىپ جٷرگەن ماقپال يسابەكوۆا دا رەسەي ساحناسىن باعىندىرۋدى ماقسات تۇتقانداردىڭ بٸرٸ ەدٸ. بٸراق, اپتىعى باسىلىپ, ٶز ەلٸنە قايتىپ كەلدٸ.
ەنشٸ-كومپوزيتور التىنبەك قورازباەۆتىڭ سٶزٸنە قۇلاق تٷرەلٸك. بٸنەشە جىل بۇرىن جاڭاٶزەندە بولعان قاندى وقيعادان كەيٸن ٸلە-شالا باسپاسٶزدە ونىڭ سۇحباتى جارىق كٶردٸ. «ەلدٸڭ قامىن ويلايتىن ەكٸ ادام بولسا, سونىڭ بٸرٸ مەن شىعارمىن» دەگەن تاقىرىپپەن. وسى سۇحباتتا قورازباەۆ:
– …ول جاقتا ادامداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتٸپ جاتىر ەكەن, جانىپ كەتكەن, تونالىپ, قيراپ قالعاننىڭ بەرٸ بٸرتٸندەپ قالپىنا كەلٸپ جاتىر… مۇنداي ٸسكە قۇبا-قۇپ! ەندٸ مەن ساياساتكەر ەمەسپٸن عوي, ساياساتتان اۋلاقپىن. … سٸزگە ايتايىن, مەن تەك جاڭاٶزەن تۋرالى عانا ەمەس, جالپى جامانشىلىق تۋرالى ەن جازعىم كەلمەيدٸ ەندٸ. كەزٸندە جازىلدى, جازدىم. بٷگٸندە جىلاڭقى ەندەردٸڭ قاجەتٸ جوق, – دەپ جاۋاپ بەرٸپتٸ.
«ەلدٸڭ قامىن ويلايتىن ەكٸ ادامنىڭ بٸرەۋٸ», تالاي جاس بۋىن اعا تۇتىپ جٷرگەن قورازباەۆ وسىلاي دەسە, باسقا ەنشٸلەرگە نە جورىق?! «جىلاڭقى ەندەردٸ قاجەتسٸنبەيتٸندەي», قازٸر جۇرتتىڭ بەرٸ اۋزىنان اق ماي اعىپ, مەيماناسى تاسىپ وتىر ما?! ونى ايتاسىز, كەيبٸر پايعامبار جاسىنا جەتكەن اعا بۋىن ەنشٸ-كومپوزيتورلار جىلار جاتقان جۇرتتىڭ كٶز جاسىن سٷرتۋدٸڭ ورنىنا, ولاردى جازعىرۋعا دەيٸن باردى.
بٸز جاڭاٶزەن وقيعاسى ٷشٸن ەشكٸمدٸ كٸنەلاعالى وتىرعان جوقپىز. تەك, ٷنەمٸ حالىقتىڭ نازارىندا جٷرەتٸن, سۇحبات سايىن «حالقىم, ەلٸم, قازاعىم» دەگەن اسقاق سٶزدەردٸ جيٸ ايتاتىن «حالىقشىل» ەنشٸلەردٸڭ جاڭاٶزەن حالقىن جۇباتاتىن جارتى اۋىز سٶز جىلى سٶزدەرٸن اياپ قالعانىنا قارنىمىز اشادى. جايشىلىقتا مۇنايلى ٶڭٸردٸڭ توي-تومالاعىنا بارعىشتاپ, قالتالى كومپانييالاردىڭ «كورپوراتيۆكا»-سىنانان قالمايتىن ەنشٸلەر بٸر رەت ات ٸزٸن سالۋعا جاراماعانى ٶكٸنٸشتٸ. ەڭ بولماسا بٸر كونتسەرت بەرٸپ «بٸز سٸزدەرمەن بٸرگەمٸز» دەسە, بٷكٸل ەل تٶبەلەرٸنە كٶتەرەر ەدٸ عوي ولاردى.
جوق, ونداي ازاماتتىق ٸستٸ كٶرە المادىق. سەبەبٸ, بٸزدٸڭ ەنشٸلەر «ساياساتپەن اينالىسپايدى…» ولاردىڭ حالىقشىلدىعى كٶگٸلدٸر ەكراندا كٶسٸلٸپ سٶز سٶيلەپ, شەشٸلٸپ شەشەنسۋمەن عانا شەكتەلەدٸ ەكەن. ال, ولاردان شەتەلدەگٸ شەۆچۋك, كيكابيدزەلەردٸڭ ٸرٸلٸگٸن كٷتۋ قيىنداۋ شارۋا.
P.S. قۇداي بەتٸن اۋلاق قىلسىن, الدا-جالدا ەل باسىنا كٷن تۋا قالسا, بٸزدٸڭ ەنشٸلەر «جوق, مەن سارباز ەمەسپٸن, ەنشٸمٸن…» دەپ جاۋاپ بەرە مە ەكەن?!
نۇرتٶرە سامارقان
